ەلباسى ن.نازارباەۆ ءوزىنىڭ «قازاقستان جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» اتتى جاڭا جولداۋىندا جاستاردى ءبىلىمدى, ەڭبەكقور, باستاماشىل, بەلسەندى بولۋعا قازىردەن باستاپ داعدىلانۋعا, جۇمىس پەن سۇرانىس بار ءوڭىرلەرگە باتىل بارۋعا شاقىردى, قازىردە تەحنيكالىق ماماندىقتاردىڭ, عىلىم مەن يننوۆاتسيانىڭ كۇنى تۋعان زامان ەكەنىن, ەرىنبەي ەڭبەك ەتكەن, تالماي عىلىم ىزدەگەن, جالىقپاي تەحنيكا مەڭگەرگەن ادام وزاتىنىن قاداپ ايتتى. ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان تۇبەگەيلى رەفورمالار مەن اتقارىلىپ جاتقان قىرۋار ىستەردىڭ ءبارى جاستار ءۇشىن, بولاشاق ءۇشىن جاسالىپ جاتقانىن دا ەسكەرتتى.
مەملەكەت باسشىسى ءبىزدىڭ قوعامدا ادال ەڭبەكتى تەرەڭ بىلىممەن ۇشتاستىرعاندار عانا تابىسقا جەتە الاتىنى تۋرالى وسىدان ءۇش جىلداي بۇرىن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە وقىعان «قازاقستان ءبىلىم قوعامى جولىندا» اتتى دارىسىندە دە ايتقان بولاتىن. سودان بەرىدە ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاس ۇرپاقتىڭ بويىندا وتانسۇيگىشتىك ءھام ەڭبەكقورلىقپەن قاتار ءبىلىم, عىلىمعا ۇمتىلىس سياقتى جاقسى قاسيەتتەردى قالىپتاستىرۋ وقۋ-تاربيە جۇمىستارىنىڭ نەگىزگى باعدارى بولىپ كەلەدى. اسىرەسە, قازىرگىدەي الەمنىڭ ەڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ماقساتىنا قادام باسقان كەزەڭدە باسەكەگە قابىلەتتى, الەمدىك جاڭا تەحنولوگيالاردى تولىق مەڭگەرگەن جوعارى بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ ەرەكشە ماڭىزعا يە بولىپ وتىر.وسىنى ايقىن تۇسىنە وتىرىپ, م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ ۇجىمى دا وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ىسىنە ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى.
ادەتتە, ماتەماتيكانى ەرەكشە قۇدىرەتتى عىلىمعا تەڭەيدى. «ماتەماتيكا – عىلىمدار پاتشايىمى» دەگەن قاناتتى ءسوز دە بەكەر ايتىلماسا كەرەك. قانداي ماماندىق سالاسىن الماڭىز, ماتەماتيكانىڭ قاتىسى بار بولىپ شىعادى. مۇنى عىلىم, تەحنيكا, ەكونوميكا جانە باسقارۋ سالالارى ءۇشىن ماماندار دايارلاي باستاعانىنا ون جىلدان جاڭا اسقان ءبىزدىڭ ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ مىسالىنان ايقىن كورۋگە بولادى. اتاپ ايتقاندا, كافەدرانى بىتىرۋشىگە ماتەماتيكا باكالاۆرى دارەجەسىنە قوسا, ماتەماتيك-وقىتۋشى, ماتەماتيك-قولدانۋشى, ماتەماتيك-ەكونوميست, ماتەماتيك-اكتۋاري, ماتەماتيك-جۇيەلى-باعدارلاماشى (ماتەماتيكا سالالارى بويىنشا) بىلىكتىلىكتەرى قوسا بەرىلەدى. بۇعان قوسا, وقۋ باعدارلاماسىن ۇزدىك مەڭگەرگەندەر «ماتەماتيكا» باعىتى بويىنشا وقۋىن ماگيستراتۋرادا جالعاستىرۋ ارقىلى عىلىم جولىنا تۇسە الادى.
ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا ماتەماتيكادان جۇيەلى ءبىلىم العانداردىڭ ءبارى دە جۇمىسقا تەز ورنالاسىپ جۇرگەنىن دە ايتۋعا تۇرادى.ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى اكىمشىلىك باسقارۋ قۇرىلىمدارىندا مامان, جەتەكشى مامان, باس مامان, سونداي-اق ءوندىرىس ورىندارىندا, كاسىپكەرلىك قۇرىلىمداردا ماتەماتيك-ينجەنەر, ماتەماتيك-باعدارلاماشى, ماتەماتيك-ەكونوميست, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى مەن ينستيتۋتتاردا, ورتا ارناۋلى جانە ورتا مەكتەپتەردە عىلىمي قىزمەتكەر, ماتەماتيكا, ينفورماتيكا پاندەرىنىڭ وقىتۋشىسى, كومپيۋتەرلىك جەلىلەردىڭ جۇيەلىك باسقارۋشىسى بولىپ قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن تۇلەكتەرىمىز از ەمەستىگىن ماقتانىش ەتە الامىز. كافەدرا تۇلەكتەرىنە سۇرانىستىڭ جىلدان-جىلعا ارتىپ وتىرعانى وقىتۋشى-پروفەسسورلار قۇرامىنىڭ ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جولىندا جاساعان ىزدەنىستەرىنىڭ دە قايتارىمى بولىپ تابىلادى.
بارشاعا بەلگىلى, ەلباسىنىڭ قامقورلىعىمەن ەلىمىزدە يننوۆاتسيالىق جانە ينتەللەكتۋالدىق باعىتتا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى جاڭا تالاپقا ساي بارىنشا جەتىلدىرىلىپ, وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن جوعارى دەڭگەيگە كوتەرۋگە ەرەكشە ماڭىز بەرىلىپ, قاجەتتى جاعدايلار تۋعىزىلىپ جاتىر. كافەدرا ۇجىمى مەكتەپتەردىڭ مۇعالىمدەرىمەن بايلانىس ورناتىپ, ماتەماتيكاعا ەرەكشە بەيىمدىلىك تانىتقان وقۋشىلاردى ايقىنداپ, ولاردىڭ ءوز بويلارىنداعى قابىلەتتەرىن بارىنشا جەتىلدىرۋىنە قولعابىس تيگىزىپ كەلەدى. بۇل كافەدراعا ماتەماتيكا ءپانىن جاقسى وقىپ, قابىلەتىن تانىتقان زەردەلى تالاپكەرلەردىڭ كەلۋىنە كومەگىن تيگىزەدى.
دەي تۇرعانمەن دە, ورتا وقۋ ورىندارىندا, مەكتەپتەردە بىلىكتى ماتەماتيك وقىتۋشىلار جەتىسپەيتىندىگى, وسىنىڭ سالدارىنان كەي جەرلەردە وقۋشىلاردىڭ ماتەماتيكا ءپانىن مەڭگەرۋ دەڭگەيى تومەن ەكەنى ءومىر شىندىعى. ال, بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە سول وڭىرلەردەن وقۋعا كەلگەندەردەن كاسىپتىك-پەداگوگيكالىق دايىندىعى جوعارى ماتەماتيكا ءپانى مۇعالىمدەرىن كوپتەپ دايارلاۋدى تالاپ ەتەدى. بىزگە وقۋعا قابىلەتتىلەردىڭ كەلۋىن قالايتىندىعىمىزدىڭ سىرى دا وسىندا.
