01 ءساۋىر, 2016

مادەنيەت ءۇيى قاشان سالىنادى؟

363 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
اۋىلداعى قوردالانىپ قالعان ماسەلەنى توتەسىنەن قويىپ, اڭگىمەمىزدىڭ القيساسىن الماتى وبلىسى, الاكول اۋدانى, دوستىق بەكەتىنەن, وعان ۋاقىت تالابىنا ساي سپورت جانە مادەنيەت سارايى كەرەك ەكەنىنەن باستاعاندى ءجون كوردىك. بۇگىندە ونىڭ, ياعني ءوزىنىڭ اۋىل­دىق اكىمدىگى, ەكى اۋىسىمداعى مەكتەپ, ەكى ءجۇز ورىندىق بالا­باقشاسى, تەمىرجول سالالارى مەن كەدەن قىزمەتكەرلەرى, مۇناي, گاز تەرمينالدارى جۇمىسشىلارى, تەمىرجول جانە پوليتسيا بولىمشەسى, ياعني بەس مىڭنان اسا تۇرعىنى بار دوستىق بەكەتىنىڭ اۋدان بيۋدجەتىنە قوسار تابىسى از ەمەس. حالىقارالىق مارتەبە العان تەمىرجول مەن اۆ­توبەكەتتەگى تۇرعىندار سانى دا جىل ساناپ وسە تۇسۋدە. سوڭعى جىل­دارى جاڭا مەكتەپ, جاڭا اۋرۋحانا, كەدەن قالاشىعى, تەمىرجول, اكىمشىلىك عيماراتتارى, ءۇش-ءتورت قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر بوي كوتەردى. بەرەكەلى بەكەت تۇرعىندارىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – جاستارىندا. ولاردىڭ ورتا جاسى وتىز بەن قىرىقتىڭ اراسىندا. الپىستى القىمداپ زەينەتكە شىققاندار ءبىرلى-جارىم. ەڭبەك كورىگىن قىز­دىرىپ جۇرگەن بەكەت جاستارى جۇمىستان سوڭ قولدارى بوس كەز­دەرىندە سالاماتتى مادەني جەر تاپ­پاي قينالادى. بۇل جەردىڭ اۋا-رايى دا وزگەشە. جازى اپتاپ ىستىق, قىسى قىتىمىر سۋىق. جىل ون ەكى ايدا اپتالاپ توقتاۋسىز سوعاتىن جەلى تاعى بار. قىس الەگى تاۋسىلماس جىرعا اينالعان. ءيا, مۇندا ءدال وسىنداي اۋما­لى-توكپەلى اۋا رايىنا كون­دىك­كەن جوڭعار قاقپاسىنداعى جۇرت­شىلىقتى ءارى كەلىمدى-كەتىمدى قو­ناقتاردى قارسى الىپ, شىعارىپ سالىپ, تاماقتاندىرىپ, باسقا دا ءتۇرلى قىزمەت كورسەتۋ سالالارىندا ەڭبەكتەنىپ جۇرگەن ارداقتى جاندار جەتەرلىك. قىمباتشىلىق تا وسى دوستىقتا. اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعى مەن ارىق سۋىنىڭ جوقتىعى سالدارىنان بۇل جەردە باۋ-باقشاسىن جايقالتىپ وتىرعان ەشكىمدى كورمەيسىز. تاسىمالمەن كەلگەن ازىق-ت ۇلىك, كيىم-كەشەكتىڭ ءبارىنىڭ دە باعاسى اسپانداپ تۇر. ويتكەنى, سوناۋ جەتپىسىنشى جىلداردا سالىنعان تاس جولدىڭ اۋدان ىرگەسىنەن شىققاننان كەيىنگى 80 شاقىرىمنان استامىنا ءالى كۇنگە جوندەۋ جۇرگىزىلمەگەن... اكىم-قارالاردىڭ ايتۋىنشا, شيرەك عاسىردان بەرى ول جوسپاردا بار. سونىڭ ءوزى كوڭىل توعايتادى. ال سپورت كەشەنى شە؟ بۇل دا اتقامىنەرلەردىڭ سوزىنە سەنسەڭ, كۇن تارتىبىنەن تۇسپەگەن ماسەلە. بۇقارالىق سپورتتى جانداندىرۋ جايلى ەلباسىنىڭ ءوزى ۇنەمى ايتىپ ءجۇر ەمەس پە؟ شەكارالىق بەكەتتەگىلەر بۇل جاعىنان كەنجەلەپ قالعان. سپورت دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قويىپ, جانكۇيەرلىك تانىتاتىندار قانشاما! جازدا مەكتەپ جانىنداعى الاڭدا دوپ تەبەتىندەر دە جەتەرلىك. كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ استىنداعى جەرتولەدە ءتۇرلى سپورت تۇرىمەن اينالىساتىندار كەزدەسەدى. بىراق بۇلارمەن بۇقارالىق سپورت جاندانىپ كەتتى دەۋگە كەلمەيدى. ۆولەيبول, شاعىن فۋتبول وينايتىن, ۇستەل تەننيسى سياقتى سپورت زالدار جوق. وسىعان سايكەس ايتارىمىز, كور­شىگە قاراپ بوي تۇزەگەننىڭ دە كەيدە ايىبى جوق سەكىلدى. دوستىقپەن شەكارالاس قحر-دىڭ الاشانكوۋى دە وسى شيرەك عاسىردا كوز الدىمىزدا كوتەرىلدى. جۇك تاسىمالىنان تۇسەتىن پايدانىڭ ءبىر پايىزى عانا اباتتاندىرۋعا جاراتىلاتىن قىتايدىڭ بۇل بەكەتى بۇگىندە گۇلدەنىپ تۇر. بارىپ قايتقاندار اۋىزدارىن اشىپ «جۇلدىزدى قوناق ۇيلەر, كوپقاباتتى اسەم بانك عيماراتتارى, اۆتو جانە تەمىرجول ۆوكزالدارى بار, اسفالتتارى اي­ناداي, تاپ-تۇيناقتاي», دەپ, تا­زالىقتارىنا تاڭداي قاعا تامسانادى. ولاردا سپورت كەشەنى جۇمىس ىستەيدى. كەشەندە ۆولەيبول, باس­كەتبول, ۇستەل تەننيسى, شاعىن فۋت­بول, ءتۇرلى ترەناجەرلەرمەن جاب­دىقتالعان بولمەلەرى جەتەرلىك. مۇنداعى جۇمىسشىلارعا ارنالىپ جانە ءبىر ۇلكەن سپورت عيماراتى سالىنۋدا, وندا ءجۇزۋ باسسەينىنە دەيىن بولماق. باپكەرلەردىڭ باپتاۋىمەن وسى شاعىن دوستىقتاعى جەرتولە مەن مەكتەپ زالدارىنان سامبودان الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس, قولا ءجۇل­دەگەرلەرى, ازيا بىرىنشىلىگىنىڭ التىن, كۇمىسى مەن قولاسىن ەن­شىلەگەن بالۋاندار دا شىققان. كەيدە قيالعا بەرىلىپ, ويعا كەتەسىڭ. جاستار ەڭسەسى بيىك تاماشا سپورت زالدارىندا دايىندالسا, بۇدان دا زور كورسەتكىشتەرگە قول جەتەر مە ەدى دەپ. سپورت ساڭلاقتارىنىڭ سانى ارتار ما ەدى. «سالىنادى, جوسپاردا تۇر, مۇنى قوزعاپ نە قاجەتى بار؟» دەپ, جۇمساق كرەسلودا وتىرعانداردىڭ ايتار ۋاجدەرى ءبىر. جيىنداردا باتىلىڭ جەتىپ ايتساڭ, جارىق كۇندە شام الىپ ارتىڭنان ءتۇسىپ, شاڭىڭدى قاعادى. جىل ون ەكى ايدا ءبىر تاۋسىلمايتىن كوميسسيالاردى مەيرامحانالارعا سۇيرەگەنشە, سپورت كەشەنىنە اپارىپ, مادەنيەت سارايىندا ءماندى كەشتەرگە قاتىستىرسا, بۇقارالىق سپورتقا بۇكىل جۇرتشىلىقتى تارتسا, بۇدان اسقان ءپاتۋالى ءىس بولار ما ەدى؟ سونىمەن تاعى ايتارىمىز, دوستىق بەكەتىندەگىلەرگە سونى سەرپىن بەرەتىندەي قازىرگى ۋاقىت تالابىنا ساي سپورت عيماراتى مەن مادەنيەت ءۇيى اۋاداي قاجەت بولىپ تۇر. ويدىم-ويدىم جول وڭالسا تىپتەن كەلىسىپ كەتپەك. سىناپتاي سىرعىپ وتە شىققان شيرەك عاسىر­دىڭ كوكتەمى دە كەلدى, جازى دا جاقىن, ال ءۇمىت شىركىن ۇزىلمەيدى! سەيىت وماروۆ.  الماتى وبلىسى, دوستىق بەكەتى.
سوڭعى جاڭالىقتار