راحمەت ساعان, «سەرپىن-2050»!

ارقاداعى ابىرويى مەن بەدەلى زور الما-ماتەردىڭ ءبىرى – قاراعاندى مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە عيبراتى مول شارا ءوتتى. اتالعان وقۋ ورنىندا بىلتىردان بەرى «سەرپىن-2050» باعدارلاماسى بويىنشا ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنت جاستار ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەرىكتەستەرى – ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش سىرتقى ىستەر ءمينيسترى تولەۋتاي سۇلەيمەنوۆ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى قابيدوللا سارەكەنوۆ, قۇرمەتتى مەتاللۋرگتەر قۋانىش وماشەۆ, ەرمەك تولەۋباەۆ, ۆيكتور نيكونوۆ جانە پروفەسسور قايروللا قىزىروۆپەن كەزدەستى. شارا بارىسىندا ەلباسىنىڭ سەرىك­تەستەرى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىنداعى جۇمىسشى ماماندىقتارى ورتالىعى, قۇرىلىس ينجينيرينگى زەرتحاناسى, تەحنيكالىق جانە وندىرىستىك ورتالىق, دانەكەرلەۋ ينستيتۋتى, «شنايدەر ەلەكتريك» يننوۆاتسيالىق زەرتحاناسى جانە «يمستالكون» اق-تاعى «دانە­كەرلەۋ جانە قۇيۋ ءوندىرىسى» كافەدراسىنىڭ فيليالىندا بولىپ, جۇمىسشى مامان­دىعىن ۇيرەنىپ جۇرگەن جاستارمەن ءجۇز­دەستى. وزدەرىنە تانىس ستانوكتار جانىندا تەمىر جونىپ, ءتۇرلى بولشەكتەر جاساپ جاتقان ستۋدەنتتەردىڭ قيمىلىنا قىزىعا قاراعان ەلباسىنىڭ سەرىكتەستەرى قولدارىنا ەگەۋ الىپ, وسىدان جارتى عاسىر بۇرىن اينالىسقان كاسىپتىڭ كەيبىر قىرلارىن ەسكە ءتۇسىرىستى. اعا بۋىن وكىلدەرىنىڭ بۇل ىسىنە ستۋدەنت جاستار دا قۇرمەتپەن قاراپ, ولاردىڭ ارەكەت بارىسىندا ءاربىر ايتقان اقىل-كەڭەسىنە مۇقيات قۇلاق ءتۇردى. بۇگىنگى كۇنى مەملەكەتتىك يندۋس­تريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدار­لاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بىزگە جاڭا پىشىمدەگى ينجەنەرلەر, ياعني ءتورتىنشى يندۋستريالىق رەۆوليۋتسيا مەن التىنشى تەحنولوگيالىق قۇرىلىس تالاپتارىنا جاۋاپ بەرە الاتىن ماماندىق يەلەرى اۋا­داي قاجەت. مىنە, وسى ساياساتقا سايكەس, قازىرگى تاڭدا قارمتۋ قابىرعاسىندا «سەرپىن-2050» باعدارلاماسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىنەن كەلگەن 316 جاس وقىپ جاتىر. ستۋدەنتتەر ينجەنەر ماماندىعىنا قوسا سۇرانىسى وتە جوعارى 18 جۇمىسشى ماماندىعىن يگەرۋ ۇستىندە. جالپى, «سەرپىن-2050» الەۋمەتتىك جوباسى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» سترا­تەگياسىندا ايتىلعان مىندەتتەردى ءجۇ­زەگە اسىرۋعا ارنالعان ءىس-شارالار ءىشىن­دەگى ماڭىزدىلارىنىڭ ءبىرى. ءبىزدىڭ مەم­لەكەتىمىز ءۇشىن بۇل ستراتەگياعا سايكەس, دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ءۇشىن بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ ماسەلەسى قاشاندا ومىرشەڭ بولىپ تۇرادى. وسىنداي مۇباراك ماقساتتى كوزدەگەن «سەرپىن-2050» باعدارلاماسى قازاقستاننىڭ وڭتۇستىكتىڭ وڭىرلەرىندەگى جاستاردى ەلىمىزدىڭ كادر ماسەلەسى شە­شىمىن تاپپاي وتىرعان شىعىس, باتىس جانە سولتۇستىك ايماقتارىندا وقىتىپ, جۇمىسقا ورنالاستىرۋ سىندى يگى شارۋا­مەن اينالىسۋدا. وسى جەردە مىناداي تاريحي ءساي­كەستىكتى ايتپاي كەتۋگە تاعى بولمايدى. كەزىندە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ ءوزى ءبىر توپ جولداستارىمەن تۋعان ولكەدەن الىسقا اتتانىپ, تەحنيكالىق جوعارى ءبىلىم الىپ, ەڭبەك مايدانىندا شىڭدالدى ەمەس پە؟! مىنە, قىزىق, ارادا جارتى عاسىرعا جۋىق ۋاقىت وتكەندە ەلباسىنىڭ ءجۇرىپ وتكەن ءومىر جولىمەن وسكەلەڭ ۇرپاق وكىلدەرى دە كەن­شىلەر استاناسىنا كەلىپ, تەحنيكالىق ما­ماندىقتاردىڭ قىر-سىرىنا قانىعىپ جاتىر. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءماجىلىس زالىندا وتكەن كەزدەسۋ بارىسىندا وسى جايىندا كوپتەگەن مازمۇندى ءسوز ايتىلدى. ءسوز تىزگىنىن الدىمەن العان ەلىمىزدىڭ تۇڭ­عىش سىرتقى ىستەر ءمينيسترى تولەۋتاي سۇلەيمەنوۆ جاستارعا بۇگىنگى كۇندە ەلىمىز الدىندا تۇرعان ماڭىزدى مىندەتتەر مەن ستۋدەنت جاستاردىڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى تۋرالى اسەرلى اڭگىمە ايتىپ بەردى. «ءححى عاسىر ءبىلىمنىڭ, اقپاراتتىڭ جاڭا تەحنولوگيانىڭ ورىستەۋ عاسىرى. ءبىلىمنىڭ, عىلىمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى بۇل كۇندە كوپتەگەن مەملەكەتتەر ءۇشىن كوكەيكەستى ماسەلە بولىپ وتىر. وزىق عىلىمي-تەحنيكالىق ينفراقۇرىلىمسىز جانە كاسىبي شەبەرلىگى جوعارى ءبىلىمدى كادرلارسىز, جاھاندانۋ تالاپتارىنا سايكەس دامۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان سىزدەردىڭ الدارىڭىزدا زور جاۋاپكەرشىلىكتەر مەن مۇمكىندىكتەر تۇر» – دەدى تولەۋتاي سۇلەيمەنوۆ. عالىم, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋ­رەاتى قابيدوللا سارەكەنوۆ ستۋدەنتتەرگە ارناعان سوزىندە بىلاي دەدى: «سىزدەردىڭ ارالارىڭىزدا ەلىمىزدىڭ بولاشاق پرەزيدەنتتەرى وتىرۋى مۇمكىن. كەزىندە ءبىز دە سىزدەر سياقتى وسى وقۋ ورنىندا وقىدىق. سول كەزدىڭ وزىندە بىزدەر الدىمىزعا ۇلكەن ماقساتتار قويا بىلدىك. سوندىقتان سىزدەر دە زاماننىڭ اعىمىنا ساي ءبىلىم الىپ, العا ۇمتىلىپ, ءوسىپ-وركەندەۋلەرىڭىز كەرەك». ەلباسىنىڭ سەرىكتەستەرىمەن وتكەن كەزدەسۋدە ستۋدەنتتەر وزدەرىنىڭ كوكەيلەرىندە جۇرگەن سۇراقتارىنا تولىققاندى جاۋاپتار الدى. اسىرەسە, جاستاردى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ستۋدەنتتىك كەزى قاتتى قىزىقتىردى. سونداي-اق, ولار قۇرمەتتى قوناقتاردان جاستىق شاقتارىنداعى ەستە قالعان قىزىقتى وقيعالاردى ايتىپ بەرۋىن ءوتىندى. كەزدەسۋ سوڭىندا قارمتۋ-ءدىڭ ستۋ­دەنتتەرى ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن دۇنيەگە كەلگەن «سەرپىن-2050» باعدار­لاماسىنا, ونى جۇزەگە اسىرۋشىلارعا شىن جۇرەكتەن العىس ايتتى. مىسالى, ستۋدەنت ەرلان كوبەيسىنوۆ ءوز ويىن بىلايشا جەتكىزدى: «مەن «سەرپىن-2050» باعدارلاماسى بويىنشا وڭتۇستىكتەن كەلىپ وقىپ جاتقان ستۋدەنتتىڭ ءبىرى­مىن. ءومىر جولىمنىڭ وسىلايشا قالىپ­تاسقانىنا ەش وكىنبەيمىن. قاراپ تۇرسام, مەنىڭ جانە مەن سياقتى «سەرپىن» بويىن­شا وقىپ جاتقان جاستاردىڭ جاعدايى باسقا ستۋدەنتتەردەن ءسال دە بولسا ار­تىق سياقتى. بىرىنشىدەن, ءبىز مۇندا مەم­لەكەتتىك گرانتپەن تەگىن وقىپ جاتىرمىز. تۇراتىن جاتاقحانامىز جايلى, تۇرمىسقا قاجەتتى دۇنيەلەردىڭ بارىمەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتىلگەن. ەكىنشىدەن, ءبىزدىڭ ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمىمىز مول. ويتكەنى, ءبىز قولىمىزعا ديپلوم تيگەننەن سوڭ جۇمىسسىز قالمايتىنىمىزدى جاقسى بىلەمىز. سول سەبەپتى ءبىز ۋاقىتىمىزدى بوسقا ولتىرمەي, تەحنيكالىق مامان­دىقتاردى تەرەڭدەي يگەرۋگە بار كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمساپ جاتىرمىز. ەڭ ال­دى­مەن بارشا «سەرپىندىكتەر» اتىنان بىزدەرگە مول مۇمكىندىكتەر بەرگەن ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆقا ايتار العىسىمىز زور. ەكىنشى كەزەكتە, رەكتورىمىز ارىستان ماۋلەن ۇلى عازاليەۆتىڭ اكەلىك قامقورلىعىنا دەگەن ريزاشىلىعىمىز مول!». كەزىندە ەلباسىنىڭ ءوزى وقىپ, ءبى­لىم العان قارا شاڭىراقتا وتكەن بۇل عيبراتتى كەزدەسۋدى العىسپەن اپتالعان, ريزالىق كوڭىلمەن كۇپتەلگەن يگى شارا بولدى دەسەك اسىرا ايتقاندىق ەمەس ەدى. ەلباسىنىڭ سەنىمدى سەرىكتەستەرى جالىندى جاستىق شاق – ستۋدەنتتىك كەزدەرىن ەسكە ءتۇسىرىپ, ۇمىتىلماس ساتتەر سىيلاعان كەشتى ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى ارىستان عازاليەۆ پەن سەرپىندىكتەرگە شىن جۇرەكتەن ال­عىس ايتتى. ال العاداي جاستار بولسا, ەرتەڭگى كۇندەرىنە سەنىمنىڭ شامىن جاق­قان «سەرپىن-2050» باعدارلاماسىنا, وزدەرىمەن كەزدەسۋگە ارنايى كەلىپ, اقىل-كەڭەستەرىن اياماعان اياۋلى اعالارعا دەگەن العىس سەزىمدەرىن اقتاردى. قايرات ءابىلدينوۆ, «ەگەمەن قازاقستان». قاراعاندى.