قورىتا ايتقاندا, ەلباسى ءوز جولداۋىندا ەلدىك ماسەلەلەردى شەشۋدە ءبىلىمنىڭ اتقارار ءرولى وتە زور ەكەندىگىن, تەحنيكالىق ماماندىقتارعا سۇرانىستىڭ ارتا بەرەتىنىن ايتقانى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتكەرلەرىنە زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. ءوز شاكىرتتەرىمىزدىڭ ساپالى ءبىلىم الىپ, ەكونوميكا سالالارىنا تىڭ سەرپىن اكەلە الاتىن جوعارى بىلىكتى مامان بولىپ قالىپتاسۋى ءۇشىن ىزدەنىستەرگە بارىپ, ۇستازدىق شەبەرلىكتەرىمىزدى جەتىلدىرە بەرەمىز.
اينۇر تولقىنباەۆا,
تارمۋ-ءدىڭ ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, ماتەماتيكا ماگيسترى.
تاراز.
ەلباسى ن.نازارباەۆ ءوزىنىڭ «قازاقستان جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» اتتى جاڭا جولداۋىندا جاستاردى ءبىلىمدى, ەڭبەكقور, باستاماشىل, بەلسەندى بولۋعا قازىردەن باستاپ داعدىلانۋعا, جۇمىس پەن سۇرانىس بار ءوڭىرلەرگە باتىل بارۋعا شاقىردى, قازىردە تەحنيكالىق ماماندىقتاردىڭ, عىلىم مەن يننوۆاتسيانىڭ كۇنى تۋعان زامان ەكەنىن, ەرىنبەي ەڭبەك ەتكەن, تالماي عىلىم ىزدەگەن, جالىقپاي تەحنيكا مەڭگەرگەن ادام وزاتىنىن قاداپ ايتتى. ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان تۇبەگەيلى رەفورمالار مەن اتقارىلىپ جاتقان قىرۋار ىستەردىڭ ءبارى جاستار ءۇشىن, بولاشاق ءۇشىن جاسالىپ جاتقانىن دا ەسكەرتتى.
مەملەكەت باسشىسى ءبىزدىڭ قوعامدا ادال ەڭبەكتى تەرەڭ بىلىممەن ۇشتاستىرعاندار عانا تابىسقا جەتە الاتىنى تۋرالى وسىدان ءۇش جىلداي بۇرىن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە وقىعان «قازاقستان ءبىلىم قوعامى جولىندا» اتتى دارىسىندە دە ايتقان بولاتىن. سودان بەرىدە ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاس ۇرپاقتىڭ بويىندا وتانسۇيگىشتىك ءھام ەڭبەكقورلىقپەن قاتار ءبىلىم, عىلىمعا ۇمتىلىس سياقتى جاقسى قاسيەتتەردى قالىپتاستىرۋ وقۋ-تاربيە جۇمىستارىنىڭ نەگىزگى باعدارى بولىپ كەلەدى. اسىرەسە, قازىرگىدەي الەمنىڭ ەڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ماقساتىنا قادام باسقان كەزەڭدە باسەكەگە قابىلەتتى, الەمدىك جاڭا تەحنولوگيالاردى تولىق مەڭگەرگەن جوعارى بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ ەرەكشە ماڭىزعا يە بولىپ وتىر.وسىنى ايقىن تۇسىنە وتىرىپ, م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ ۇجىمى دا وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ىسىنە ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى.
