قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №188

2015 جىلعى 30 ناۋرىز,  استانا قالاسى سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادىستەمەلەرىن ازىرلەۋ, بايقاۋدان وتكىزۋ جانە ەنگىزۋ قاعيداسىن بەكىتۋ تۋرالى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سوت-ساراپتاما قىزمەتى تۋرالى» 2010 جىلعى 20 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 42-بابىنا سايكەس, بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادىستەمەلەرىن ازىرلەۋ, بايقاۋدان وتكىزۋ جانە ەنگىزۋ قاعيداسى بەكىتىلسىن. 2. كەلەسىلەردىڭ: 1) «سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادىستەمەلەرىن ازىرلەۋ, بايقاۋدان وتكىزۋ جانە ەنگىزۋ قاعيداسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت ءمينيسترىنىڭ 2010 جىلعى 20 ساۋىردەگى № 124 بۇيرىعىنىڭ (2010 جىلعى 6 مامىردا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق كەسىمدەردi مەملەكەتتiك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №6210 بولىپ ەنگىزىلگەن, «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىندە 11.11.2010 ج. №303-305 (26364-26366) جاريالانعان)); 2) «سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادىستەمەلەرىن ازىرلەۋ, بايقاۋدان وتكىزۋ جانە ەنگىزۋ قاعيداسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت ءمينيسترىنىڭ 2010 جىلعى 20 ساۋىردەگى № 124 بۇيرىعىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 15 قازانداعى № 294 بۇيرىعىنىڭ (2014 جىلعى 30 جەلتوقساندا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق كەسىمدەردi مەملەكەتتiك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە № 9817 بولىپ ەنگىزىلگەن, «ادىلەت» قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىنىڭ سايتىندا ورنالاستىرىلعان) كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن. 3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ سوت ساراپتاماسى ورتالىعى وسى بۇيرىقتىڭ زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن مەملەكەتتىك تىركەلۋىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە جانە مەرزىمدىك باسپا باسىلىمدارىندا رەسمي تۇردە جاريالاۋعا جولداۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 4. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت ءمينيسترىنىڭ جەتەكشىلىك ەتەتىن ورىنباسارىنا جۇكتەلسىن. 5. وسى بۇيرىق العاش رەت رەسمي جاريالانعاننان كەيىن ون كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. ءمينيستردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ز.بايمولدينا. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2015 جىلعى 30 ناۋرىزداعى №188 بۇيرىعىمەن بەكiتiلگەن سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادiستەمەلەرiن ازiرلەۋ, بايقاۋدان وتكىزۋ جانە ەنگiزۋ قاعيداسى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادىستەمەلەرىن ازىرلەۋ, بايقاۋدان وتكىزۋ جانە ەنگىزۋ قاعيداسى (بۇدان ءارى - قاعيدا) «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سوت -ساراپتاما قىزمەتى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 42-بابىنا سايكەس ازىرلەندى جانە سوت ساراپشىلارى ازىرلەيتىن