ابەكەڭنىڭ اشقان جاڭالىعىن الەم مويىنداعان

سۋ – تىرشىلىك كوزى. شولىركەپ, قاتالاپ جاتقان جەردى اعىن سۋمەن سۋارعان قانداي كەرەمەت. مۇنى, اسىرەسە, اۋىل بالالارى جاقسى بىلەدى. كەنەزەسى كەۋىپ, شاقىرايعان كۇننەن توپىراعى قارس-قارس ايىرىلىپ كەتكەن جەر-انانىڭ جايىلىپ اققان سۋدى قىلت-قىلت ەتىپ جۇتىپ جاتقانىن انىق سەزگەندەي بولاسىڭ. حاديستە ايدالادا شولدەن ولگەلى جاتقان كۇشىككە تەرەڭ قۇدىقتان اياق كيىمىمەن سۋ الىپ بەرىپ, ماق ۇلىقتىڭ جانىن الىپ قالعان كەلىنشەكتىڭ ۇلكەن ساۋاپقا يە بولعانى تۋرالى اڭگىمە بار. شىنىندا, شولدەگەنگە سۋ بەرۋ, قاتالاپ كەلگەنگە سۋسىن ۇسىنۋ – ساۋاپتى ءىس. مىنە, ءبىز اڭگىمە ەتكەلى وتىرعان ءابدىماناپ ءابدى­ر­امانوۆ اۋىلدا ءوسىپ, جاستايىنان سۋدىڭ سىرىنا قانىعىپ ءوستى. بالالىق شاعى وتكەن قازى­عۇرت تاۋىنىڭ ەتەگى سۋ­لى دا نۋ­لى جەر عوي. ءبىر اتاسى اۋىل­دا سۋ مۇرابى بولاتىن. سول كىسى مۇنى وتە جاقسى كوردى. بالكىم, مۇنىڭ بولاشاقتا ماماندىق تاڭداۋىنا اۋىل­داعى اعايىننىڭ سول سۋشى اتاسىنا دەگەن ەرەكشە قۇرمەتى, ىستىق ىقىلاسى اسەر ەتكەن بولار. ايتەۋىر, قارشاداي جاس بالا قولىنا كەتپەن ۇس­تاپ, ارىق جاعالاعان اتاسى سياق­تى ەلدىڭ العىسىن الىپ, ريزاشىلىعىنا بولەنگىسى كەلگەنى انىق. ءسوي­تىپ, سول اتا­سىنىڭ جەتەلەۋىمەن شىم­­­­كەنت­­تەگى تەحنيكۋمنىڭ گيدرومەليوراتسيا ماماندىعىنا وقۋعا ءتۇستى. ونى ۇزدىك باعامەن بىتىرگەننەن كەيىن ۇستازدارى مۇ­نىڭ تاۋداي تالابىن بايقاپ, تاش­كەنتتەگى ينستيتۋتقا ءجى­بەر­دى. بىراق دەنساۋلىعى بو­لىڭ­قىراماي, كەشىگىپ باردى دا, قۇجاتتارىن تاپسىرىپ ۇلگەرە المادى. امال جوق, شىم­كەنتكە قايتىپ كەلىپ, پە­دينستيتۋتتىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىنە قۇجات تاپسىرىپ, باعى جانىپ, وقۋعا ءتۇسىپ كەتتى. – شاماسى, مەن سۋ شارۋاشى­لىعىنىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا اسپەكتىلەرىمەن اينالىساتىن كەزىنە ءدوپ ءتۇسىپ قالدىم-اۋ دەيمىن, – دەيدى ءابدىماناپ ءاب­­دى­رامانوۆ. – ماماندىق العاننان كەيىن قازاق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا ەڭبەك جو­­لىمدى باستاپ, عىلىممەن شۇعىلداندىم. سول جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا كەڭىنەن قولدانىلىپ جاتقان سۋ ناسوستارىنىڭ قالاقشالارى تەز جەلىنىپ كەتەتىنى ۇلكەن پروبلەما بولدى. سۋمەن ەنگەن قۇم شىر اينالىپ تۇرعان قالاقشاعا كۇش سالىپ, جەلىنىپ كەتۋىن جىلدامداتادى. ماعان باسشىلار سۋداعى قۇمدى ناسوسقا كەلمەي تۇرىپ ءبولىپ تاستاۋدى تاپسىردى. بەس جىل وسى ماسەلەمەن اينالىسىپ, اقىرى مۇنىڭ ءادىسىن تاپتىم. ءسويتىپ, سۋداعى قۇمدى بولەتىن ارنايى قۇرىلعى جاسالدى. وسى ەڭبەگىم ءۇشىن تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى اتاندىم. قايدا دا بولسا بىلىكتى مامانعا سۇرانىس كوپ. سول جىل­دارى جام­بىل گيدرو­مەلي­و­راتيۆتىك ينستيتۋتى تەو­ريالىق مەحانيكا كافەدراسى مەڭگەرۋشىلىگىنە كونكۋرس جاريالاپ, كەلگەن ۇمىتكەرلەر كو­ڭىلىنەن شىقپادى ما, ايتەۋىر, بىرازعا دەيىن دۇركىن-دۇركىن جۇ­مىسقا شاقىرعان جارناما بەرىپ جاتتى. عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ بەلدى ماماندارى بۇعان: «سەن وسى قىزمەتكە ءدوپ كەلىپ تۇر­سىڭ, قۇجاتتارىڭدى تاپ­سىر», دەگەن ۇسىنىس ايتتى. العاشىندا قۇلاق اسا قوي­ماعان ەدى. كەيىننەن كەلى­سۋگە تۋرا كەل­دى. ينستيتۋت رەك­تورى جاس تا, جىگەرلى مارس ۇركىمباەۆتىڭ ءوزى اڭگىمەلەستى. جاس ماماننىڭ الداعى جوس­پارلارىن سۇرادى. ءبىلىمىن, بىلىكتىلىگىن بايقادى. ءسويتىپ, 1976 جىلى كافەدرا مەڭ­­­­گەرۋشىلىگىنە تاعايىندالىپ, جامبىل قالاسىنا كوشىپ كەلدى. مىنە, سودان بەرى 40 جىلدان استام ۋاقىت زىمىراپ وتە شىعىپتى. «داراق ءبىر جەردە كوگەرەدى», دەگەن. ءابدىماناپ اعا دا وسى جىلدار ىشىندە ەشقايدا قىزمەت اۋىستىرماي, وسى وقۋ ورنىندا تاپجىلماستان ەڭبەك ەتىپ, ۇلكەن ابىرويعا بولەندى. ءبىر كەزدەرى ينستيتۋت, بۇگىندە م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى دەپ اتالاتىن وقۋ ورنىندا ءالى كۇنگە ءدارىس وقىپ كەلە جاتقان پروفەسسور ءا. ءابدىرامانوۆ 335 عىلىمي ەڭبەكتىڭ اۆتورى, ونىڭ ىشىندە 9 مونوگرافيا, 1 وقۋلىق, 5 وقۋ قۇرالى, 120 ونەرتابىستارعا بەرىلگەن پاتەنت بار. ابەكەڭ مىڭداعان شاكىرتتەرگە ءبىلىم بەرۋمەن قاتار, عىلىم جولىن قۋعان ونداعان عالىمداردىڭ تالىمگەرى. ونىڭ عىلىمي جەتەك­­شىلىگىمەن 4 عىلىم دوك­تورى, 5 رhD دوكتورى, 10 عى­لىم كانديداتى, 11 ماگيستر ديس­­سەرتاتسياسىن قورعادى. عالىم­نىڭ اتى, ەڭبەكتەرى الەم­­­گە تانىمال, سۋ سالاسىنا قا­تىس­­تى عىلىممەن اينالىسا­تىن عا­لىمدار مەن ماماندار اراسىندا جوعارى بەدەلگە يە. – قازىر جەلدەن, كۇننەن, سۋدان ەنەرگيا الۋ وتە ماڭىزدى ءىس بولىپ تۇر, – دەيدى بىزبەن اڭگىمەسىندە ءابدى­ماناپ اعا. – سودان بولار, كەلەسى جىلى ەلىمىزدە وتەتىن ەكسپو-2017 كورمەسى باستى تاقىرىبىن وسى ماسەلەگە ارناپ, ەنەرگيانىڭ بالامالى تۇرلەرىن تابۋدى مىندەتىنە الىپ وتىر. ءبىز­دىڭ ۋنيۆەرسيتەتتە سۋ كوزدەرىن تابۋ جانە ونى پايدالانۋ دەگەن ماماندىق بار. ەلىمىزدە سۋدىڭ قادىرى وتە كۇشتى. ەكونوميكانى العا سۇيرەيتىن سالانىڭ ءبىرى – سۋ شارۋاشىلىعى. سوندىقتان, بۇل ماماندىق اسا قاجەت. مال شارۋاشىلىعىن وركەندەتەمىز دەپ جاتىرمىز. ول ءۇشىن ءشول-شولەيتكە سۋ جەتكىزۋ كەرەك. بۇعان سۋ ماماندارى كەرەك. سۋمەن قام­تاماسىز ەتۋ, گيدرومەليوراتسيا, سۋ­دان ەنەرگيا الۋ, سۋدى بيىك جەر­لەرگە شىعارۋمەن وسى ءبىز دايىندايتىن ماماندار اينالىسادى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عىلىمي جاڭالىقتارىن تمد تۇگىلى بۇكىل الەم مويىنداعان. گەر­مانيا بىلتىر مەنىڭ كىتاپ­تارىمدى سۇراتىپ الىپ, وزدەرى شىعارىپ, تاراتتى. ءتىپتى, ينتەرنەتتە دە بار. قازاقستاندا ەنەرگيانىڭ الەۋەتى وتە جوعا­رى. تەك ايانباي ەڭبەك ەتۋ كەرەك. عىلىمدا زاڭدىلىقتار مەن جا­ڭا­لىقتاردى ونى اشقان ادامنىڭ اتىمەن اتاۋ ءداستۇرى قالىپتاسقان. عالىمدار وسى داستۇرگە سايكەس ءا.ءابدىرامانوۆ اشقان بىرقاتار جاڭالىقتار مەن زاڭدارعا ونىڭ ەسىمىن بەرىپ وتىر. مىسالعا بۇگىندە ءابدىرامانوۆ كۇشى, ءابدىر­امانوۆ تەڭدەۋى, ءابدىرامانوۆ زاڭى, ءاب­دىرامانوۆ سفەروي­دى, ءابدىرامانوۆ تىعىنى, ءابدىرامانوۆ بەتى دەگەن تەرميندەر عىلىمدا ءجيى كەزدەسەدى. «اكە كورگەن وق جونار, شە­شە كورگەن تون پىشەر» دەگەن, ابە­كەڭنىڭ ءۇش بالاسى دا سۋ سالاسىنىڭ ماماندارى. ۇشەۋى دە تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى. زايىبى فيزيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى. قىزى مۇناي-گاز سالاسى بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتتە ساباق بەرەدى. ەندەشە, ءابدىرامانوۆتاردىڭ عىلىم سالاسىنداعى ەڭبەكتەرى جالعاسىن تاۋىپ, ەلگە كول-كوسىر تابىس اكەلە بەرگەي دەيمىز. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان». جامبىل وبلىسى.