ادەتتە, ماتەماتيكانى ەرەكشە قۇدىرەتتى عىلىمعا تەڭەيدى. «ماتەماتيكا – عىلىمدار پاتشايىمى» دەگەن قاناتتى ءسوز دە بەكەر ايتىلماسا كەرەك. قانداي ماماندىق سالاسىن الماڭىز, ماتەماتيكانىڭ قاتىسى بار بولىپ شىعادى. مۇنى عىلىم, تەحنيكا, ەكونوميكا جانە باسقارۋ سالالارى ءۇشىن ماماندار دايارلاي باستاعانىنا ون جىلدان جاڭا اسقان ءبىزدىڭ ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ مىسالىنان ايقىن كورۋگە بولادى. اتاپ ايتقاندا, كافەدرانى بىتىرۋشىگە ماتەماتيكا باكالاۆرى دارەجەسىنە قوسا, ماتەماتيك-وقىتۋشى, ماتەماتيك-قولدانۋشى, ماتەماتيك-ەكونوميست, ماتەماتيك-اكتۋاري, ماتەماتيك-جۇيەلى-باعدارلاماشى (ماتەماتيكا سالالارى بويىنشا) بىلىكتىلىكتەرى قوسا بەرىلەدى. بۇعان قوسا, وقۋ باعدارلاماسىن ۇزدىك مەڭگەرگەندەر «ماتەماتيكا» باعىتى بويىنشا وقۋىن ماگيستراتۋرادا جالعاستىرۋ ارقىلى عىلىم جولىنا تۇسە الادى.
ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا ماتەماتيكادان جۇيەلى ءبىلىم العانداردىڭ ءبارى دە جۇمىسقا تەز ورنالاسىپ جۇرگەنىن دە ايتۋعا تۇرادى.ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى اكىمشىلىك باسقارۋ قۇرىلىمدارىندا مامان, جەتەكشى مامان, باس مامان, سونداي-اق ءوندىرىس ورىندارىندا, كاسىپكەرلىك قۇرىلىمداردا ماتەماتيك-ينجەنەر, ماتەماتيك-باعدارلاماشى, ماتەماتيك-ەكونوميست, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى مەن ينستيتۋتتاردا, ورتا ارناۋلى جانە ورتا مەكتەپتەردە عىلىمي قىزمەتكەر, ماتەماتيكا, ينفورماتيكا پاندەرىنىڭ وقىتۋشىسى, كومپيۋتەرلىك جەلىلەردىڭ جۇيەلىك باسقارۋشىسى بولىپ قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن تۇلەكتەرىمىز از ەمەستىگىن ماقتانىش ەتە الامىز. كافەدرا تۇلەكتەرىنە سۇرانىستىڭ جىلدان-جىلعا ارتىپ وتىرعانى وقىتۋشى-پروفەسسورلار قۇرامىنىڭ ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جولىندا جاساعان ىزدەنىستەرىنىڭ دە قايتارىمى بولىپ تابىلادى.
بارشاعا بەلگىلى, ەلباسىنىڭ قامقورلىعىمەن ەلىمىزدە يننوۆاتسيالىق جانە ينتەللەكتۋالدىق باعىتتا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى جاڭا تالاپقا ساي بارىنشا جەتىلدىرىلىپ, وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن جوعارى دەڭگەيگە كوتەرۋگە ەرەكشە ماڭىز بەرىلىپ, قاجەتتى جاعدايلار تۋعىزىلىپ جاتىر. كافەدرا ۇجىمى مەكتەپتەردىڭ مۇعالىمدەرىمەن بايلانىس ورناتىپ, ماتەماتيكاعا ەرەكشە بەيىمدىلىك تانىتقان وقۋشىلاردى ايقىنداپ, ولاردىڭ ءوز بويلارىنداعى قابىلەتتەرىن بارىنشا جەتىلدىرۋىنە قولعابىس تيگىزىپ كەلەدى. بۇل كافەدراعا ماتەماتيكا ءپانىن جاقسى وقىپ, قابىلەتىن تانىتقان زەردەلى تالاپكەرلەردىڭ كەلۋىنە كومەگىن تيگىزەدى.
دەي تۇرعانمەن دە, ورتا وقۋ ورىندارىندا, مەكتەپتەردە بىلىكتى ماتەماتيك وقىتۋشىلار جەتىسپەيتىندىگى, وسىنىڭ سالدارىنان كەي جەرلەردە وقۋشىلاردىڭ ماتەماتيكا ءپانىن مەڭگەرۋ دەڭگەيى تومەن ەكەنى ءومىر شىندىعى. ال, بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە سول وڭىرلەردەن وقۋعا كەلگەندەردەن كاسىپتىك-پەداگوگيكالىق دايىندىعى جوعارى ماتەماتيكا ءپانى مۇعالىمدەرىن كوپتەپ دايارلاۋدى تالاپ ەتەدى. بىزگە وقۋعا قابىلەتتىلەردىڭ كەلۋىن قالايتىندىعىمىزدىڭ سىرى دا وسىندا.
