«ولەڭدە – ءانشى, دومبىرادا – كۇيشى, اقىندىقتا – اقىن»

«تىڭدا, دالا, جامبىلدى!» «جامبىل – مەنىڭ جاي اتىم, حالىق – مەنىڭ شىن اتىم» دەپ جىرلاپ, ەلدىڭ رۋحىن اسپانداتقان جامبىل جاباەۆتىڭ ءاربىر جىر شۋماعى ۇرانعا اينالىپ كەتكەلى قاشان. حالىق اقىندارىنىڭ جاسامپازدىق رۋحتاعى جاڭا ۇلى كوشىن باستاعان دارالىعىمەن ەرەكشەلەنگەن جامبىل جاكەم, سودان دا بولار, حالىق پوەزياسىنىڭ اتاسى اتاندى. ءجۇز جاساعان جىراۋ ەل ومىرىندەگى تابىس پەن شاتتىقتى, جەڭىس پەن ەرلىك ىستەردى ەرەكشە شابىتپەن جىرلاعان. جىر الىبىنىڭ 170 جىلدىق مەرەيتويىنا ورايلاس جامبىل جەرىندە دە كوپتەگەن ءىس-شارالار قولعا الىندى. جامبىل وبلىستىق مادەنيەت, مۇراعات­تار جانە قۇجاتتاما باسقارماسىنىڭ ۇيىم­داستىرۋىمەن تاراز قالاسىندا رەسپۋب­لي­كالىق «تىڭدا, دالا, جامبىلدى!» اتتى جىرشى-­تەرمەشىلەر بايقاۋى ءوتتى. باي­قاۋعا رەسپۋبلي­كامىزدىڭ ءار ايماعىنان باس-اياعى 33 تا­لاپكەر قاتىسىپ, قاپاش ق ۇلىش, دۇيسەنبەك ءومىر­اليەۆ, ءابدىمومىن جەلدى­باەۆ, اياز بەت­باەۆ, ەلىكباي يسا سىندى ەلىمىزگە تا­نى­مال ونەر قايراتكەرلەرى قازىلىق ەتتى. – ارينە, جامبىل بابامىزدىڭ بۇعان دەيىنگى مەرەيتويلارىندا تالاي ونەر بايقاۋلارى ۇيىمداستىرىلعان. بىراق بۇرىن-سوڭدى ەلىمىزدەگى ۇزدىك جىرشى-تەر­مە­شىلەردىڭ باسىن قوسىپ, جامبىل جاباەۆتىڭ جىر-داستاندارىن ناسيحاتتاعان بايقاۋ بولماپتى. سوندىقتان, بۇل جامبىل جىرلارىن جۇرتشىلىقتىڭ جۇرەگىنە جەتكىزىپ قانا قويماي, تەرمەشىلەردىڭ دە رۋحىن كوتەرىپ, ابىرويىن اسپانداتقان ءىس-شارا بولدى, – دەيدى وبلىستىق باسقارما باسشىسى دۇيسەن بىقىباەۆ. ءسويتىپ, قازىلار القاسىنىڭ ۇيعارى­مىمەن جامبىل جاباەۆتىڭ جانە جەتى­سۋدا ءومىر سۇرگەن اقىن-جىرشىلاردىڭ شىعارمالارىن ناقىشىنا كەلتىرە ورىنداپ, كو­رەرمەن جۇرەگىنە جول تاپقان دانيار راحىم­باي (الماتى وبلىسى) باس ءجۇل­دەنى يە­لەندى. ءبىرىنشى ورىندى ماقپال توقتاعانوۆا (الماتى وبلىسى) جانە سۇلۋجان ابەنوۆا (جامبىل وبلىسى) يەلەنسە, ەكىنشى ورىن جاراسحان تولەباي (قىزىل­وردا وبلىسى), ەربولات شالدىبەكوۆ (الماتى وبلىسى), مۇراتحان دونباەۆ (شىعىس قازاقستان وبلىسى), ءۇشىنشى ورىن مارات سۇگىرباي (قىزىلوردا وبلىسى), قۇرمان بايتاسوۆ (استانا قالاسى), تولەگەن شاكارىموۆكە (شىعىس قازاقستان وبلىسى) بۇيىردى. سونداي-اق, ءسۇيىنباي اتىنداعى ارنايى جۇلدەنى اقتوبەلىك عازيزا ابديروۆا, قابان جىراۋ جۇلدەسىن جامبىلدىق قار­لىعا جامباەۆا, ساۋىتبەك اقىن اتىن­داعى جۇلدەنى تاعى ءبىر جامبىلدىق جۇل­دىز ىسقا­قوۆ, بارماق اقىن اتىنداعى ءجۇل­دەنى اتى­راۋلىق بايباق ىدىرباي, كەنەن ازىرباەۆ اتىنداعى جۇلدەنى شىعىس­قازاق­ستاندىق گۇلميرا تەمىربەكوۆا, اياز بەتباەۆ اتىنداعى جۇلدەنى قوستانايلىق ابزال الپىسوۆ قانجىعاسىنا بايلادى. ال وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقار­ماسى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىلۋ اياسىن كەڭەيتۋ, ءتىل مادەنيەتىن كوتەرۋ, جامبىل جاباەۆتىڭ شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋدى جانداندىرۋ ماقساتىندا «جامبىل وقۋ­لارى» اتتى جاس اقىن­دار باي­قاۋىن وتكىزدى. اقىننىڭ شىعار­ماشىلىق-ادامي كەلبەتىن, تۋعان جەرىنىڭ سۇلۋ تابي­عاتىن, شەجىرەلى تاريحىن تانىتاتىن جانە قازاق ءتى­لىنىڭ باعا جەتپەس بايلىعىن, ءسوز قۇدى­رەتىن, بابالاردان قالعان اسىل مۇرالار­دىڭ سارقىلماس قازىناسىن تىلگە تيەك ەتكەن 15-كە جۋىق ۇمىتكەردىڭ ىشىنەن باس جۇلدەنى تارازدىق نۇربولات ساتىمقۇل جەڭىپ الدى. ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى جامبىل وبلىس­تىق امبەباپ عىلىمي كىتاپحاناسى وبلىس­تىق فيلارمونيا جانە حالىقتىق شىعار­ماشىلىق ورتالىعىمەن بىرلەسە وتىرىپ, اقىن ەسكەرتكىشىنىڭ الدىندا ادەبي-سازدى كەش ۇيىمداستىردى. مويىنقۇمنىڭ ماڭ دالاسىنداعى جامبىل تاۋىنىڭ بوكتەرىندە, بوراندى اقپان ايىندا دۇنيەگە كەلىپ, كەيىن الگى تاۋدى دا, بۇكىل قازاق حالقىن دا الەمگە تانىتقان جامبىل جاباەۆتىڭ شى­عارماشىلىعىن كەڭىنەن ناسيحاتتاي وتىرىپ, اقىن رۋحىنا باس ءيىپ, شىعارمالارىن بولاشاق ۇرپاققا ۇلگى ەتۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان بۇل ءىس-شاراعا جينالعان جۇرتشىلىقتىڭ قاراسى مول بولدى. قازاق حالقىنىڭ ار-نامىسى, ءۇنى مەن جۇرەگى بولعان جامبىل جاباەۆتىڭ 170 جىلدىعى اياسىنداعى ءىس-شارالار ءالى دە جالعاسىن تابۋدا. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان». جامبىل وبلىسى. سۋرەتتى تۇسىرگەن اقادىل رىسماحان.