تاسقىنعا توسقىن قويىلادى

كەشە پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ الاڭىندا «2016 جىلعى سۋ تاسقىنى كەزەڭىندە ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى» بريفينگ ءوتتى. وندا كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا قارسى شارالار بارىسى جونىندە ءىىم توتەنشە جاعدايلار كوميتەتىنىڭ توراعاسى ۆلاديمير بەككەر قالىپتاسىپ وتىرعان جاعدايدى جاسىرماي ايتىپ بەردى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا قارسى شارالار دايىندىعى ءبىر قالىپتى. 2016 جىلعى سۋ تاسقىنى كەزەڭىن اۆارياسىز وتكىزۋ ماقساتىندا اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقساندا سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ ءىس-شارا­لارى كەشەنى وتكىزىلگەن. وندا وزەن­دەردەگى سۋدىڭ كولەمى, قاردىڭ بار قورى جانە اۋا رايى بولجامى تۋرالى دەرەكتەر ەسكەرىلگەن. سوعان ساي رەسپۋبليكا بويىنشا 1300-گە تارتا گيدروتەحنيكالىق نىساندار بار ەكەن. ولاردىڭ جاعدايىن قاداعالاۋ ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرىنا بەرىلگەن كورىنەدى. الايدا, ول نىسانداردىڭ قالىپتىلىعىن قاداعالاۋ قامى قاعىس قالعان سەكىلدى. ويتكەنى, ۆ.بەككەر مالىمەتى بويىنشا, الگى اتال­عان 1300-گە تارتا گيدروتەحنيكالىق نىسانداردىڭ بۇگىندە 500-دەن استامىنا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەت. دەگەنمەن, كوڭىلگە ءبىر دەمەۋ بولارى, اتالعان جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن بارلىق نىساندار اپاتتىق جاعدايدا ەمەس ەكەنى ناقتىلانعانى دا ايتىلدى. ءسويتىپ, قازىر سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا وڭىرلەردەگى گيدروتەحنيكالىق نىسانداردى سۋدان بوساتۋ جۇمىستارى باستالىپ تا كەتكەن. وسىلايشا, تاسقىن سۋدى قابىلداۋعا قاۋقارلى بولۋى ءۇشىن ەكى اپتانىڭ ىشىندە بىرنەشە سۋ قويمالارىن بوساتۋ شارالارى قولعا الىنعان. «وڭىرلەردە سۋ تاسقىنى كەزەڭىندە مۇددەلى مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار مەن ۇيىمداردىڭ دەن قويۋ جوسپارلارى جانە ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ جوسپارلارى ازىرلەنىپ پىسىقتالدى. اعىمداعى جىلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ سۋ استىندا قالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ەلدى مەكەندەردەن 9-دان استام ميلليون تەكشە مەتر قار شىعاردى, قاردى شىعارۋ جۇمىستارى ءالى دە جالعاسۋدا. ءىرى اۋقىمدى سۋ تاسقىنىن جويۋ ءۇشىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جەكە قۇرامىنان 9 مىڭعا جۋىق ادام جانە مىڭنان استام بىرلىك تەحنيكا, 220 بىرلىك ءجۇزۋ قۇرالى ازىرلىكتە تۇر. كۇن جىلىنعان جاعدايدا قار قورى كوپ وڭىرلەرگە قوسىمشا كۇشتەر مەن قۇرالدار جىبەرىلەدى. ال «جامان ايتپاي جاقسى جوق» دەگەندەي, ۆ.بەككەردىڭ ايتۋىنشا, ۇستىمىزدەگى جىلى قازاقستاندا 800 ەلدى مەكەندە سۋ دەڭگەيى كوتەرىلۋى ابدەن مۇمكىن كورىنەدى. ءسويتىپ, بەكىتىل­گەن جوسپارعا سايكەس, سۋ باسۋى مۇمكىن اۋماقتار ايقىندالعان. كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە ەلىمىز بويىنشا 807 ەلدى مەكەندى سۋ باسۋى مۇمكىن. وسىعان بايلانىستى «ساقتىقتا قورلىق جوق» دەگەندەي, الدىن الا 1 ملن. 250 مىڭ ادام تۇراتىن ايماقتار قامتىلۋى مۇمكىن. بۇل جوسپارعا سايكەس, تاۋەكەلدى ايماقتار دا بەلگىلەنگەن كورىنەدى. ءسوي­تىپ تۇرعىنداردى قاۋىپسىز جەرگە كوشىرۋ ماقساتىمەن جەرگىلىكتى ات­قارۋشى ورگاندار ونداي ورىنداردى دايارلاپ قويعان سەكىلدى. وسىعان سايكەس بۇرىن حابارلان­عانىنداي, بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدىكتەر توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە جويۋ جونىندەگى كوميسسيانىڭ 276 وتىرىسىن وتكىزگەن بولاتىن. سوندىقتان دا وتكەن جىلداعى جاعداي بيىل, ايتەۋىر قايتالانباۋى مۇمكىن دەگەن سەنىم باسىم دەيدى. جالپى ەلىمىز بويىنشا كازگيدرومەتتىڭ الدىن الا بولجامىنا توقتالاتىن بولساق, اسىرەسە, اقمولا, اقتوبە, قوستاناي, قاراعاندى جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا بيىل كوكتەمدە قار سۋىنىڭ ەلەۋلى كولەمى بولۋى مۇمكىن دەپ بولجانعان بولاتىن. بۇعان قوسا تاسقىن سۋ كوتەرىلۋ قاۋپى شىعىس قازاقستان جانە الماتى وبلىستارىندا دا بولۋى ىقتيمال. سەبەبى, وزەن باسسەيىندەرى مەن جەتىسۋ جانە ىلە الاتاۋى جوتالارىندا جينالعان قاردىڭ قالىڭدىعى وتكەن جىلعا قاراعاندا 1,5 ەسەگە ارتىق بولىپ تۇر. سول سياقتى ەگەر اۋا رايى كۇرت جىلىنا قالعان جاعدايدا قىزىل سۋ باسۋ قاۋپى قاراعاندى, اقمولا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنداعى ەسىل, نۇرا, سارىسۋ جاعاسىندا ورنالاسقان ەلدى مەكەندەرىندە دە تۋىنداۋى ابدەن كادىك, دەيدى ماماندار. الەكساندر تاسبولاتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان».