قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №135

2016 جىلعى 28 قاڭتار,  استانا قالاسى اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ قاعيدالارىن جانە  اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ سىنىپتاۋىشىن بەكىتۋ تۋرالى «اقپاراتتاندىرۋ تۋرالى» 2015 جىلعى 24 قاراشاداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى 7-بابى 11) تار­ماقشاسىنا سايكەس, بۇيىرامىن: 1. مىنالار: 1) وسى بۇيرىقتىڭ 1-قوسىمشاسىنا سايكەس اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ قاعيدالارى; 2) وسى بۇيرىقتىڭ 2-قوسىمشاسىنا سايكەس اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ سىنىپتاۋىشى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ بايلانىس, اقپاراتتاندىرۋ جانە اقپارات كوميتەتىنە (ت.ب. قازانعاپ): 1) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدى; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن ونىڭ كوشىرمەلەرىن باسپا جانە ەلەكتروندىق تۇردە كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە مەرزىمدى باسپا باسى­لىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا, سونداي-اق تىركەلگەن بۇيرىقتى العان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ ەتالوندىق باقىلاۋ بانكىنە ەنگىزۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق اقپارات ورتالىعىنا جىبەرۋدى; 3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرىلۋىن; 4) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە وسى بۇيرىقتىڭ 2-تارماعىنىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەس­تيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق ونىڭ العاش رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگiزiلەدi. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى                                                                                  ج.قاسىمبەك. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2016 جىلعى 28 قاڭتارداعى №135 بۇيرىعىنا 1-قوسىمشا اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ قاعيداسى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ قاعيداسى (بۇدان ءارى – قاعيدا) «اقپاراتتاندىرۋ تۋرالى» 2015 جىلعى 24 قاراشاداعى №418-V قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى (بۇدان ءارى – زاڭ) 7-بابىنىڭ  11) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى جانە اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋدى جۇرگىزۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋدىڭ نەگىزگى قاعيداتتارى: 1) ءبىر ماعىنالىلىق – اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسى ءبىر ساناتقا جاتدى; 2) نەگىزدىلىك – اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىن سىنىپتاۋدى جۇرگىزۋگەن كەزدە سانات سيپاتتاماسىنىڭ پارامەترىن باعالاۋدىڭ دەرەكتىلىگى, قۇجاتامامەن نەمەسە ناقتى تەكسەرۋ جولىمەن راستالادى; 3) حاباردارلىق – اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ يەلەرى نەمەسە يەلەنۋشىلەرى اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ سىنىبى تۋرالى حابارلاندىرىلادى; 4) قارقىندىلىق – اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىنىڭ سىنىبى ونى پايدالانۋ مەرزىمى ىشىندە وزگەرەدى; 5) ايقىندىق – اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىن سىنىپتاۋ پروتسەدۋرالارى, ساناتتار, ساناتتاردىڭ سيپاتتامالارى, سانات سيپاتتاماسىنىڭ پارامەترلەرى مەن سانات سيپاتتامالارى پارامەترلەرىنىڭ ينديكاتورلارى ناقتى سيپاتتالعان, بارلىق اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرى ءبىر ماعىنالى جانە دۇرىس تۇجىرىمدايدى. 3. وسى قاعيدالاردا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىن سايكەستەندىرۋ (بۇدان ءارى-سايكەستەندىرۋ) – اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىن بۇدان ءارى سىنىپتاۋ ماقساتتارى ءۇشىن اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىنىڭ اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋىش ساناتتارىنىڭ بىرەۋىنە جاتقىزۋ; 2) اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىن سىنىپتاۋ (بۇدان ءارى-سىنىپتاۋ) – اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىنىڭ سىنىبىن بەرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جيىنتىعى; 3) اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىنىڭ سىنىبى – اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ سحەماسىنا ءساي­كەستىگىن باعالاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا بەرىلگەن اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسى ماڭىزدىلىعىنىڭ دايەكتەلگەن دەڭگەيى; 4) اقپاراتتاندىرۋ وبكتىلەرىن سىنىپتاۋ سحەماسى – اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ بەلگىلەنگەن سانات شەڭبەرىندەگى اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسى توبىنىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگىن باعالاۋ ءتاسىلى; 5) دەرەكتەردى وڭدەۋ جانە ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى – سەرۆەرلىك-جابدىقتى, دەربەس جۇمىس ستانتسيالارىن, دەربەس تاسىمالداۋ قۇرىلعىلارىن جانە دەرەكتەردى ساقتاۋ جۇيەلەرىن قوسا العاندا, ەسەپتەۋ تەحنيكاسى قۇرالدارى; 6) جالپى جۇيەلىك باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ – تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ, قولدانبالى باع­دارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى ازىرلەۋ مەن جۇمىس ىستەۋىنىڭ, سەرۆيستىك باعدارلامالىق ونىمدەردىڭ, اقپاراتتىق جۇيەلەر مەن ينتەرنەت-رەسۋرستاردىڭ اپپاراتتىق رەسۋرستارىن ءتيىمدى باسقارۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان باعدارلامالىق ءونىم; 7) قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ مەن كوشىرۋ قۇرالدارى – سكانەرلەۋ, كوشىرۋ جانە باسىپ شىعارۋ قۇرىلعىلار جيىنتىعى; 8) ساناتى سيپاتتاۋ پارامەترلەرى – اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىنىڭ فۋنكتسيونالدىق, تەحنيكالىق, ساپالىق نەمەسە پايدالانۋ سيپاتتامالارىن ءبىر ماعىنالى انىقتايتىن اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋىشتىڭ ولشەمشارتتارى; 9) سانات سيپاتتاماسى پارامەترىنىڭ ينديكاتورى – سانات سيپاتتاماسى پارامەترىنىڭ ءمانىن باعالاۋ جانە ءولشۋ شاراسى; 10) سانات –اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىن قولدانۋ سالاسى مەن ونىڭ فۋنكتسيونالدىق ماقساتىنا سايكەس سايكەستەندىرۋگە ارنالعان اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋىشىنىڭ جيناقتالعان اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ توبى; 11) ساناتتىڭ سيپاتتاماسى – سومالىق ءمانى اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىنىڭ توبىن ايقىندايتىن, اقپارات­تاندىرۋ وبكتىسىن سيپاتتايتىن اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋىشىنىڭ ەرەكشەلەندىرۋ پارامەترلەرىنىڭ جيىنتىعى; 12) سانات سيپاتتاماسىنىڭ قوسالقى پارامەترى – اقپاراتتاندىرۋ وبكتىسىنىڭ بەلگىلى ەرەكشەلىكتەرىن سيپاتتايتىن ءبىر جالپى پارامەتردە بىرنەشە جەكە پارامەترلەردى بىرىكتىرەتىن بىرتەكتى ولشەمشارتتاردىڭ جيىنتىعى; 13) سەرۆەرلىك ءۇي-جاي مەن ونىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى – سەرۆەرلىك, جەلىلىك جابدىقتى جانە قۇرىلىمدالعان كابىلدىك جۇيەلەر جابدىعىن, سونداي-اق اقپاراتتى جىبەرۋ قۇرالدارىن, لوكالدىق ەسەپتەۋ جەلىلەرىن, ينتەرنەتكە جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بىرىڭعاي كولىكتىك ورتاسىنا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ قۇرالدارىن قوسا العاندا, بايلانىس قۇرالدارىن ورنالاستىرۋ مەن جۇمىس ىستەۋىنە ارنالعان ءۇي-جايلار كەشەنى. 4. «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ» سەرۆيستىك ينتەگراتورى سىنىپتاۋ كەزىندە مەملەكەتتىك ورگاندارعا كونسۋلتاتسيالىق جانە تاجىريبەلىك كومەك كورسەتەدى. 5. سىنىپتاۋ ماقساتىندا اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋىشىنىڭ (بۇدان ءارى -سىنىپتاۋىش) قۇرىلىمدىق ەلەمەنتتەرى نەگىزىندە اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ سيپاتتامالارىن, مۇمكىندىكتەرى مەن ەرەكشەلىكتەرىن باعالاۋ جانە سالىستىرۋ جۇرگىزىلەدى: 1) ساناتىن; 2) سانات سيپاتتامالارىن; 3) سانات سيپاتتامالارى پارامەترلەرىن; 4) سانات سيپاتتامالارى پارامەترلەرىنىڭ ينديكاتورلارىن. 6. سىنىپتاۋ مىناداي ساناتتار شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى: 1) ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرس; 2) باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ; قولدانبالى باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ; جالپى جۇيەلىك باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ; 3) اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم; دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى; قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ جانە كوشىرۋ قۇرالدارى; سەرۆەرلىك ءۇي-جاي مەن ونىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى; بايلانىس ارنالارى مەن تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم. 7. ساناتتاردىڭ ءاربىر سيپاتتاماسى سانات سيپاتتاماسىنىڭ تەك قانا ءبىر باستى پارامەترىن قامتيدى. 8. سانات سيپاتتاماسىنىڭ قوسالقى پارامەترى باسقا ساناتتار سيپاتتامالارىنىڭ پارامەترلەرىنە سىلتەمەلەردى قامتيدى. 2. اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ ءتارتىبى 9. مەملەكەتتىك ورگاندار «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ» اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋدى وسى قاعيداعا سايكەس اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋىشىنىڭ نەگىزىندە (بۇدان ءارى- سىنىپتاۋىش) جۇرگىزەدى. 10. مەملەكەتتىك ەمەس اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ يەلەرى نەمەسە يەلەنۋشىلەرى سىنىپتاۋدى وسى قاعيداعا سايكەس جانە سىنىپتاۋىشتىڭ نەگىزىندە ءوز باستاماسى بويىنشا جۇرگىزەدى. 11. سىنىپتاۋ سايكەستەندىرۋ ناتيجەلەرى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. 12. سايكەستەندىرۋ اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىن سيپاتى بويىنشا وسى قاعيداعا 1-قوسىمشاعا سايكەس سىنىپتاۋشى ساناتتارىنىڭ سيپاتتاماسىنا بارىنشا ۇيلەسىمدىگە جاتقىزۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. 13. سىنىپتاۋ بەلگىلى ءبىر بىلىكتىلىك ساناتىنا قاتىستى اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ سيپاتتاماسى مەن پارامەترلەرىن دايەكتى قاراۋ جانە باعالاۋ نەگىزدەلگەن. 14. كلاسس ءاربىر بىلىكتىلىك ساناتى ءۇشىن بىرەەگي بولىپ تابىلاتىن سيپاتتامالار جانە پارامەترلەر جيىنتىعىنا سايكەس اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ جاي-كۇيىن باعالاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا انىقتالادى. 15. ەگەر پارامەتردى باعالاۋ, سايكەس كەلەتىن ينديكاتوردى ايقىنداۋ نەمەسە پارامەتردىڭ تاڭدالعان ماعىناسىن نەگىزدەۋ مۇمكىن بولماعان جاعدايدا, پارامەتردىڭ ەڭ از ماعىناسى قويىلادى. 16. سانات سيپاتتاماسىنىڭ ءاربىر پارامەترىنىڭ باعالاناتىن سانات سيپاتتاماسىنا ارنالعان سانات سيپاتتاماسى پارامەترىنىڭ ماڭىزدىلىعى دەڭگەيىنە بايلانىستى ايقىندالاتىن سالماق كوەففيتسيەنتى بولادى. 17. ماڭىزدىلىق دەڭگەيىنە بايلانىستى سانات سيپاتتاماسى پارامەترلەرى مىنالارعا بولىنەدى: 1) باستى – سالماق كوەففيتسيتسەنتى 1,5 بال; 2) نەگىزگى – سالماق كوەففيتسيتسەنتى 1 بال; 3) بازالىق – سالماق كوەففيتسيتسەنتى 0,5 بال. 18. سانات سيپاتتاماسى پارامەترلەرى ينديكاتورلارىنىڭ بەرىلەتىن بالدارىنىڭ سومالىق باعاسى ولاردىڭ سالماق كوەففيتسيەنتتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىنىڭ سىنىبىن انىقتايدى. 19. «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ» ارحيتەكتۋرالىق پورتالىندا «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ» اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىن سىنىپتاۋ اۆتوماتتى رەجيمدە زاڭنىڭ 7-بابىنىڭ 30) تارماقشاسىنا سايكەس بەكىتىلەتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرن تىركەۋ, «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ» اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرى تۋرالى مالىمەتتەردى ەسەپكە الۋ جانە «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ» اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرى تەحنيكالىق قۇجاتتاماسىنىڭ ەلەكتروندىق كوشىرمەلەرىن ورنالاستىرۋ قاعيدالارىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى. 20.  «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ» اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىن سىنىپتاۋ: 1) مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ارحيتەكتۋراسىن ازىرلەۋ كەزەڭىندە; 2) مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ارحيتەكتۋراسىن ازىرلەمەيتىن مەملەكەتتىك ورگاندارعا ارنالعان جوبالاۋ قۇجاتتاماسىن, كونكۋرستىق نەمەسە تەحنيكالىق قۇجاتتامانى ازىرلەگەن كەزدەن; 3) اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىن سىنىپتاۋ كەزىندە قارالاتىن سانات سيپاتتامالارى مەن سانات سيپاتتامالارى پارامەترلەرىنە ىقپال ەتەتىن اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن وزگەرتكەن جانە وزگەرىستەردى ءتيىستى قۇجاتتامالىق راستاۋى بولعان جاعدايدا جۇرگىزىلەدى. 21. «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ» سەرۆيستىك ينتەگراتورى مەملەكەتتىك ەمەس اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرى يەلەرىنىڭ نەمەسە يەلەنۋشىلەرىنىڭ سۇراۋ سالۋلارى نەگىزىندە اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋدى جۇرگىزۋ دۇرىستىعىن باعالايدى. 22. سىنىبى اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىنىڭ بارلىق اقپاراتتاندىرۋ سۋبەكتىلەرى ءۇشىن وبەكتيۆتى ماڭىزدىلىق دەڭگەيىن انىقتايدى. 23. اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسى ءۇشىن سىنىبى جالپى ونىڭ كومپونەنتتەرى مەن قوسالقى بولىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ ايقىندالادى. 24. اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىسىنىڭ سىنىبىن ەسەپتەۋ وسى قاعيدالارعا  2-قوسىمشاعا سايكەس اقپارات­تاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ سحەماسىنا سايكەس ورىندالادى. 25. اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ ناتيجەلەرى: 1) اقپاراتتاندىرۋدىڭ جاي-كۇيىن مونيتورينگىلەۋ جانە تالداۋ; 2) زاڭنىڭ 6-بابىنىڭ 3) تارماقشاسىنا سايكەس بەكىتىلەتىن اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولو­گيالار جانە اقپاراتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى بىرىڭعاي تالاپتارعا سايكەس اقپا­راتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ بەلگىلى سىنىبى ءۇشىن پايدالانىلاتىن تالاپتاردى انىقتاۋ ءۇشىن قولدانىلادى. اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ قاعيداسىنا 1-قوسىمشا اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋشى ساناتتارىنىڭ سيپاتتاماسى كودى    اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋشى ساناتتارىنىڭ اتاۋى 1. ەلەكتروندى اقپاراتتىق رەسۋرس 1.1.     جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ سايكەستەندەرۋ دەرەكتەرى 1.2.     جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ م ۇلىكتەرى مەن م ۇلىكتىك قۇقىقتارى تۋرالى دەرەكتەر 1.3.     جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگى تۋرالى دەرەكتەر 1.4.     جەكە تۇلعالاردىڭ تۋىستىق بايلانىستارى تۋرالى دەرەكتەر 1.5.     مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ءوزارا ارەكەتتىستىك تۋرالى دەرەكتەر 1.6.     جىلجىمايتىن م ۇلىك وبەكتىلەرى تۋرالى دەرەكتەر 1.7.     ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرى تۋرالى دەرەكتەر 1.8.     كولىك قۇرالدارى تۋرالى دەرەكتەر 1.9.     كىرىستەر مەن شىعىستار تۋرالى دەرەكتەر 1.10.     مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتى تۋرالى دەرەكتەر 1.11.     جەكە كاسىپكەرلەر مەن زاڭدى تۇلعالاردىڭ قىزمەتى تۋرالى دەرەكتەر 1.12.     شارتتىق جانە وزگە مىندەتتەمەلەر تۋرالى دەرەكتەر 2. قولدانبالى باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ 2.1.     امبەباپ قولدانبالى باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ 2.1.1.     ستراتەگيالىق باسقارۋ (SM, Strategy Management) 2.1.1.1.     بيزنەس-جوسپارلاۋ جۇيەسى (PLN, Business PlaNning system) 2.1.1.2.     كاسىپورىننىڭ تيىمدىلىگىن باسقارۋ (EPM, Enterprise Performance Management) 2.1.1.3.     شەشىمدەر قابىلداۋدى قولداۋ جۇيەسى (DSS, Decision Support System) 2.1.1.4.     تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى (RMS, Risk Management System) 2.1.1.5.     بيزنەس-اناليتيكا (BI, Business Intelligence) 2.1.1.5.1.     ناقتى ۋاقىتتاعى تالدامالىق وڭدەۋ (OLAP, Online Analytical Processing) 2.1.1.5.2.     بولجام جانە ۇلگىلەۋ جۇيەسى (FMS, Forecasting and Modeling System) 2.1.1.5.3.     ەسەپتەمەنى قالىپتاستىرۋ جانە اگرەگيرلەۋ قۇرالدارى (ERMS, Enterprise Reporting Management Services) 2.1.2.     قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتتى باسقارۋ 2.1.2.1.     كاسىپورىننىڭ رەسۋرستارىن جوسپارلاۋ (ERP, Enterprise Resource Planning) 2.1.2.2.     پەرسونالدى باسقارۋ جۇيەسى (HRM, Human Resource Management) 2.1.2.2.1.     قىزمەتكەرلەردىڭ وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسى (ESS, Employee Self-Service Management) 2.1.2.2.2.     كورپوراتيۆتىك وقىتۋدى باسقارۋ جۇيەسى (ELMS, Enterprise Learning Management System) 2.1.2.2.3.     جۇمىس ۋاقىتىن ەسەپتەۋ جۇيەسى (TTS,Time Tracking Software) 2.1.2.2.4.     كادرلىق ەسەپ جۇيەسى (PPS, Payroll Processing System) 2.1.2.2.5.     پەرسونالدىڭ دارىنىن, كارەراسىن جانە جالعاستىرۋشىلىعىن باسقارۋ (TMS, Talent Management System) 2.1.2.2.6.     سىياقىلاردى باسقارۋ (CMMS, CoMpensation Management System) 2.1.2.2.7.     جەڭىلدىكتى جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى باسقارۋ (BMS, Benefits Management System) 2.1.2.2.8.     ىس ساپارلاردى باسقارۋ جۇيەسى (TRMS, TRavel Management System) 2.1.2.2.9.     پەرسونالدى تاڭداۋ جانە قابىلداۋ جۇيەسى (RMS, Recruiting Management System) 2.1.2.2.10.     ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى مەن دەنساۋلىق قورعاۋدى باسقارۋ جۇيەسى (EHSS, Enterprise Health Safety System) 2.1.2.2.11.     پەرسونالدى باعالاۋ جانە اتتەستاتتاۋ تيىمدىلىگىن باسقارۋ (PMS, Performance Management System) 2.1.2.2.12.     پەرسونالدى دامىتۋ جانە كادرلىق رەزەرۆتى باسقارۋ (PDS, Personnel Development System) 2.1.2.3.     زاڭ جانە قۇقىقتىق قامسىزداندىرۋ جۇيەسى (LMLSS, Legal Management and Legal Support System) 2.1.2.4.     قارجى اقپاراتتىق جۇيەلەر (FIS, Financial Information System) 2.1.2.4.1.     اۆتوماتتاندىرىلعان ەسەپتەۋ جۇيەسى (Billing Management System, BMS) 2.1.2.4.2.     بۋحگالتەرلىك ەسەپتى اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسى (AMS, Accounting Management System) 2.1.2.4.3.     ساقتاندىرۋدى باسقارۋ جۇيەسى (ISMS, InSurance Management Systems) 2.1.2.4.4.     ينۆەستيتسيالاردى باسقارۋ جۇيەسى (IVMS, InVestment Management Systems) 2.1.2.4.5.     تولەمدەردى باسقارۋ جۇيەسى (PYMS, PaYment Management Systems) 2.1.2.4.6.     سالىقتاردى باسقارۋ جۇيەسى (TXMS, TaXation Management System) 2.1.2.5.     احۋالدىق ورتالىق (SOC, Security Operation Center) 2.1.2.6.     يت-قىزمەتتى باسقارۋ جۇيەسى (ITSM, Information Technology Service Management) 2.1.2.7.     سەرۆيس دەڭگەيىن باسقارۋ قۇرالدارى (SLM, Service Level Management) 2.1.2.8.     جاريا ەتۋ جانە مونيتورينگ قۇرالدارى (AMT, Alerts and Monitoring Tools) 2.1.2.9.     اقاۋلىقتاردى باسقارۋ (FMS, Fault Management System) 2.1.2.10.     اقپاراتتاندىرۋ بويىنشا اكتيۆتەردى باسقارۋ (ITAMS, IT Asset Management System) 2.1.2.11.     ليتسەنزيالاردى باسقارۋ (LMS, License Management System) 2.1.2.12.     قولداۋ قىزمەتىنىڭ قۇرالدارى (SDT, Service Desk Tools) 2.1.2.13.     ساتىپ الۋلاردى باسقارۋ جۇيەسى (PSS, Procurement Planning System) 2.1.2.14.     وندىرىستىك اكتيۆتەردى باسقارۋ (EAM, Enterprise Asset Management) 2.1.2.14.1.     اۋكتسيونداردى ۇيىمداستىرۋ جانە قاراجات جيناۋ جۇيەسى (AFMS, Auction and Fundraiser Management Software) 2.1.2.14.2.     كۇردەلى قۇرىلىستى باسقارۋ جۇيەسى (CCMS, Capital Construction Management System) 2.1.2.14.3.     كوممۋنالدىق مەنشىكتى باسقارۋ قۇرالدارى (UMS, Utilities Management System) 2.1.2.15.     جوبالاردى باسقارۋ قۇرالدارى (EPPM, Enterprise Project and Portfolio Management) 2.1.2.16.     لوگيستيكا مەن ديستريبۋتسيانى باسقارۋ (LDM, Logistics and Distribution Management) 2.1.2.16.1.     جەتكىزۋلەر تىزبەگىن باسقارۋ (SCM, Supply Chain Management) 2.1.2.16.2.     جەتكىزۋشىلەرمەن ءوزارا ارەكەتتەستىكتى باسقارۋ (SRM, Supplier Relationship Management) 2.1.2.16.3.     لوگيستيكالىق اقپاراتتىق جۇيەلەر (LGMS, Logistics Management System) 2.1.2.16.4.     قويمانى باسقارۋ جۇيەسى (WMS, Warehouse management) 2.1.2.17.     اۆتوكولىك قاۋىپسىزدىگى مەن ونى باقىلاۋ جۇيەسى (TMS, Transportation Management Systems) 2.1.2.17.1.     كولىك قۇرالدارى مەن قۇرالداندىرۋدى باسقارۋ جۇيەسى (MRO, Maintenance, Repair and Operations) 2.1.2.17.2.     اۆتوشارۋاشىلىقتى باسقارۋ جۇيەسى (FMS,Fleet Management System) 2.1.2.17.3.     جوندەۋلەردى كەشەندى باسقارۋ (TPM, Total Productive Maintenance) 2.1.3.     قىزمەتتى اقپاراتتىق قامسىزداندىرۋ (IMS, Information Management System) 2.1.3.1.     كورپوراتيۆتىك اقپاراتتى باسقارۋ (ECM, Enterprise Content Management) 2.1.3.2.     بىلىمدەر بازالارى (KBS, Knowledge Base System) 2.1.3.3.     اقپاراتتىق-انىقتامالىق جۇيە (RMS, Reference Management System) 2.1.3.4.     اقپاراتتىق-ىزدەۋ جۇيەسى (IRS, Information Retrieval Systems) 2.1.3.5.     ەلەكتروندىق سوزدىكتەر (EDS, Electronic Dictionary Software) 2.1.3.6.     جازبالاردى باسقارۋ جۇيەسى (RM, Records Management) 2.1.4.     وندىرىستى باسقارۋ جۇيەسى (MES, Manufacturing Execution System) 2.1.4.1.     ديسپەتچەرلىك باسقارۋ جانە دەرەكتەردى جيناۋ (SCADA, Supervisory Control and Data Acquisition) 2.1.4.2.     وندىرىستىك ۇدەرىستەر مونيتورينگىنىڭ جۇيەسى (MMPS, Monitoring of Manufacturing Processes System) 2.1.4.3.     تاۋارلىق اقپاراتتى كودتاۋ قۇرالدارى (PCLS, Product Coding and Labeling Software) 2.1.4.3.1.     بار-كودتاۋ قۇرالدارى (BCS, Bar Coding Software) 2.1.4.3.2.     تاڭبالاۋ قۇرالدارى (LMS, Label Making Software) 2.1.4.4.     وندىرىستى ديسپەتچەرلەندىرۋ جانە ءونىمدى جەدەل ەسەپكە قويۋ (CAM, Computer-Aided Manufacturing) 2.1.5.     قىزمەتتى قامسىزداندىرۋ 2.1.5.1.     وپەراتسيالاردى قولداۋ جۇيەسى (OSS, Operation Support System) 2.1.5.2.     ىشكى باقىلاۋدى جەدەل باسقارۋ (OPCS, Operation Process Control System) 2.1.5.3.     جوبالاردى باسقارۋ جۇيەسى (PMS, Project Management System) 2.1.5.4.     ەلەكتروندىق قۇجات الماسۋ جۇيەسى (DMS, Document Management System) 2.1.5.5.     تاپسىرمالاردى باسقارۋ جانە باقىلاۋ (TKMS, TasK Management Software) 2.1.6.     تۇتىنۋشىلارمەن ءوزارا قاتىناستى باسقارۋ (CRM, Customer Relationship Management) 2.1.6.1.     بايلانىس-ورتالىعى جۇيەسى (CCCS, Customer Contact Center System) 2.1.6.2.     تۇتىنۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى جۇيەسى (CECS, Customer Engagement Center System) 2.1.6.3.     ديستانتسيالىق قىزمەت كورسەتۋ (CSAS, Customer Service Automation System) 2.1.6.4.     تۇتىنۋشىلار تۋرالى اقپاراتتى تالداۋ (CIA, Customer Information Analysis) 2.1.6.5.     كليەنتتەر مەن شوتتاردى باسقارۋ (CAM, Customer Account Management) 2.1.6.6.     قوعامدىق پىكىردى تالداۋ (SRM, Social Relationship Management) 2.1.6.7.     تۇتىنۋشىلاردىڭ بايلانىستارى مەن پروفيلدەرىن باسقارۋ (CCPM, Customer Contact and Profile Management) 2.1.6.8.     تۇتىنۋشالىرمەن كەرى بايلانىس (EFM, Enterprise Feedback Management) 2.1.6.9.     ەلەكتروندىق كەزەكتى باسقارۋ (EQMS, Electronic Queue Management Systems) 2.1.6.10.     ساۋالناما جۇرگىزۋ جانە سۇراستىرۋ قۇرالدارى (OSM, Online Survey Management) 2.1.6.11.     جىبەرىلىمدەردى باسقارۋ جۇيەسى (CAMS, CAmpaign Management System) 2.1.7.     پايدالانۋشىلىق جانە كومەكشى قۇرالدار (USR, Users Tools) 2.1.7.1.     كەڭسە قىزمەتىن اۆتوماتتاندىرۋ قۇرالدارى (OFS, Office Suite) 2.1.7.1.1.     ماتىندىك رەداكتور (WPS, Word Processing Software) 2.1.7.1.2.     كەستەلىك رەداكتور (SPS, Spreadsheet Processing Software) 2.1.7.1.3.     ىسكەرلىك گرافيكا جانە پرەزەنتاتسيالار رەداكتورى (PPS, Presentation Processing Software) 2.1.7.1.4.     گرافيكالىق رەداكتور (GES, Graphic Editing Software) 2.1.7.1.5.     جوسپارلاۋشى كۇنتىزبە (PIM, Personal Information Manager) 2.1.7.1.6.     ورگانايزەردى باسقارۋ قۇرالدارى (CTMS, Contact Manager Software) 2.1.7.1.7.     اۋدارما قۇرالدارى (TT, Translation Tools) 2.1.7.1.8.     فايلدىق مەنەدجەرلەر (FMT, File Management Tools) 2.1.7.2.     ۆەب-براۋزەر (WBS, Web Browser Software) 2.1.7.3.     فايلداردى جىبەرۋ قۇرالدارى (MFTS, Managed File Transfer Software) 2.1.8.     ۇجىمدىق جۇمىستار قۇرالدارى (CSCW, Computer-Supported Cooperative Work) 2.1.8.1.     بەينەكونفەرەنتسيالار جۇيەسى (VCS, Video Conference System) 2.1.8.2.     حابارلامالارمەن شۇعىل الماسۋ جۇيەسى (IMS, Instant Messaging System) 2.1.8.3.     ەلەكتروندىق پوشتا الماسۋ قۇرالدارى (EMS, Electronic Mail Software) 2.1.8.4.     كورپوراتيۆتىك اقپاراتتىق پورتال (EIP, Enterprise Information Portal) 2.1.8.5.     بلوگ جانە باسپا پلاتفورماسى (BPP, Blogging and Publishing Platforms) 2.1.8.6.     الەۋمەتتىك كوممۋنيكاتسيالاردىڭ كورپوراتيۆتىك قۇرالى (ESNS, Enterprise Social Networking Software) 2.2.     مامانداندىرىلعان قولدانبالى باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ 2.2.1.     مەملەكەتتىك باسقارۋ 2.2.1.1.     مەملەكەتتىك قىزمەتتەر جانە رۇقسات بەرۋ قۇجاتتارى 2.2.1.2.     كاسىپكەرلىكتى مەملەكەتتىك قولداۋ 2.2.1.3.     مەملەكەتتىڭ قارىزدارى مەن مىندەتتەمەلەرىن باسقارۋ 2.2.1.4.     باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ 2.2.2.     ازاماتتىق, ميگراتسيا جانە يمميگراتسيا 2.2.3.     تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق 2.2.4.     دەنساۋلىق قورعاۋ 2.2.5.     مادەنيەت جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى 2.2.6.     حالىقارالىق قاتىناستار 2.2.7.     عىلىم جانە يننوۆاتسيالار 2.2.8.     ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك 2.2.9.     بىلىم بەرۋ 2.2.10.     قورشاعان ورتانى قورعاۋ 2.2.11.     قۇقىقتىق ءتارتىپتى قورعاۋ 2.2.12.     تابيعات قورلارى 2.2.13.     ونەركاسىپ 2.2.14.     تەلەكوممۋنيكاتسيالار, بايلانىس جانە پوشتا قىزمەتتەرى 2.2.15.     اۋىل شارۋاشىلىعى 2.2.16.     حالىقتى الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ 2.2.17.     سپورت 2.2.18.     تۋريزم 2.2.19.     ساۋدا 2.2.20.     كولىك جانە قاتتاپ تاستاۋ 2.2.21.     حالىقتى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جانە ەڭبەكپەن قامتۋ 2.2.22.     قارجى جانە ەكونوميكالىق دامۋ 2.2.23.     ەنەرگەتيكا 2.2.24.     ادىلەت 3. جالپى جۇيەلىك باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ 3.1.     وپەراتسيالىق جۇيەلەر (OS, Operation System) 3.2.     بۇلتتى ينفراقۇرىلىمدى جانە ۆيرتۋاليزاتسيانى باسقارۋ قۇرالدارى (CVMS, Cloud and Virtualization Management Software) 3.2.1.     بۇلتتى ينفراقۇرىلىمدى باسقارۋ قۇرالدارى (CIMS, Cloud Infrastructure Management Software) 3.2.2.     اپپاراتتىق ۆيرتۋاليزاتسيا قۇرالدارى (HVS, Hardware Virtualization Software) 3.2.3.     باعدارلامالىق ۆيرتۋاليزاتسيا قۇرالدارى (SWVS, SoftWare Virtualization Software) 3.2.4.     دەرەكتەر قويمالارىن ۆيرتۋاليزاتسيالاۋ قۇرالدارى (STVS, STorage Virtualization Software) 3.3.     كورپوراتيۆتىك موبيلدىك قۇرىلعىلاردى باسقارۋ (EMM, Enterprise Mobile Management) 3.3.1.     كورپوراتيۆتىك موبيلدىك قوسىمشالارعا ارنالعان پلاتفورما (MEAP, Mobile Enterprise Application Platform) 3.3.2.     موبيلدىك قۇرىلعىلاردى باسقارۋ قۇرالدارى (MDMS, Mobile Device Management Software) 3.4.     گەواقپاراتتىق جۇيە (GIS, Geographic Information System ) 3.5.     دەرەكتەردى باسقارۋ (DM, Data Management) 3.5.1.     دەرەكتەر قورىن باسقارۋ جۇيەسى (DBMS, Data Base Management System) 3.5.2.     دەرەكتەر قويماسى (DW, Data Warehouse) 3.5.3.     نەگىزگى دەرەكتەردى باسقارۋ (MDM, Master Data Management) 3.5.4.     نورماتيۆتىك-انىقتامالىق اقپاراتتى باسقارۋ (RDM, Reference Data Management) 3.5.5.     كونتەنتتى باسقارۋ جۇيەسى (CMS, Content Management System) 3.5.6.     دەرەكتەردى ەنگىزۋ نىساندارىن باسقارۋ قۇرالدارى (EFMS, Electronic Forms Management Software) 3.5.7.     قۇجاتتاردى اعىندىق تانۋ قۇرالدارى (OCRS, Optical Character Recognition Services) 3.5.8.     دەرەكتەردى شىعارۋ, تۇرلەندىرۋ جانە جۇكتەۋ قۇرالدارى (ETLS, Extract Transform Load Services) 3.5.9.     دەرەكتەر ساپاسىن باسقارۋ (DQM, Data Quality Management) 3.5.10.     دەرەكتەردى مۇراعاتتاۋ قۇرالدارى (AMS, Archive Management Tools) 3.5.11.     رەزەرۆتىك كوشىرۋ قۇرالدارى (BMS, Backup Management Tools) 3.5.12.     دەرەكتەردى ساقتاۋدى وڭتايلاندىرۋ قۇرالدارى (SOT, Storage Optimization Tools) 3.5.13.     دەرەكتەردى جيناۋ قۇرالدارى (DMT, Data Mining Tools) 3.5.14.     دەرەكتەردى كونۆەرسيالاۋ قۇرالدارى (DCVT, Data ConVersion Tools) 3.5.15.     دەرەكتەردى قىسۋ قۇرالدارى (DCT, Data Compression Tools) 3.6.     باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋدى ازىرلەۋدى باسقارۋ (AMT, Application Management Tools) 3.6.1.     باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋدى ازىرلەۋ قۇرالدارى (ADT, Application Development Tools) 3.6.2.     باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋدىڭ ومىرلىك تسيكلىن باسقارۋ قۇرالدارى (ALMS, AppLication Management Software) 3.6.3.     باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋدى تەستىلەۋ قۇرالدارى (ATS, Application Testing Software) 3.6.4.     باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋدىڭ ونىمدىلىگىن باسقارۋ قۇرالدارى (APMT, Application Performance Management Tools) 3.6.5.     باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋعا قويىلاتىن تالاپتاردى باسقارۋ قۇرالدارى (RMT, Requirements Management Tool) 3.6.6.     باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋدىڭ ساپاسىن باسقارۋ قۇرالدارى (QMSS, Quality Management System Software) 3.6.7.     باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋدى جوبالاۋ قۇرالدارى (CASE, Computer-Aided Software Engineering) 3.6.8.     باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋدىڭ كونفيگۋراتسياسىن باسقارۋ قۇرالدارى (SCM, Software Configuration Management) 3.6.8.1.     نۇسقالاردا باسقارۋ جۇيەسى (VCS, Version Control Software) 3.7.     ينتەگراتسيا جانە اقپاراتتىق ءوزارا ارەكەتتەستىك قۇرالدارى (IMS, Integration Managemen tSoftware) 3.7.1.     كورپوراتيۆتىك قوسىمشالار ينتەگراتسياسى (EAI, Enterprise Application Integration) 3.7.2.     كورپوراتيۆتىك سەرۆيستىك شينا (ESB, Enterprise Service Bus) 3.7.3.     حابارلامالار كەزەگىمەن الماسۋ قۇرالدارى (MQS, Message Queue Software) 3.7.4.     بيزنەس-ۇدەرىستەر ينتەگراتسياسى قۇرالدارى (BPIS, Business Process Integration Software) 3.7.5.     بيزنەس-ۇدەرىستەردىڭ جاي-كۇي مونيتورينگى (BAMS, Business Activity Management System ) 3.8.     بيزنەس-ۇدەرىستەردى باسقارۋ (BPMS, Business Process Management System) 3.8.1.     بيزنەس-قاعيدالاردى باسقارۋ (BRMS, Business Rules Management System) 3.8.2.     بيزنەس-ۇدەرىستەردى تالداۋ قۇرالدارى (BPAT, Business Process Analysis Tools) 3.9.     قاۋىپسىزدىكتى باسقارۋ (SMT, Security Management Tools) 3.9.1.     اقپاراتتىڭ تاراپ كەتپەۋىنىڭ الدىن الۋ جۇيەسى (DLP, Data Leak Prevention) 3.9.2.     كىرۋلەردى بولدىرماۋ جۇيەسى (HIPS, Host-based Intrusion Prevention System) 3.9.3.     ۆيرۋسكە قارسى قۇرالدار (AVR, Antivirus) 3.9.4.     سپامعا قارسى قۇرالدارى (ASGS, Anti-Spam Filter Software) 3.9.5.     جەلىارالىق ەكراننىڭ قاۋىپسىزدىك مەنەدجەرى (FSM, Firewall Security Manager) 3.9.6.     ىشكى قاتەرلەردەن كەلەتىن قۇپيا اقپاراتتى قورعاۋ (IPC, Information Protection and Control) 3.9.7.     سايكەستەندىرۋدى جانە قولجدەتىمدىلىكتى باسقارۋ (IAM, Identity and Account Management) 3.9.8.     جەلىنى باسقارۋ جانە مونيتورينگتەۋ قۇرالدارى (NNM,Network Node Manager) 3.9.9.     دياگنوستيكا قۇرالدارى (DT, Diagnostic Tools) 3.9.10.     بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋ جۇيەسى (BIDS, Biometric Identification System) 3.9.11.     بەينەباقىلاۋ جۇيەسى (VMS, Video Monitoring System) 3.9.12.     كاتالوگتار قىزمەتى (ADS, Active Directory Service) 3.9.13.     ەلەكتروندىق تسيفرلى قولتاڭبا ينفراقۇرىلىمى (PKI, Public Key Infrastracture) 3.9.14.     اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ ينتسيدەنتتەرى مەن وقيعالارىن باسقارۋ جۇيەلەرى (SIEM, Security Information and Event Management) 3.10.     ۋتيليتتەر (UTL, UTiLities) 3.10.1.     كىرىكتىرمە باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ (FWR, FirmWaRe) 3.10.2.     بىرىڭعاي ۋاقىت جۇيەسى (CTSS, Compatible Time-Sharing System) 4. دەرەكتەردى وڭدەۋ جانە ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى 4.1.     دەرەكتەردى وڭدەۋ قۇرالدارى 4.1.1.     كىرىكتىرمە كومپيۋتەر 4.1.2.     كونسول 4.1.3.     موبيلدى تەلەفون 4.1.4.     مونوبلوك 4.1.5.     مەينفرەيم 4.1.6.     نەتبۋك 4.1.7.     نوۋتبۋك 4.1.8.     پلانشەت 4.1.9.     جۇمىس ستانتسياسى 4.1.10.     سەرۆەر 4.1.11.     جۇقا كليەنت 4.2.     دەرەكتەردى ساقتاۋ قۇرالدارى 4.2.1.     دەرەكتەردى ساقتاۋ جۇيەسى 4.2.2.     دەرەكتەردى جەلىلىك جيناقتاۋشى 4.2.3.     لەنتالىق بيبليوتەكا 4.2.4.     سىرتقى قاتتى ديسك 5. دەرەكتەرلى باسىپ شىعۋ جانە كوشىرۋ قۇرالدارى 5.1.     كوشىرۋ اپپاراتى 5.2.     مۋلتيفۋنكتسيونالدى قۇرىلعى 5.3.     پلوتتەر 5.4.     پرينتەر 5.5.     سكانەر 5.6.     فاكسيميلدى اپپارات 5.7.     لاميناتور 5.8.     مۇقاباعا ارنالعان ماشينا 5.9.     شرەدەر (قاعاز جويعىش) 6. سەرۆەرلىك ورىنجاي جانە ونىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى 6.1.     اككۋمۋلياتورلىق باتارەيا 6.2.     ديزەل-گەنەراتور 6.3.     ۇزدىكسىز قورەكتەندىرۋ كوزى 6.4.     كونديتسيونەر 6.5.     رەزەرۆتىك قورەكتەندىرۋ كوزى 6.6.     جەلىلىك فيلتر 6.7.     بەينەقاداعالاۋ جۇيەسى 6.8.     قولجەتىمدىلىكتى باقىلاۋ جۇيەسى 6.9.     سالقىنداتۋ جۇيەسى 6.10.     ورت ءسوندىرۋ جۇيەسى 6.11.     سەرۆەرلىك شكاف 6.12.     تەلەكوممۋنيكاتسيالىق شكاف 6.13.     ەلەكتر تاراتۋ جابدىعى 7. بايلانىس كانالدارى جانە تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم 7.1.     اۆتوماتتىق تەلەفون ستانتسياسى 7.2.     شۋىل گەنەراتورى 7.3.     كوممۋتاتسيالىق پانەل 7.4.     باعدارلاعىش 7.5.     مودەم 7.6.     جەلىلىك كابەل (كوممۋتاتسيالىق شنۋر) 7.7.     جەلىلىك كوممۋتاتور 7.8.     جەلىلىك كونتسەنتراتور 7.9.     راديوەلەكترلىك باسۋ جۇيەلەرى 7.10.     تەلەفون اپپاراتى 7.11.     تەلەفون ءفيلترى 7.12.     ىشكى بايلانىس قۇرىلعىلارى (ينتەركوم, دوموفون) اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ قاعيداسىنا 2-قوسىمشا اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىن سىنىپتاۋ سحەماسى 1. ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستى سىنىپتاۋ سحەماسى: ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرس ءۇشىن ساقتالاتىن اقپاراتتىڭ اۋقىمدىلىعىمەن, تۇتاستىعىمەن جانە ماڭىزدىلىعىمەن ايقىندالاتىن 3 سىنىپ بەلگىلەنەدى, ونىڭ ىشىندە: 1 سىنىپ (ەڭ جوعارى): العاشقى جانە (نەمەسە) ەتالوندى ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرس – ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستىڭ قولجەتىمسىزدىگى, جويىلۋى نەمەسە جارامسىزدىعى ەلەۋلى جاعىمسىز الەۋمەتتىك, ساياسي نەمەسە ەكونوميكالىق سالدارعا جانە ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستى پايدالانۋشى ءۇشىن فۋنكتسيالاردىڭ بولىگىن ورىنداۋ مۇمكىنسىزدىگىنە اكەلەدى; 2 سىنىپ: قايتالاما ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرس – ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستىڭ قول­جەتىمسىزدىگى, جويىلۋى نەمەسە جارامسىزدىعى ورتاشا جاعىمسىز الەۋمەتتىك, ساياسي نەمەسە ەكونوميكالىق سالدارعا, ونىمدىلىكتىڭ تومەندەۋىنە جانە (نەمەسە) ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستى پايدالانۋشى ءۇشىن فۋنكتسيالاردىڭ بولىگىن ورىنداۋ مۇمكىنسىزدىگىنە اكەلەدى; 3 سىنىپ (ەڭ تومەن): وپەراتسيالىق نەمەسە تۋىندى ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرس – ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستىڭ قولجەتىمسىزدىگى, جويىلۋى نەمەسە جارامسىزدىعى ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستى پايدالانۋشى ءۇشىن ەلەۋلى سالدارعا اكەلمەيدى. «ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرس» 1-سانا­تىنىڭ سىنىپتامالىق سيپاتتاماسى     اۋقىمى    تۇتاستىعى    ماڭىزدىلىعى سىنىپ دەڭگەيى     جوعارى [2.1;3]    ورتاشا [1.1;2]    تومەن [0.5;1]    جوعارى [2,6;3,5]    ورتاشا [1,4;2,5]    تومەن [0,4;1,3]    جوعارى [3,6;4,5]    ورتاشا [2,5;3,5]    تومەن [1,2;2,4] العاشقى جانە ەتالوندى ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرس    X            X        X قايتالاما ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرس        X            X    X وپەراتسيالىق نەمەسە تۋىندى ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرس            X        X        X 2. قولدانبالى باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى سىنىپتاۋ سحەماسى: قولدانبالى باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ فۋنكتسيونالدىعىنىڭ قامتۋمەن, كۇردەلىلىگىمەن, ماڭىزدىلىعىمەن جانە قۇندىلىعىمەن سايكەس ايقىندالاتىن قولدانبالى باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ ءۇشىن 3 سىنىپ بەلگىلەنەدى, ونىڭ ىشىندە: 1 سىنىپ (ەڭ جوعارى): باسىمدىعى جوعارى قولدانبالى باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ – اسا ماڭىزدى اقپاراتتىق جۇيەلەرى, ينتەرنەت-رەسۋرستارى مەن باعدارلامالىق ونىمدەرى جۇمىس ىستەۋىنىڭ بۇزىلۋى نەمەسە توقتاۋى الەۋمەتتىك جانە (نەمەسە) تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلارعا نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىسى, قاۋىپسىزدىگى, حالىقارالىق قاتىناستارى, ەكونوميكاسى, شارۋاشىلىعىنىڭ جەكە سالالارى, ينفراقۇرىلىمى ءۇشىن نەمەسە ءتيىستى اۋماقتاردا تۇرىپ جاتقان حالىقتىڭ تىرشىلىك ارەكەتىنە ەلەۋلى جاعىمسىز سالدارعا اكەلەدى; 2 سىنىپ: باسىمدىعى ورتاشا قولدانبالى باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ – اۋقىمدى ۆەدومس­تۆو­ارالىق جانە ۆەدومستۆولىق اقپاراتتىق جۇيەلەر, ينتەرنەت-رەسۋرستار مەن باعدارلامالىق ونىمدەر, ولاردىڭ ىستەن شىعۋى ءبىر نەمەسە بىرنەشە مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتى تيىمدىلىگىنىڭ جانە ناتيجەلىلىگىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلەدى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە, ازاماتتارىنا جانە كوممەرتسيالىق ۇيىمدارىنا ماتەريالدىق زالال كەلتىرۋى مۇمكىن; 3 سىنىپ (ەڭ تومەن): باسىمدىعى تومەن قولدانبالى باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ – ۆەدومستۆولىق ۇلگىلىك اقپاراتتىق جۇيەلەر, ينتەرنەت-رەسۋرستار مەن پايدالانۋشىلىق باعدارلامالىق ونىمدەر, ولاردىڭ ىستەن شىعۋى ءبىر مەملەكەتتىك ورگاننىڭ نەمەسە ونىڭ جەكە قۇرىلىمدىق بولىمشەسىنىڭ قىزمەتىنە ەڭ تومەن اسەر ەتەدى. «قولدانبالى باعدارلاما­لىق قامسىزدان­دىرۋ» 2-ساناتىنىڭ سىنىپ­تاما­لىق سيپاتتاماسى     قامتۋى    كۇردەلىلىگى    ماڭىزدىلىعى    قۇندىلىعى سىنىپ دەڭگەيى     جوعارى [1.6;2.5]    ورتاشا [1.1;1.5]    تومەن [0.6;1]    جوعارى [2.1;3]    ورتاشا [1.1;2]    تومەن [0.4;1]    جوعارى [3.1;4]    ورتاشا [2.1;3]    تومەن [0.5;2]    جوعارى [2.6;3.5]    ورتاشا [1.6;2.5]    تومەن [0.2;1.5] باسىمدىعى جوعارى قولدانبالى باعدار­لامالىق قامسىزدان­دىرۋ    X            X        X        X باسىمدىعى ورتاشا قولدانبالى باعدارلاما­لىق قام­سىزداندىرۋ        X            X        X        X باسىمدىعى تومەن قولدانبالى باعدارلاما­لىق قامسىزدان­دىرۋ        X        X            X            X 3. جالپى جۇيەلىك جانە قامسىزداندىرۋ قامتاماسىز ەتۋدى سىنىپتاۋ سحەماسى: جالپى جۇيەلىك جانە قامسىزداندىرۋ قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ قۋاتتىلىعى مەن امبەباپتىعىنا سايكەس ايقىندالاتىن 3 توپ بەلگىلەنەدى: 1 سىنىپ (ەڭ جوعارى): تۇعىرنامالىق جانە قامسىزداندىرۋ قامتاماسىز ەتۋ – 1 جانە 2 توپتاعى قولدانبالى باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى ازىرلەۋگە جانە پايدالانۋعا باعىتتالعان ونەركاسىپتىك اۋقىمدى باعدارلامالىق قمتاماسىز ەتۋ; 2 سىنىپ (ەڭ تومەن): جۇيەلىك باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ – كىشى جۇمىس توپتارى مەن جەكە جۇمىس ستانتسيالارىنىڭ, سونداي-اق 3 توپتاعى قولدانبالى باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ. «جالپى جۇيەلىك جانە قامسىزداندىرۋ قامتاماسىز ەتۋ» 3 ساناتتىڭ سىنىپتاۋ سيپاتتاماسى     قۋاتى    امبەباپتىلىعى توپ دەڭگەيى     جوعارى [2,6;3]    ورتاشا [1,4;2,5]    تومەن [1;1,3]    جوعارى [2,7;3,5]    ورتاشا [1,8;2,6]    تومەن [1;1,7] تۇعىرنامالىق جانە قامسىزداندىرۋ قامتاماسىز ەتۋ    X        X جۇيەلىك باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ            X    X 4. دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى سىنىپتاماسىنىڭ سىزباسى: قۋاتى مەن سەنىمدىلىگىنە سايكەس ايقىندالاتىن دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى ءۇشىن 3 سىنىپ بەلگىلەنەدى, ونىڭ ىشىندە: 1 سىنىپ (ەڭ جوعارى): ونىمدىلىگى جوعارى دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى – ونىمدىلىك پەن سەنىمدىلىكتىڭ جوعارى دەڭگەيى بار جابدىقتار; 2 سىنىپ: ونىمدىلىگى ورتاشا دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى – ونىمدىلىكتىڭ ورتاشا ستاتيستيكالىق سيپاتتاماسى مەن سەنىمدىلىككە ارنايى تالاپتارى بار جابدىقتار; 3 سىنىپ (ەڭ تومەنگى): ونىمدىلىگى تومەن دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى – ونىمدىلىك سيپاتتاماسىنىڭ زاماناۋي تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىن جانە سەنىمدىلىككە ارنايى تالاپتارى جوق جابدىقتار. «دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى» 3-ساناتىنىڭ سىنىپتامالىق سيپاتتاماسى    قۋاتى    سەنىمدىلىگى سىنىپ دەڭگەيى     جوعارى [2.6;3.5]    ورتا [1.6;2.5]    تومەن [0.3;1.5]    جوعارى [2.1;2.5]    ورتا [1.1;2]    تومەن [0.2;1] ونىمدىلىگى جوعارى دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى    X            X ونىمدىلىگى ورتاشا دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى        X        X ونىمدىلىگى تومەن دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن ساقتاۋدىڭ اپپاراتتىق قۇرالدارى            X        X 4. قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ جانە كوشىرۋ سحەماسى: قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ جانە كوشىرۋ قۇرالدارى ءۇشىن باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ قۋاتتىلىعى مەن امبەباپتىعىنا سايكەس ايقىندالاتىن 3 توپ بەلگىلەنەدى, سونىڭ ىشىندە: 1 سىنىپ (وتە جوعارى): قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ جانە كوشىرۋدىڭ جوعارى ءونىمدى قۇرالدارى: ارالاس مىندەتتەردى شەشۋگە ارنالعان جوعارى قۋاتتى جانە امبەبەپ جابدىق; 2 سىنىپ: قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ جانە كوشىرۋدىڭ ورتاشا ءونىمدى قۇرالدارى: ورتاشا ستاتيستيكالىق قۋات سيپاتتامالارى مەن وپەراتسيالاردىڭ امبەباپتىلىعىنا قويىلاتىن بىرىڭعاي تالاپتارى بار جابدىق; 3 سىنىپ (ەڭ تومەن): قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ جانە كوشىرۋدىڭ تومەن ءونىمدى قۇرالدارى: قۋاتى جوعارى ەمەس جانە امبەباپتىعى كەڭەيتىلمەگەن جابدىق. «قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ جانە كوشىرۋ قۇرالدارى» 5 ساناتتىڭ سىنىپتاۋ سيپاتتاماسى    قۋاتى    امبەباپتىلىعى سىنىپ دەڭگەيى     جوعارى [2,2;3]    ورتاشا [1,2;2,1]    تومەن [0,9;1,1]    جوعارى [2,6;3]    ورتاشا [1,6;2,5]    تومەن [1,1;1,5] قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ جانە كوشىرۋدىڭ جوعارى ءونىمدى قۇرالدارى    X            X قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ جانە كوشىرۋدىڭ ورتاشا ءونىمدى قۇرالدارى        X        X قۇجاتتاردى باسىپ شىعارۋ جانە كوشىرۋدىڭ تومەن ءونىمدى قۇرالدارى            X        X 6. سەرۆەرلىك ءۇي-جاي مەن ونىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىن سىنىپتاۋ سحەماسى اۋقىمىنا, قۋاتى مەن سەنىمدىلىگىنە سايكەس ايقىندالاتىن سەرۆەرلىك ءۇي-جاي مەن ونىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى ءۇشىن 2 سىنىپ بەلگىلەنەدى, ونىڭ ىشىندە: 1 سىنىپ (ەڭ جوعارى): – دەرەكتەردى وڭدەۋدىڭ بازالىق ورتالىقتارى – ىقتيمال دامۋ جانە فيزيكالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ ءتيىستى دەڭگەيى ءۇشىن قاجەتتى قۋاتى, سالقىنداۋى, سەنىمدىلىگى, كەڭىستىگى بار, سونداي-اق قولدانىستاعى نورماتيۆتىك-تەحنيكالىق تااپتار مەن وزىق تاجىريبەلەرگە سايكەس رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى دەڭگەيدە كەڭ اۋقىمدى كليەنتتەر توبى ءۇشىن قىزمەتتەر ۇسىنۋدى سۇيەمەلدەيتىن سەرۆەرلىك ءۇي-جايلار; 2 سىنىپ (ەڭ تومەن): دەرەكتەردى وڭدەۋدىڭ قوسالقى ورتالىقتارى – اۋقىمى شەكتەۋلى جانە قاجەتتى سيپاتتامالارى جانە مۇمكىندىكتەر مەن ۇسىنىلاتىن قىزمەتتەردىڭ كەڭ اۋقىمدى جيىنتىعى جوق تار شەڭبەردە مامانداندىرىلعان قولدانۋى بار سەرۆەرلىك ءۇي-جايلار; «سەرۆەرلىك ءۇي-جاي مەن ونىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى» 3-ساناتىنىڭ سىنىپتا­مالىق سيپاتتاماسى    اۋقىمى    قۋاتى    سەنىمدىلىگى سىنىپ دەڭگەيى     جوعارى [2.6;4]    ورتا [0.8;2.5]    تومەن [0.7;1.5]    جوعارى [2.6;4]    ورتا [2.1;2.5]    تومەن [1;2]    جوعارى [1.6;2]    ورتا [0.9;1.5]    تومەن [0;0.8] دەرەكتەردى وڭدەۋدىڭ بازالىق ورتالىقتارى    X            X        X دەرەكتەردى وڭدەۋدىڭ قوسالقى ورتالىقتارى        X        X        X 5. بايلانىس ارنالارى مەن تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى سىنىپتاۋ سحەماسى اۋقىمىنا, قۋاتى مەن سەنىمدىلىگىنە سايكەس ايقىندالاتىن بايلانىس ارنالارى مەن تەلەكوممۋ­نيكا­تسيالىق ينفراقۇرىلىم ءۇشىن 3 سىنىپ بەلگىلەنەدى, ونىڭ ىشىندە: 1 سىنىپ (ەڭ جوعارى): باسىمدىلىعى جوعارى بايلانىس ارنالارى مەن تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم – مەملەكەت جانە (نەمەسە) ۇيىم ءۇشىن ماڭىزدىلىعىنىڭ جوعارى دەڭگەيى بار اۋقىمدى, ءونىمدى جانە سەنىمدى بايلانىس ارنالارى مەن تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم; 2 سىنىپ: باسىمدىلىعى ورتاشا بايلانىس ارنالارى مەن تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم – مەملەكەت جانە (نەمەسە) ۇيىم ءۇشىن ماڭىزدىلىعىنىڭ ورتا دەڭگەيى بار اۋقىمى مەن قۋاتى شەكتەۋى تار شەڭبەر مامانداندىرىلعان بايلانىس ارنالارى مەن تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم; 3 سىنىپ (ەڭ تومەن): باسىمدىلىعى تومەن بايلانىس ارنالارى مەن تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفرا­قۇرىلىم – مەملەكەت جانە (نەمەسە) ۇيىم اۋقىمىندا باسىمدىلىعى مەن ماڭىزدىلىعى تومەن جەرگىلىكتى جانە ۆەدومستۆولىق بايلانىس ارنالارى مەن تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم; «بايلانىس ارنالارى مەن تەلەكوممۋني- كاتسيالىق ينفراقۇرىلىم» 7 ساناتتىڭ سىنىپتاۋ سيپاتتاماسى    اۋقىمى    قۋاتى    سەنىمدىلىگى سىنىپ دەڭگەيى     جوعارى [1.5;2]    ورتا [1;1.4]    تومەن [0.2;0.9]    جوعارى [2.1;3]    ورتا [1.1;2]    تومەن [0.3;1]