ناقتى ىستەرگە نازار
الەمنىڭ 44 مەملەكەتى ءبىزدىڭ وبلىسپەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا. بۇل وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ باق وكىلدەرىمەن بولعان كەزدەسۋىندە ايتىلدى. جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ باستاماسىمەن جانە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن استانادا «ديپلوماتيالىق بيزنەس-كلۋب» وتىرىسى بولىپ وتكەنى بەلگىلى. وعان اقش, رف, قىتاي, كانادا, فرانتسيا, بەلگيا, نورۆەگيا, فينليانديا, ءۇندىستان, مالايزيا, يندونەزيا, يران, ءباا جانە باسقا 44 مەملەكەتتىڭ ديپلوماتيالىق ميسسيالارىنىڭ باسشىلارى قاتىسقانى دا ەسىمىزدە. وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيزنەس-كلۋبتىڭ الاڭىندا تاماق, تاۋ-كەن, حيميا ونەركاسىبى, مەتاللۋرگيا جانە قوناقۇي بيزنەسى سالاسىندا ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالار تانىستىرىلدى.
بارلىعى 11 جوبانىڭ جالپى قۇنى 1,2 ميلليارد اقش دوللارى بولادى. سونىمەن قاتار, 2016 جىلى ايماقتا قۇنى 104,7 ميلليارد تەڭگە بولاتىن تاعى 6 جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. ولاردىڭ قاتارىندا شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن تسەمەنت, نيكەل زاۋىتتارى جانە تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار ءوڭدەۋ جونىندەگى كاسىپورىن بار.
– سوڭعى بەس جىلدا وبلىستىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا 12,6 ميلليارد اقش دوللارى كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلدى, ونىڭ 36 پايىزى نەمەسە 4,7 ميلليارد اقش دوللارى تىكەلەي شەتەل ينۆەستيتسيالارىنىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى. بەس جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شەتەل ينۆەستيتسيالارىن تارتۋ جاعىنان ەلىمىز جەتەكشى ورىن الادى. الەمنىڭ 100-دەن استام مەملەكەتىمەن ساۋدا قاتىناستارى ورناتىلدى. جالپى, سىرتقى ساۋدا كولەمى 3,7 ميلليارد اقش دوللارىن قۇرادى, ونىڭ 84 پايىزى اقتوبەلىك تاۋارلار مەن قىزمەت تۇرلەرى ەكسپورتىنىڭ ۇلەسىندە, – دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس باسشىسى.
30 ناۋرىزدا استانادا جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا مۇشەلەرى ۇلت جوسپارىنىڭ ورىندالۋى تۋرالى بريفينگ وتكىزىپ, اتقارىلعان جۇمىستاردى بايانداعان بولاتىن. ءوڭىر باسشىسى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ وبلىستا ورىندالۋ بارىسىنىڭ ارالىق قورىتىندىسىنا توقتالدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىقارالىق كولىك-كوممۋنيكاتسيالىق اعىنىنا ينتەگراتسيالانۋعا قاتىستى تاپسىرماسىن ورىنداۋعا بايلانىستى قانداي شارالار قولعا الىنىپ جاتقانى تۋرالى ايتىپ بەردى. وسى ورايدا بەردىبەك ساپارباەۆ 2013 جىلى ۇزىندىعى 628 شاقىرىم بولاتىن «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق كولىك ءدالىزى تەلىمىنىڭ سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەندىگىن ەسكە سالدى.
كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا بايلانىستى اۋقىمدى جوبالار وبلىستا 2016 جىلى دا جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. ماسەلەن, «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا «اقتوبە – اتىراۋ – استراحان» اۆتوجولىنىڭ ءبىزدىڭ وبلىس ارقىلى وتەتىن 319 شاقىرىمى قايتا سالىنادى. جولدىڭ وسى بولىگىندەگى قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى بيىل باستالادى. جوبا 2020 جىلعا دەيىن اياقتالادى. 2016 جىلى بايعانين اۋدانى اۆتوجولدارىنىڭ 5 شاقىرىمى قايتا سالىنادى, وعان 1,2 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلىپ وتىر.
