اتالمىش باسەكەدە ەلدىڭ ەرەسەك توپتارىنا قاراعاندا جاستاردىڭ يننوۆاتسيالىق الەۋەتى, تەز قابىلداعىش زەيىندىلىگى, باستاماشىلدىعى مەن بەلسەندىلىگى قوعام دامۋىنىڭ العىشارتىنا اينالىپ وتىر. بۇل – ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىز ءۇشىن دە زاڭدى قۇبىلىس. سەبەبى, جالپى حالىقتىڭ الەۋەتىن كوتەرۋدە ازاماتتارعا اشىق ءارى ءادىل قىزمەت كورسەتەتىن مەملەكەتتىك ورگاندار ەل ەگەمەندىگىنىڭ 25 جىلى ىشىندە وزىق رەفورمالارعا قول جەتكىزۋدە. ءار كەزەڭدەردە ورىن العان الەمدىك ساياسي-ەكونوميكالىق داعدارىستان قوعامدى ىركىلتپەي, بەلگىلى ءبىر ناقتى قادام مەن يدەيا توڭىرەگىندە شوعىرلاندىرا وتىرىپ سەرپىلىس پەن دامۋعا قول جەتكىزگەن مەملەكەتتەر مەن قايراتكەرلەردە وزدەرىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلارى مەن مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋدا جاستارعا يەك ارتقانى بەلگىلى.
تاۋەلسىزدىگىنە شيرەك عاسىر تولعالى وتىرعان ەلىمىز ءۇشىن «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن تۇپكىلىكتى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان كەزەڭ باستالدى. وسىعان وراي, ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ, حالىق پەن ساراپشىلار تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق پەن قولداۋعا يە بولعانى ءمالىم. سەبەبى, ەلباسى وسى ماقالاسىندا «2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان «بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا 100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىن ورىنداۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭى باستالدى. ءبىز ءوزىمىزدىڭ جاڭا ارمانىمىزعا قاراي جاقىنداۋدى بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا 100 ناقتى قادام – ۇلت جوسپارىن جاساۋدان باستادىق», دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن.
تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ جەتىستىگىنىڭ ءبىرى – ەلوردامىز استانا قالاسى قازاقستاندىق ارمانعا جەتەلەپ, جاستاردىڭ تۇعىرلانۋىنا بارىنشا جاعدايلار مەن مۇمكىندىكتەر قالىپتاستىراتىن ايماققا اينالىپ ۇلگەردى. ءار تاراپتان استاناعا وقۋ نەمەسە جۇمىس ىزدەپ كەلگەن جاستاردى ەل جاستارىنىڭ سۇرىپتالعان توبىنا ايلاندىرا وتىرىپ, جاس ۇرپاقتىڭ كوشباسشىلارى رەتىندە پاتريوتتىق تۇرعىدا تاربيەلەۋ – ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋداعى ءبىزدىڭ دە باستى مىندەتىمىز. «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى ەلباسى تاپسىرمالارىن – ەلورداداعى جاستار اراسىنداعى ءبىلىم الۋ, ونىڭ ىشىندە ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىسقا ساي ماماندىقتى يگەرۋ, جۇمىسقا ورنالاسۋ, جاستار اراسىنداعى قىلمىستىڭ الدىن الۋ سىندى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ تولىقتاي شەشىمىن تابۋعا باعىتتالعان قۇجات رەتىندە قاراستىرۋعا بولادى. مىسالى, قازىرگى جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق سالدارىنىڭ ءبىرى – ءوزى يگەرگەن ماماندىق بويىنشا ەڭبەك ەتۋى تولىقتاي شەشىمىن تاپپاعان ماسەلە بولسا, ەكىنشىسى – مەكتەپ قابىرعاسىنداعى وقۋشىنىڭ ءوزىنىڭ يكەم-قابىلەتىن ەسكەرمەي ماماندىق تاڭداۋداعى دۇرىس نەمەسە بۇرىس شەشىم قابىلداۋى. ماقالاداعى جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى – 2017 جىلدان باستاپ «بارشا ءۇشىن تەگىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم» جوباسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى, سونداي-اق, قارجىلاندىرۋ كولەمىن ارتتىرا وتىرىپ «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسىنىڭ»وزەكتىلەنە تۇسەتىنى, وسى باعدارلاما اياسىندا بىلىكتىلىگىن شىڭداي وتىرىپ شاعىن بيزنەسكە نەسيە الۋعا مۇمكىندىك بەرىلەتىنى جاستار جاعدايىن ەداۋىر جاقسارتاتىنى ءسوزسىز. ارينە بۇل تۇستا ەلباسى ايتقانداي – جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامى يدەياسىن تاباندى تۇردە ومىرگە ەنگىزۋىمىز قاجەت. وسى تۇستا وڭىرلىك جاستار ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار اياسىنداعى استانا قالاسىندا 2016 جىلعا جوسپارلانعان «مەكتەپ وقۋشىلارىنا ماماندىق تاڭداۋدا كاسىبي باعىت-باعدار بەرۋ جانە ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىسقا يە ماماندىقتاردى ناسيحاتتاۋ» ءىس-شارالار كەشەنىن اتاۋعا بولادى. ءىس-شارا بارىسىنداعى اۋقىمدى كەزدەسۋلەردە وقۋشىلارعا ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىسقا يە كاسىپتىك-جۇمىسشى ماماندىقتار, ولاردى يگەرۋ ءۇشىن ءتيىستى وقۋ ورىندارى مەن جاسالاتىن العىشارتتار تۋرالى بىلىكتى لەكتورلار مەن ماماندىق وكىلدەرى ناقتى اقپاراتتار ۇسىنىپ, پسيحولوگ ماماندار وقۋشىلاردىڭ جەكەلەگەن ەرەكشەلىكتەرى مەن مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرىپ كەڭەس بەرەدى. ال ءوندىرىس ورىندارىنداعى اشىق ەسىك كۇندەرىندە جۇمىسقا ورنالاسۋ ءۇشىن وقۋ ورىندارىندا ءتيىستى ماماندىقتى يگەرۋ, بىلىكتىلىك دەڭگەيى, ەڭبەك ەرەكشەلىگى, نارىقتاعى سۇرانىسى جانە ت.ب. قاجەتتى مالىمەتتەر كەڭىنەن تاراتىلدى. ەكسكۋرسيالاردا وقۋشىلار ءارتۇرلى ماماندىقتاردىڭ وزىندىك سيپاتتارىمەن, ادامداردىڭ جۇمىس ورنىمەن تانىسادى جانە ءوز كاسىبىنىڭ شەبەرلەرىمەن ەڭبەك ەرەكشەلىگى تۋرالى سويلەسە الادى. بولاشاق تۇلەكتەرگە كاسىپتىك باعىت-باعدار بەرۋدە, ەڭبەك نارىعىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋدا, مەملەكەتىمىزدىڭ جۇمىسشى كۇشىن نىعايتۋدا, باستىسى – جاس ازاماتتاردىڭ ومىردە وزىندىك لايىقتى ورنىن تاۋىپ, تولىققاندى وتباسىنىڭ اسىراۋشىسى بولۋى ءۇشىن جوعارىدا ايتىلعان ءىس-شارالاردىڭ الار ورىنى ەرەكشە. ەلىمىزدەگى ەڭبەك نارىعى كورسەتىپ وتىرعانداي, قازىرگى ۋاقىتتا كاسىپتىك-جۇمىسشى ماماندىقتار تاپشىلىعى ايقىن سەزىلسە, كەرىسىنشە, ەكونوميكا, قارجى, زاڭ, اتقارۋ سالاسىنداعى ماماندار سانى جۇمىسسىزدار سانىن تولىقتىرىپ, جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق كورسەتكىشى كەمىمەي وتىر. تاعى ءبىر ايتا كەتەر ماسەلە, استانا قالاسىنداعى جوعارى جانە ارناۋلى ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ 2013-2016 جىلدار ارالىعىندا تۇلەكتەرى تۋرالى قولدا بار مالىمەتتى قاراساق, تەحنيكالىق جۇمىسشى ماماندىقتاردى تاڭداعاندار سانى 21 پايىزدان اسپاي تۇر, نارىقتاعى قاجەتتىلىگى 75 پايىزدى قۇراعان. سونداي-اق, قاڭتاردان باستاپ جاڭا قۇرىلعان جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىمەن بىرلەسە جۇزەگە اسىرىلاتىن «ستۋدەنتتىك قۇقىق قورعاۋ وتريادتارى» قىزمەتىن ايتا كەتكەندى ءجون ساناپ وتىرمىن. جوباعا ەلوردالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتتەرىندە وقيتىن 400 ستۋدەنت