جانە قولداناتىن سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادىستەمەلەرىن (بۇدان ءارى - ادىستەمەلەر) ازىرلەۋدىڭ, بايقاۋدان وتكىزۋدىڭ جانە ەنگىزۋدىڭ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. ادىستەمەلەردى ازىرلەۋ جانە ەنگىزۋ ماقساتى سوت ساراپتامالارىن جۇرگىزۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە قىلمىستىق ىستەردى تەرگەۋ جانە ازاماتتىق ىستەر مەن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ىستەردى سوتتا قاراۋ بارىسىندا ساراپشىنىڭ الدىنا قويىلعان ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ بىرىڭعاي تاسىلدەرىن جاساۋ, سونداي-اق سوت-ساراپتاما قىزمەتىن عىلىمي دامىتۋ بولىپ تابىلادى. 3. ازىرلەنىپ جاتقان ادىستەمەلەردى بايقاۋدان وتكىزۋدىڭ ماقساتى ەكسپەريمەنت رەجيمىندە سوت ساراپتامالارىن جۇرگىزۋ تاجىريبەسىندە پايدالانۋ ءۇشىن جارامدىلىعىن راستاۋ بولىپ تابىلادى. 4. ادىستەمەلەردى ازىرلەۋ جانە ەنگىزۋ مىندەتتەرى: سوت ساراپتاماسى ورگاندارىنىڭ سوت ساراپشىلارى مەن عىلىمي قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىزمەتىن رەتكە كەلتىرۋ جانە جۇيەلەۋ; سوت ساراپتامالارىن جۇرگىزۋدىڭ پروگرەسسيۆتى تۇرلەرىن, ادىستەرىن, تاسىلدەرىن جانە قۇرالدارىن ىزدەۋ; سوت ساراپتامارىن جۇرگىزۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى. 5. سوت ساراپتاماسى ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى نەمەسە سوت-ساراپتاما قىزمەتىن ليتسەنزيا نەگىزىندە جۇزەگە اسىراتىن ادامدار ادىستەمەلەردىڭ ازىرلەۋشىلەرى (اۆتورلارى, قۇراستىرۋشىلارى) بولىپ تابىلادى. 6. وسى قاعيدادا كەلەسى تەرميندەر مەن انىقتامالار قولدانىلادى: 1) ارناۋلى عىلىمي بىلىمدەر – سوت ساراپتامالىق زەرتتەۋلەردىڭ ادىستەمەلەرىندە ىسكە اسىرىلعان, مازمۇنى عىلىمي ءبىلىمدى قۇرايتىن ارناۋلى ءبىلىم سالاسى; 2)ادىستەمە – سوت ساراپتاماسىنىڭ بەلگىلى ءبىر تەگىنىڭ, ءتۇرىنىڭ مانىنە جاتاتىن ءمان-جايلاردى انىقتاۋ ءۇشىن سوت ساراپتاماسى وبەكتىلەرىن زەردەلەۋ كەزىندە قولدانىلاتىن ادىستەر جۇيەسى; 3) ادىستەمەنى ازىرلەۋ – ءتيىستى زاڭنامالىق, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى, وقۋ-ادىستەمەلىك, انىقتامالىق ماتەريالدار مەن عىلىمي جۇمىستاردى شىعارماشىلىق زەردەلەۋ نەگىزىندە تەوريالىق سيپاتتاعى ماتەريالداردى جۇيەلەۋ, سوت-ساراپتامالىق زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋدىڭ قولدا بار تاجىريبەسىن جيناقتاپ قورىتۋ; 4) ادىستەمەلەردى بايقاۋدان وتكىزۋ – بۇل, ناتيجەسىندە عىلىمي-پراكتيكالىق ازىرلەنىمدەردىڭ ساراپتامالىق تاجىريبەدە پايدالانىلۋىنىڭ مۇمكىندىگى جانە قاجەتتىلىگى راستالاتىن نەمەسە تەرىسكە شىعارىلاتىن, ولاردىڭ قاعيدالارى مەن تۇجىرىمدارىن ەكسپەريمەنتتىك ماتەريالداردا تەكسەرۋ; 5) ادىستەمەلەردى ەنگىزۋ – ازىرلەنگەن جانە بايقاۋدان وتكىزىلگەن ادىستەمەلەردى بەكىتۋ جانە ساراپتاما قىزمەتىندە پايدالانۋ; 6) ادىستەمەنىڭ تولقۇجاتى - ادىستەمە تۋرالى اقپاراتتان تۇرادى جانە وسى قاعيداعا 1-قوسىمشاعا سايكەس نىسان بويىنشا رەسىمدەلەدى; 7) سوت-ساراپتامالىق زەرتتەۋ ءادىسى - سوت ساراپتاماسىنىڭ نىساناسىنا جاتاتىن ءمان-جايلاردى انىقتاۋ ءۇشىن سوت ساراپتاماسى وبەكتىلەرىن زەردەلەۋ كەزىندە قولدانىلاتىن قيسىندىق جانە (نەمەسە) قۇرال-سايماندىق وپەراتسيالار (تاسىلدەر, ادىستەر) جۇيەسى. 2. سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادiستەمەلەرiن ازiرلەۋدىڭ, بايقاۋدان وتكىزۋدىڭ شارتتارى مەن ءتارتىبى 7. ادىستەمەلەردى ازىرلەۋ تۋرالى شەشىمدى سوت ساراپتاماسى ورگانىنىڭ عىلىمي كەڭەسى ءوز وتىرىستارىندا قابىلدايدى. 8. سوت ساراپتاماسىنىڭ ورگانى, ولار بويىنشا ادىستەمەلەرى ازىرلەنۋى قاجەت ساراپتاما تۇرلەرىن, ورىنداۋ نىسانىن انىقتايدى, ادىستەمەلەردى ازىرلەۋ جونىندەگى جۇمىس توبىن قالىپتاستىرادى, جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسىن, جاۋاپتى ورىنداۋشىلاردى, مەرزىمدەرىن, سىرتقى جانە ىشكى رەتسەنزەنتتەردى بەكىتەدى جانە ادىستەمەنى ازىرلەۋ, ۆەريفيكاتسيالاۋ, بايقاۋدان وتكىزۋ جانە ەنگىزۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى بەكىتۋ بويىنشا ودان ارعى راسىمدەردى جۇرگىزەدى. 9. ادىستەمەلەردى ازىرلەۋ مەن ەنگىزۋ جوسپارى سوت ساراپتاماسى ورگانىنىڭ كەشەندى جوسپارىنا ەنگىزىلەدى. 10. اۋماقتىق بولىمشەلەردىڭ قىزمەتكەرلەرى ادىستەمەلەردى ازىرلەۋ جونىندەگى جۇمىسقا سوت ساراپتاماسى ورگانىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى جوسپارىندا كوزدەلگەن مەرزىمدە جانە كولەمدە قاتىسادى. 11. ادىستەمەنى ازىرلەۋ كەزىندە ازىرلەۋشى ءتيىستى زاڭنامالىق, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى, وقۋ-ادىستەمەلىك, انىقتامالىق ماتەريالدار مەن عىلىمي جۇمىستاردى زەردەلەۋ نەگىزىندە تەوريالىق سيپاتتاعى ماتەريالداردى جۇيەلەيدى, سوت-ساراپتامالىق زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋدىڭ قولدا بار تاجىريبەسىن جيناقتاپ قورىتادى. 12. ادىستەمەنىڭ قۇرىلىمى كەلەسى ەلەمەنتتەردەن تۇرادى: تيتۋلدىق پاراعى; تولقۇجاتى; مازمۇنى; كىرىسپە ءبولىمى; نەگىزگى ءبولىمى; قورىتىندى ءبولىمى; پايدالانعان ماعلۇماتتار كوزى ءتىزىمى; قوسىمشالار (قاجەت بولعان جاعدايدا). 13. تيتۋلدىق پاراقتا ادىلەت مينيسترلىگى سوت ساراپتاماسى ورگانىنىڭ اتاۋى, تاقىرىبى, ازىرلەۋشى (قۇراستىرۋشى) تۋرالى مالىمەتتەر, جۇمىستىڭ ورىندالعان جەرى مەن كۇنى كورسەتىلەدى. 14. ادىستەمەنى ازىرلەۋشى (قۇراستىرۋشى) ادىستەمە تولقۇجاتىن وسى قاعيدانىڭ 7-تارماعىنا سايكەس تولتىرادى. 15. مازمۇنىندا, جۇمىستىڭ مازمۇنداماسى بارلىق تاراۋلاردى, پاراگرافتاردى ولار باستالاتىن بەتتەرىن كورسەتە وتىرىپ بەلگىلەۋ جولىمەن كەلتىرىلەدى, مازمۇنداردىڭ تاقىرىپتارى ماتىندەگى ءتيىستى تاقىرىپتاردى قايتالايدى, مازمۇنى جۇمىستىڭ باس جاعىنا نەمەسە سوڭىنا ورنالاستىرىلادى. 16. كىرىس بولىمىندە قىسقاشا نىساندا: زەرتتەۋ تاقىرىبىنىڭ وزەكتىلىگى; زەرتتەۋدىڭ تاقىرىبىنىڭ پراكتيكالىق ماڭىزدىلىعى; شەشىلەتىن عىلىمي كەلەلى ماسەلەنىڭ زاماناۋي احۋالىن باعالاۋ; زەرتتەۋدىڭ ماقساتى مەن مىندەتتەرى, وبەكتىسى مەن ءمانى تۇجىرىمدالادى; زەرتتەۋ ادىستەرى, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋدىڭ قاجەتتى شارتتارى كورسەتىلەدى; ولاردى پايدالانۋ, مىندەتتى شەشۋدى قامتاماسىز ەتەتىن عىلىمي نەگىزدەلگەن ناتيجەلەردى انىقتاۋ. كىرىسپە ءبولىمنىڭ كولەمى نەگىزگى ءماتىن كولەمىنىڭ 5-7% اسپايدى. 17. نەگىزگى ءبولىمنىڭ تاراۋلارىندا ادىستەمە مەن قويىلعان مىندەتتەردى شەشۋ تەحنيكاسى جان-جاقتى قاراستىرىلادى, الىنعان ناتيجەلەر جۇيەلەپ باياندالادى. نەگىزگى ءبولىمنىڭ مازمۇنى, زەرتتەