عارىشتان جەتەتىن جۇمباق دىبىس

عالىمدار ولاردىڭ قاينار كوزدەرىنىڭ قايدا ەكەنىن تاپتى استرونومدار وزدەرىنە كوپ­­تەن بەرى مازا بەرمەي كەلە جاتقان ءبىر ماسەلە – وتە جو­عارى جىلدامدىقتى راديو­جارقىلدار قاينار كوزىنىڭ ورنالاسقان جەرىن ءبىرىنشى رەت انىقتاۋعا قول جەتكىزدى. سويتسە, مۇنداي سيگنالداردى بىزدەن التى ميلليارد جارىق جىلى قاشىقتىعىندا ورنالاسقان گالاكتيكاداعى بەلگىسىز نىساندار شىعارادى ەكەن. بۇل تۋرالى نەمىستىڭ ماكس پلانك قوعامى راديواسترونوميا ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى جاقىندا Nature جۋرنالىنىڭ سوڭعى ءنو­مىرىندە جاريالانعان ماقا­لاسىندا كەڭىنەن بايانداپ بەردى. وتە جوعارى جىلدام­دىق­تى راديوجارقىلدار دەپ ۇزاقتىعى بار بولعانى بىرنەشە ميلل­ي­سە­كۋندقا سوزىلاتىن راديو­سيگنالداردىڭ قۋاتتى ءتۇي­دەكتەرى ايتىلادى. ۇزاقتىعى قاس-قاعىم ساتتەن دە قىسقا بولعاندارىنا قارا­ماستان, مۇنداي جارقىلدار ءوزىنىڭ جالپى شارپۋ كولەمى قۋاتىنىڭ ەكۆيۆالەنتى جا­عىنان كۇننەن بىرنەشە ءتاۋ­لىك نەمەسە اپتا بويى ءجى­بەرىلەتىن ساۋلە كۇشىنە تەڭ كەلەدى. سوڭعى ۋاقىتتارعا دەيىن تاپ وسىنداي وتە جوعارى جىل­دامدىقتى 16 جارقىل تىركەلگەن بولاتىن. الايدا, عالىمدار ولاردى تاپ قانداي نىساننىڭ جىبەرىپ جاتقانىن بىلە الماي, ابدەن داعدارعان ەدى. ال اتالمىش ماقالا اۆ­تورلارى وسى پروبلەمانى شەشۋدىڭ العاشقى قا­دام­دارىن جاساي ءبىلدى. بۇعان اۆسترا­ليانىڭ پاركس وبسەر­ۆاتو­ريا­سىنداعى 64 مەترلىك راديوتەلەسكوپ كو­مەكتەسكەن. ول 2015 جىل­عى 18 ساۋىردەن بەرى وتە جو­­عارى جىلدامدىقتى 17-ءشى جارقىلدى تىركەۋگە الىپتى. عارىش ۋچاسكەسىنەن جەت­كەن جار­قىل تىركەۋگە الىنعاننان كەيىن بىردەن الەمنىڭ ءارتۇرلى ەلدەرىندەگى بىرنەشە وپتيكالىق راديو تەلەسكوپتارى وعان رەاكتسيا بىلدىرە باستادى. عالىمدار وسىنىڭ ناتيجەسىندە سي­گنالدىڭ بىزدەن 6 ميلليارد جارىق جىلىنداي الىستا ورنالاسقان ەل­ليپتيكالىق گالاكتيكادان كەل­گەنىن انىق­تاي الدى. بۇل ءناتي­جەلەردىڭ دالدىگى مۇنىڭ الدىنداعى راديوجارقىلى ءمان­بەسىن انىقتاۋ ءۇشىن جا­سال­عان تالپىنىستان 1000 ەسە اسىپ تۇسەدى. زەرتتەۋشىلەر وتە جو­عا­رى جىلدامدىقتى راديو­جار­قىلدار كەڭىستىكتەگى ما­تەريا­نىڭ قالاي ورنا­لاسقانىن انىق­تاۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى, دەپ وتىر. ودان وتكەن راديوسيگنالدار ءبىرشاما باياۋلايدى. سوندىقتان, ەندى جارقىل قاينار كوزىنىڭ جەردەن قانشالىقتى قاشىقتىقتا تۇرعانىن انىقتاۋ ارقىلى اراداعى ماتەريانىڭ قويۋ­لىعى قانداي تىعىزدىقتا ەكەنىن بىلۋگە پايداسى تيگەلى تۇر. مۇرات ايتقوجا.