– باسىم جوبالاردىڭ قاتارىندا استانا مەن ارقالىق, تورعاي, ىرعىز, شالقار, قاندىاعاشتى جالعايتىن, ودان ءارى اقتاۋ تەڭىز پورتىنا شىعاراتىن «ورتالىق – باتىس» جوباسى بار. قازىرگى ۋاقىتتا جوبانىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى دايىن. ونىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ءبىزدىڭ وبلىس ءۇشىن ماڭىزدى, ويتكەنى, جوبا اياسىندا وبلىستاعى ءۇش اۋداننىڭ ەلدى مەكەندەرىندە كولىك قاتىناسى پايدا بولادى, بۇل ءوز كەزەگىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن بولادى, – دەدى بەردىبەك ساپارباەۆ.
تاعى ءبىر ماڭىزدى جوبا – «اقتوبە – ورسك» تاس جولىنىڭ قايتا سالىنۋى. ونداعى قۇرىلىس جۇمىستارى 2017 جىلى باستالادى دەپ كۇتىلۋدە. وبلىستا قۇنى 2,5 ملرد. تەڭگە بولاتىن شاعىن فەرمالار قۇرۋ جونىندە قاناتقاقتى جوبالار جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. ايماق باسشىسى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ وبلىستا ورىندالۋ بارىسىنىڭ ارالىق قورىتىندىسىن جاريالاعان بولاتىن. ۇلت جوسپارىنىڭ 60-61 قادامدارى اياسىندا وبلىس اكىمدىگى ءسۇت جانە ءسۇت ونىمدەرى, سونىمەن بىرگە, ەت ءوندىرىسىن دامىتۋعا ستراتەگيالىق ينۆەستورلار تارتۋ جونىندە شارالار قولعا الىپ جاتىر. ناقتىراق ايتساق, 2016 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن اقتوبە, باتىس قازاقستان, قوستاناي وبلىستارى جانە ترانسۇلتتىق «InalcaEurasia» كومپانياسى اراسىندا جالپى سوماسى 100 ملن. ەۋرو بولاتىن مال شارۋاشىلىعىنداعى ايماقارالىق كووپەراتسيا جونىندە كەلىسىمگە قول قويىلدى.
بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قۋاتتىلىعى 44 مىڭ مالعا ەسەپتەلگەن بورداقىلاۋ الاڭىن اشۋ جانە جۇمىس ىستەپ تۇرعان ەت كومبيناتىنىڭ قۋاتتىلىعىن 20 مىڭ تونناعا دەيىن ارتتىرۋ جونىندە كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزىلدى. قۇنى 8,2 ملرد. تەڭگە بولاتىن, جىلىنا 1280 باس ساۋىن سيىردان 11680 توننا ءسۇت وندىرەتىن ەكسپورتقا باعىتتالعان اۋقىمدى «Milker» جشس جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ باستالدى.
2015 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قۋاتتىلىعى جىلىنا 7200 توننا, قۇنى 1,9 ملرد. تەڭگە بولاتىن «مولوچنىە يستوري» جشس-ءنىڭ ەت كومبيناتى قولدانىسقا بەرىلدى.
– جالپى, بيىل ەت وڭدەۋ كولەمىن 20 مىڭ توننادان 28 مىڭ تونناعا, ءسۇت ءوندىرىسى كولەمىن 146 مىڭ توننادان 162 مىڭ تونناعا, ال سۋارمالى جەر اۋدانىن 12 مىڭ گەكتاردان 18,6 مىڭ گەكتارعا كوبەيتۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىمەن بىرگە, سوماسى 2,5 ملرد. تەڭگە بولاتىن, 1200 جۇمىس ورنى اشىلاتىن شاعىن فەرمالار قۇرۋ جونىندە قاناتقاقتى جوبا ىسكە اسىرىلماق, – دەپ قورىتىندىلادى بەردىبەك ساپارباەۆ.
يراننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋداعى جەتەكشى كومپانيالارىنىڭ ءبىرى «دجاحاد-ە-سابز» اقتوبە وبلىسى اۋماعىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنا ينۆەستيتسيا سالۋدى كوزدەيدى. بۇل تۋرالى «اقتوبە اقپارات» ورتالىعىندا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ حابارلادى.
ايماق باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, «دجاحاد-ە-سابز» كومپانياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى حاميدي ەسفاحاني موجتاۆا اليريزا جەرگىلىكتى بيلىكتەن استىق داقىلدارىن ەگۋگە 100 مىڭ گەكتار جەر بولۋگە ىقپال ەتۋىن سۇراعان. شەتەلدىكتەر تەك ءوسىمدىك شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ قانا قويماي, جەردىڭ قۇنارلىلىعىن جاقسارتۋ جۇمىستارىمەن دە اينالىسپاق.
– بۇگىنگى تاڭدا يران كومپانياسىنا 2016 جىلى 10 مىڭ گەكتار جەر ءبولۋ جونىندە كەلىسىمگە قول جەتكىزىلدى. بارلىق اۋىلشارۋاشىلىق جۇمىستارى جەرگىلىكتى شارۋالارمەن بىرلەسە وتىرىپ, جۇرگىزىلمەك. 2017 جىلى ينۆەستورلارعا تاعى 100 مىڭ گەكتار جەر بولىنەدى, – دەپ اتاپ ءوتتى بەردىبەك ساپارباەۆ.
يراندىق «اگرو اي گرۋپپ» جشس اقتوبە وبلىسىندا قوي شارۋاشىلىعىمەن اينالىسقىسى كەلەدى. ينۆەستور اقتوبە وبلىسىنىڭ باسشىلىعىنا قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ءارى ولاردىڭ سانى مەن ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ۇزاق مەرزىمدى ىسكەرلىك جانە عىلىمي ىنتىماقتاستىق جونىندە كەلىسىمگە كەلۋ تۋرالى ۇسىنىس ءبىلدىردى. كەلىسىم يران بيزنەسمەندەرىنىڭ اقتوبە وبلىسىنا كەلەسى ساپارىنا دەيىن ءازىر بولادى دەپ كۇتىلۋدە. سونىمەن قاتار, «اگرو اي گرۋپپ» جشس بولاشاقتا ءبىزدىڭ وڭىردە اۋدانى 40 مىڭ گەكتار جىلىجاي, 10 مىڭ باس ءىرى قارا مەن 100 مىڭ باس ۇساق مال وسىرەتىن مال شارۋاشىلىعى فەرماسىن سالۋ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرۋدا.
– ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستى كۇشەيتۋ جانە ەكسپورت كولەمىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اقتوبەلىك جانە يراندىق بيزنەس قاۋىمداستىقتىڭ وكىلدەرىمەن تىعىز بايلانىس ورناتۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتامىز, – دەدى بەردىبەك ساپارباەۆ.
بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەكسپورتتىق تاۋارلار ءوندىرۋ جانە قازاقستاننىڭ الەمدىك نارىققا شىعۋى ءۇشىن ونەركاسىپ سەكتورىنا ترانسۇلتتىق كومپانيالاردى جۇمىلدىرۋ ءجونىندە شارالار قولعا الىنۋدا.
وسىعان بايلانىستى ايماقتا بىرقاتار ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ولاردىڭ قاتارىندا جىلىنا 1 ملن. توننا تسەمەنت جانە 500 مىڭ توننا تولتىرعىش وندىرەتىن ينۆەستيتسيا كولەمى 150 ملن. دوللار بولاتىن تسەمەنت زاۋىتى بار. قازىرگى ۋاقىتتا «حۋاسين تسەمەنت» كورپوراتسياسىنىڭ جوبالاۋشىلارى تسەمەنت زاۋىتى قۇرىلىسى جوباسىن ازىرلەپ جاتىر.
– اۆستراليانىڭ «قازاقستان پوتاش كورپورەيشن» كومپانياسى ينۆەستيتسيا كولەمى 595, 2 ملن. دوللار بولاتىن قۋاتتىلىعى جىلىنا 800 مىڭ توننا كالي تىڭايتقىشى ءوندىرىسىن قولعا الماقشى. بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ «پاندجاگولدەن وازيس دجەنەرال ترەيدينگ ل.ل.س» كومپانياسى قۋاتتىلىعى جىلىنا 3 مىڭ توننا نيكەل وكسيدى كونتسەنتراتى مەن 123 توننا كوبالت وكسيدى كونتسەنتراتىن وندىرەتىن نيكەل زاۋىتىنا 125 ملن. دوللار ينۆەستيتسيا قۇيۋعا نيەتتەنىپ وتىر, – دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس اكىمى.
ينۆەستورلار اۋدانى 30 گەكتار جەر تەلىمىن الىپ, جوبانىڭ بيزنەس-جوسپارىن ازىرلەپ قويدى. الداعى ۋاقىتتا جوبا قولعا الىنا باستايدى. بۇل جوبالار اياسىندا 1600 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى دەپ كۇتىلۋدە. اۋماق باسشىسى قارجى داعدارىسى جاعدايىندا دا ءوڭىردىڭ وركەندەۋ مۇمكىندىگىن ايقىن سەزىندىردى.
الەۋمەتتىك دۇكەن اشىلدى
ونىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ قاتىسىپ, «نۇر-اقتوبە» شاعىن اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىن مەرەكەمەن قۇتتىقتاپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋدا وڭىرارالىق كووپەراتسيا جانە حالىقتى قولجەتىمدى باعاداعى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان اتقارىلىپ جاتقان شارالارعا توقتالدى.
اقتوبەلىكتەر سوڭعى ەكى اپتا ىشىندە وڭتۇستىك وڭىرلەردىڭ قاتىسۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان ءجارمەڭكەلەرگە قاتىسىپ, باعاسى ارزان ازىق-ت ۇلىككە قول جەتكىزۋدە. قىزىلوردا جانە جامبىل وبلىستارىنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرى كوكونىس, كۇرىش, جارما, بالىق جانە باسقا ونىمدەردى نارىق قۇنىنان 15-20 پايىز ارزان باعامەن ساتۋدا.
ۇستىمىزدەگى جىلعى 26 ناۋرىزدا «قونىس» سپورت سارايىندا وڭتۇستىك قازاقستاننىڭ ءونىم ءوندىرۋشىلەرىنىڭ قاتىسۋمەن ءىرى جارمەڭكە وتكىزىلدى. سونىمەن قاتار, وڭتۇستىك ايماقتاعى ءۇش وبلىستىڭ تاۋار ءوندىرۋشىلەرىمەن سۇرانىسقا يە حالىق تۇتىناتىن تاۋارلارى, كيىم-كەشەك, كىلەمدەردى تومەن باعامەن ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك جاسايتىن كورمە ۇيىمداستىرىلدى.
– «اقتوبە» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى ءوڭتۇستىك وڭىرلەردەن اكەلىنەتىن جانە جەرگىلىكتى جەردەن شىعاتىن ءونىمدەر وبلىس ورتالىعىنداعى 10 كوممۋنالدىق بازار مەن ساۋدا نۇكتەلەرىندە ساتىلادى. ءبىز وسىنداي ساۋدا نۇكتەلەرىنىڭ سانىن كوبەيتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. سولاردىڭ ءبىرى وسى اۋداندا قازىردەن باستاپ ءوز جۇمىسىن باستادى. «نۇر-اقتوبەنى» تاڭداۋىمىز بەكەر ەمەس. مۇندا مەملەكەتتىك باعدارلامامەن سالىنعان 11 ۇيدە 15 مىڭعا جۋىق ادام تۇرادى. شاعىن اۋدان كولەمى ءالى دە كەڭەيەتىن بولادى, – دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس اكىمى تۇرعىندار الدىندا سويلەگەن سوزىندە.
ايماق باسشىسى سونداي-اق, جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ حالىققا كەشەندى قىزمەت كورسەتەتىن اۋلا كلۋبتارى مەن ورتالىقتارىن اشۋدى دامىتۋ تۋرالى جوسپارلارىمەن ءبولىستى. بەردىبەك ساپارباەۆ اۋماعى 180 شارشى مەتردى قۇرايتىن دۇكەندى قاراپ شىعىپ, تاۋار تۇرلەرىمەن جانە ولاردىڭ باعالارىمەن تانىستى. بۇل جەردە «رامازان» جشس, «ايس» جشس سەكىلدى جەرگىلىكتى وندىرۋشىلەردىڭ ونىمدەرىمەن قاتار, كووپەراتسيا اياسىندا وڭتۇستىك وڭىرلەردەن جەتكىزىلگەن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى دە مولىنان ۇسىنىلۋدا.
ىلگەرىلەۋگە ءىز اشار ىزدەنىستەر
شالقار اۋدانى – اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن, سونىڭ ىشىندە مال شارۋاشىلىعى دامىعان ءوڭىر. اۋدان جەرى كەڭ, تابيعاتى دا ءتورت ت ۇلىك مال وسىرۋگە قولايلى. مۇندا جىل ساناپ سالا تابىستى بولا تۇسۋدە. وتكەن جىلى اۋداندا ءوندىرىلگەن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ كولەمى 9,7 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل رەتتە ەت جانە ءسۇت ءوندىرىسى, سايكەسىنشە 9 جانە 12,5 مىڭ تونناعا ارتقانىن ايتۋ ورىندى بولماق. 60 توننادان استام ەت رەسەيگە ەكسپورتقا شىعارىلدى. مۇنىڭ ءوزى ەلباسى ن.نازارباەۆ العا قويعان ەت ەكسپورتىن ارتتىرۋ تاپسىرماسىن ورىنداۋداعى يگى ءىستىڭ ىرگەتاسى قالانعانىنىڭ ايقىن كورىنىسى بولدى.
بيىل دا مۇندا مال شارۋاشىلىعى سەكتورى ىرعاقتى دامۋ كورسەتەدى دەپ كۇتىلۋدە. وعان بىلتىر اۋداندا ءتورت ت ۇلىك مال سانىنىڭ اناعۇرلىم ءوسۋى العىشارت جاساپ وتىر. ماسەلەن, ءىرى قارا سانى 4,6 پايىزعا نەمەسە 31,4 مىڭعا ارتتى, جىلقى 11,9 پايىزعا نەمەسە 20 مىڭعا, تۇيە سانى 2,7 پايىزعا نەمەسە 10,5 مىڭعا كوبەيدى, قوي-ەشكى 0,1 پايىزعا نەمەسە 89,7 مىڭعا ارتتى. مۇنداي ناتيجەگە سالالىق «التىن اسىق», «سىباعا» جانە «قۇلان» مەملەكەتتىك باعدارلامالارى اياسىندا قول جەتكىزىلىپ وتىر. سونىمەن بىرگە, اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ءۇشىن اسىل تۇقىمدى ت ۇلىك تۇرلەرى ساتىپ الىنۋدا. 2014 جىلى 150 ميلليون تەڭگە سۋبسيديا الىنسا, بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلى 169 ميلليون تەڭگەگە جەتكەن.
قازىرگى تاڭدا اۋدانداعى اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارى جەرگىلىكتى حالىقتى ءسۇت ءونىمدەرىمەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتىپ وتىر, ال ەت ونىمدەرى تۇتىنۋ مولشەرىنەن ەكى ەسە ارتىعىمەن وندىرىلۋدە. سوڭعى جىلدارى ەت جانە ءسۇت وڭدەيتىن تسەحتار سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلۋدە. بۇل سالانىڭ تيىمدىلىگىن بۇرىنعىدان دا ارتتىرۋدا. بۇل جۇمىس بيىل دا جالعاسىن تاباتىن بولادى.
اۋدان اۋماعىندا جەرىنىڭ قۇنارلىلىعىنىڭ تومەندىگىنە, اۋا رايى ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى كوكونىس ءوسىرۋ كەنجە قالعان بولاتىن. باقشا ونىمدەرىنىڭ 75 پايىزى وزگە اۋدانداردان جەتكىزىلەدى. جەرگىلىكتى بيلىك جىلىجاي سالىپ, سۋارمالى ەگىس القابىن كوبەيتۋ ەسەبىنەن جەرگىلىكتى كوكونىس ۇلەسىن كوبەيتپەك نيەتتە.
– بيىل شالقار اۋدانىنىڭ ورتالىعىندا قيار مەن قىزاناق وسىرەتىن ەكى جىلىجاي قۇرىلىسى قولعا الىنادى. ءوندىرىس قۋاتتىلىعى – جىلىنا 12 توننا. سونىمەن بىرگە, سۋارمالى جەر كولەمىن 151 گەكتاردان 340 گەكتارعا كەڭەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. 2016 جىلى اۋداندا جەرگىلىكتى كوكونىس ۇلەسىن 45-48 پايىزعا جەتكىزەمىز, – دەيدى شالقار اۋدانىنىڭ اكىمى ەربول داڭاعۇلوۆ.
اۋدان اكىمى اتاپ وتكەنىندەي, جالپى قۇنى 25 ميلليون تەڭگە بولاتىن ەكى جىلىجاي قۇرىلىسى ينۆەستيتسيالىق جوبا بولىپ ەسەپتەلەدى. جالپى العاندا, 2015 جىلى شالقار اۋدانىنىڭ نەگىزگى كاپيتالى 27,2 ملرد.تەڭگەدەن استى. بۇل قارجىنىڭ ايتارلىقتاي بولىگى تەمىرجول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا باعىتتالدى. ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن اۋداندا 20 كاسىپكەرلىك نىسان قولدانىسقا بەرىلدى.
اۋداندا ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ۇلگىلى ءۇردىسى قالىپتاسۋدا. مۇندا بولاشاقتا تەمىر كەنىن وڭدەيتىن مەتاللۋرگيالىق كەشەن قۇرىلىسى باستالادى. كىشىقۇم اۋىلدىق وكرۋگىندە جۇزەگە اسىرىلاتىن جوبا مەملەكەتتىك يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا ەنىپ وتىر. «AktobeSteelProduction» جشس گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنا كىرىسىپ كەتتى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ مەرزىمى 4 جىلعا ەسەپتەلگەن. 2015 جىلى جالپى قۇنى 350 ميلليون تەڭگە بولاتىن گەولوگيالىق بارلاۋ جانە كەن پايدالانۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى, تەحنولوگيالىق پروتسەسكە 150 ميلليون تەڭگە بولىنەدى دەپ كۇتىلۋدە. جوبانىڭ جالپى قۇنى 30 ميلليارد تەڭگە بولادى.
كاسىپورىن جىلىنا 8 ميلليون توننا تەمىر كونتسەنتراتىن وندىرەدى. تەمىر رۋدالارىن وڭدەۋ جونىندەگى كەشەن قۇرىلىسى بارىسىندا 353 جۇمىس ورنى, قولدانىسقا بەرىلگەن سوڭ مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلادى دەپ كۇتىلۋدە.
شالقار اۋدانى.
بەتتى دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» اقتوبە وبلىسىنداعى ءتىلشىسى ساتىبالدى ءساۋىرباي.
