ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتىسقان يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى سامميت اياقتالعانىنا از عانا ۋاقىت ءوتتى. ونىڭ اياسىندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءبىراز مەملەكەت جانە ۇكىمەت باسشىلارىمەن كەزدەسۋ وتكىزىپ, جاھاندىق قاۋىپسىزدىككە قاتىستى ماڭىزدى قۇجاتتاردىڭ تالقىلاۋلارىنا قاتىستى.
بۇعان قوسا, ەلباسى اقش-تىڭ ساياسي جانە قوعام قايراتكەرلەرىمەن كەزدەسىپ, ول كەزدەسۋلەر ساعاتتارعا سوزىلعان قايناعان پىكىرسايىس, ويجارىس, ىزگىلىككە شاقىرعان, ادامزات بالاسىنا تونگەن جاھاندىق قاۋىپ-قاتەردىڭ بۇلتىن كەرى ىسىراتىن جاقسى وتىرىسقا اينالدى. وسى جەردە, پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى داۋرەن اباەۆتىڭ ايتۋىنشا, كادردان تىس قالعان مىناداي ءبىر ەرەكشە جاقسى جايتتار دا بولعان.
سامميت اياسىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ اقش پرەزيدەنتى باراك وباماعا سىيلىق ۇسىنعان. «ەستەرىڭىزدە بولسا, – دەيدى داۋرەن اباەۆ, – ەلباسى وباماعا بۇدان بۇرىن دا, ياعني 2012 جىلى سەۋلدە قازاقشا تۇمار سىيلاعان بولاتىن. بۇل جولى پرەزيدەنت سامميت تاقىرىبىمەن ۇندەس «جارىلىس» اتتى كارتينانى تابىس ەتتى, دەدى.
كارتينانىڭ اۆتورى دا جارىلىستىڭ زارىن تارتقان ولكەنىڭ ۇلانى كارىپبەك كۇيىكوۆ بولاتىن. سەمەي يادرولىق پوليگونى ورنالاسقان جەردەن 100 شاقىرىمدا ورنالاسقان ەگىندىبۇلاق اۋىلىنىڭ تۇرعىنى, جارىق دۇنيەگە قولى جوق كارىپ بولىپ تۋعان ونىڭ ءوز سۋرەتتەرىن قىلقالامدى تىسىمەن نەمەسە اياقتارىنىڭ باشپايىنىڭ اراسىنا قىستىرىپ سالاتىنىن ايتىپ تۇرىپ اقش پرەزيدەنتىنە تابىستاعان ەلباسى كارىپبەكتىڭ بۇگىندە قازاقستان ىسكە قوسقان اتوم حالىقارالىق جوباسىنىڭ قۇرمەتتى ەلشىسى ەكەندىگىنەن حاباردار ەتتى.
جوبانىڭ اتاۋىنداعى اببرەۆياتۋرانىڭ اعىلشىن ءتىلىندەگى abolish testing aur mission سوزدەرىنىڭ ءبىرىنشى ارىپتەرىنەن قۇرىلىپ, ياعني «ءبىزدىڭ ميسسيامىز سىناقتاردى بولدىرماۋ» دەگەندى بىلدىرەتىنىنە قوسا, ونىڭ اياسىندا يادرولىق قارۋعا قارسىلىق تانىتاتىن جەر شارىنىڭ كەز كەلگەن ادامى الەم ۇكىمەتتەرىن يادرولىق قارۋدان ماڭگىلىككە باس تارتۋعا جانە يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ شارتىنىڭ تەزىرەك كۇشىنە ەنگىزىلۋىنە شاقىراتىن ونلاين پەتيتسياعا قول قويا الاتىنىن ەسكە الساق, اقش پرەزيدەنتىنە ۇسىنىلعان سىيدىڭ استارىندا قانشاما سالماق, قانشاما ىزگى مۇرات جاتىر دەسەڭىزشى.
قازىر 50 جاستى القىمداپ قالعان كارىپبەك كۇيىكوۆ الەمدى ساياحاتتاپ, ادامدارعا يادرولىق سىناقتاردىڭ ادامزات ومىرىنە قانداي كەرى اسەرىن تيگىزەتىنىن ايتۋدان تالمايدى. «مەن سىزدەردى تەك جۇرەگىممەن عانا قۇشاقتايمىن» دەپ جەر شارىن ارالاپ, گەرمانيا, اقش جانە جاپونيانىڭ جەكە كوللەكتسيالارىنا تۋىندىلارى قويىلىپ, يادرولىق سىناقتارعا لاعىنەت ايتقان ونىڭ كۇرەسكەرلىگى دە كوپكە ۇلگى. ادامنىڭ دەنە مۇشەسىنىڭ كەمدىگى بولسا دا, ىشكى جان الەمىنىڭ كەمتارلىعىنان ساقتاسىن!
«ءبىزدىڭ وتباسىمىزدا تاعى ەكى بالا بولعان, الايدا, ولار 1 جاسقا تولار-تولماستان كوز جۇمدى. مەنىڭ باسىمداعىداي تراگەديا تەك ءبىزدىڭ وتباسىندا عانا ەمەس, وزگەلەردە دە بولعان. بالالارى ۇسقىنسىز بولىپ تۋعان بىرقاتار وتباسىلاردى بىلەتىنمىن. ول اتا-انالار كەلەسى بالالارى ساۋ بولىپ تۋادى دەپ ۇمىتتەنەتىن. الايدا, ۇمىتتەرى اقتالماي, ناۋقاس بالالار تۋا بەردى. تۋعان ون بالاسىنىڭ بارلىعى دا اۋرۋ بولعان وتباسىنى بىلەمىن», – دەپ جۇرگەن جەرىندە يادرولىق قارۋدىڭ سۇمدىعىن جاسىرماي ايتىپ, قالامىمەن قايرات تانىتىپ جۇرگەن سۋرەتشى تۋىندىسى ەندى اقش پرەزيدەنتىنە يادرولىق قارۋدان باس تارتۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدىلىعىن ءاردايىم ەسكە ءتۇسىرىپ تۇراتىن بولادى.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتەردە: كارىپبەك كۇيىكوۆ پەن ونىڭ سالعان سۋرەتى.