قورىتا ايتقاندا, ەلباسى ءوز جولداۋىندا ەلدىك ماسەلەلەردى شەشۋدە ءبىلىمنىڭ اتقارار ءرولى وتە زور ەكەندىگىن, تەحنيكالىق ماماندىقتارعا سۇرانىستىڭ ارتا بەرەتىنىن ايتقانى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتكەرلەرىنە زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. ءوز شاكىرتتەرىمىزدىڭ ساپالى ءبىلىم الىپ, ەكونوميكا سالالارىنا تىڭ سەرپىن اكەلە الاتىن جوعارى بىلىكتى مامان بولىپ قالىپتاسۋى ءۇشىن ىزدەنىستەرگە بارىپ, ۇستازدىق شەبەرلىكتەرىمىزدى جەتىلدىرە بەرەمىز.
اينۇر تولقىنباەۆا,
تارمۋ-ءدىڭ ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, ماتەماتيكا ماگيسترى.
تاراز.
ەت قىمباتتادى: ەۋروپا, ازيا جانە تاياۋ شىعىستا بىزدەن ارزان
قوعام • بۇگىن, 18:35
جالپىۇلتتىق كواليتسيا بەلسەندىلەرى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن باستادى
اتا زاڭ • بۇگىن, 18:25
جالپىۇلتتىق كواليتسيا: اقمولا وبلىسىندا كەزدەسۋلەر وتكىزدى
اتا زاڭ • بۇگىن, 18:13
انتاركتيكا سۋلارىندا العاش رەت اكۋلا تابىلدى
الەم • بۇگىن, 18:04
دونالد ترامپتىڭ رەزيدەنتسياسىنا جاسىرىن كىرمەك بولعان ادامعا وق اتىلدى
الەم • بۇگىن, 17:58
قازاقستاندا جۇرگىزۋشىسىز تاكسي قىزمەتى پايدا بولۋى مۇمكىن
قازاقستان • بۇگىن, 17:57
قازاقستان قۇراماسىنىڭ قىسقى وليمپياداداعى جولى: جىلدار مەن ناتيجەلەر
قىسقى سپورت • بۇگىن, 17:56
Nomad Academy شاكىرتتەرى ەل بىرىنشىلىگىندە توپ جاردى
تەننيس • بۇگىن, 17:49
اقسۋ جاستارى وبلىس اكىمىمەن جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن تالقىلادى
اتا زاڭ • بۇگىن, 17:48
داستان ساتپاەۆ الداعى ماۋسىمدا جاڭا نومىرمەن الاڭعا شىعادى
فۋتبول • بۇگىن, 17:39
وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارى ءوندىرىسى سالاسىن قانداي تاۋەكەل كۇتىپ تۇر؟
ەكونوميكا • بۇگىن, 17:31
2025 جىلى ەل ەكونوميكاسى قالاي دامىدى؟
ەكونوميكا • بۇگىن, 17:25
مەملەكەت باسشىسى گرۋزيا پرەمەر-مينيسترىمەن تەلەفون ارقىلى سويلەستى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 17:14
اقتاۋدا «مۋزارت» توبىنىڭ قاتىسۋىمەن جاڭا كونستيتۋتسيانى قولداۋعا ارنالعان فورۋم ءوتتى
اتا زاڭ • بۇگىن, 17:11
ۇلىتاۋ وبلىسىندا ۇلتتىق بانك فيليالىنىڭ جاڭا عيماراتى اشىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 17:10