جۇمىلدىرىلادى. قىزمەتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – بىرىنشىدەن, جاستار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ, قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ, ۇساق قۇقىق بۇزۋشىلىققا «مۇلدەم توزبەۋشىلىك» قاعيداسىن ودان ءارى جۇزەگە اسىرۋ, ءتۇرلى رەيدتەرمەن اقپاراتتىق تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزۋ. ەكىنشىدەن, جاستار ماسەلەسىنە جاستار تىكەلەي قاتىسادى ءارى زاڭگەر ماماندىعىنداعى بولاشاق ءتارتىپ ساقشىلارى تىكەلەي تاجىريبەدەن وتەدى. وسىنداي جولمەن جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىمەن بىرىگە قوعامدىق ءتارتىپتى كۇزەتىپ, تۇرمىستىق جانە ۇساق قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا اتىمەن توزبەۋشىلىك ماسەلەلەرىن ورىندايتىن بولادى. استانا قالاسىنىڭ جاستار ساياساتى باسقارماسىنىڭ باستاماسىمەن جاستارعا تىكەلەي باعىتتالعان جىلىنا 50-دەن استام ءتۇرلى جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل جوبالاردىڭ بارلىعى ءسوزسىز ەلباسى سوزدەرىنەن تۋىنداعان مىندەتتەمەلەر مەن تاپسىرمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعانى بەلگىلى. سونىڭ ىشىندە استانا قالاسىنىڭ جاستار ساياساتىن قولداۋ مەملەكەتتىك قورى جۇزەگە اسىرىپ كەلە جاتقان «اۋلا كلۋبتارى» الەۋمەتتىك جوباسىنىڭ ورنى ەرەكشە. باعدارلامالىق ماقالاسىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ء«بىزدىڭ جولىمىز – ول بىرلىك جولى جانە ازاماتتىق بىرتەكتىلىك نەگىزىندە ۇلتتى دايەكتىلىكپەن قالىپتاستىرۋ جولى. قازاقستاندىقتاردىڭ ازاماتتىق بىرتەكتىلىگى مەن بىرتۇتاستىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان ءتورتىنشى رەفورمانىڭ ءمانى دە ءدال وسىندا», دەپ اتاپ ءوتتى. وسى تۇستا جاستار مەن جاسوسپىرىمدەردى تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋگە, سول ارقىلى قازاقستاندىق پاتريوتيزممەن تاربيەلەۋگە باعىتتالعان «اۋلا كلۋبتارى» جوباسىن دايەكتى تۇردە اتاۋعا بولادى. مىڭداعان ءجاسوسپىرىم مەن جاستاردى, بالالاردى ورتاق قىزىعۋشىلىقتارى مەن ىنتاسىنا قاراي بىرىكتىرگەن سان ءتۇرلى مادەني جانە سپورتتىق ۇيىرمەلەردە ەلىمىزدى مەكەن ەتكەن سان ءتۇرلى ۇلتتار ۇرپاعى بىرلىك پەن دوستىقتا باس قوسۋدا. ولاردىڭ ءاربىر جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن باعىندىرعان بەلەستەرى – ورتاق جەڭىسىمىز. ەلباسى ايتىپ وتكەندەي, «استانانىڭ بولاشاعى – قازاقستاننىڭ بولاشاعى». ۋاقىت وتكەن سايىن ىلگەرى جىلجىعان استانا ءوڭىرىنىڭ دامۋىندا جاستاردىڭ مۇددەسى دە ءوسىپ كەلەدى, سايكەسىنشە جاستارعا قاتىستى كۇردەلەنگەن ماسەلەلەر دە لايىقتى شەشىمىن تابۋدا. جالپى مەملەكەت بولىپ جۇزەگە اسىرۋدى باستاعان «بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ» «100 ناقتى قادام» «ۇلت جوسپارى» كەڭ اۋقىمدى باعدارلاما رەتىندە مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى سالاسىن ۇزدىكتەر قاتارىنا قوسىپ, جاس ۇرپاقتىڭ بولاشاعى – مەملەكەت بولاشاعى ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىكتەردى اشاتىنىنا سەنەمىز. جارقىن بولاشاق – ءبىلىمى مەن بىلىگى تولىسقان, ۇلتىنىڭ تەرەڭ تاريحى مەن باي تىلىنەن سۋسىنداعان, ويى وزىق, ءورىسى كەڭ, رۋحى بيىك, تالابى تاۋداي جاستاردىڭ قولىندا!
باقىتجان جۇنىسبەكوۆ,
استانا قالاسىنىڭ جاستار ساياساتىن قولداۋ مەملەكەتتىك قورىنىڭ ديرەكتورى.
استانا.
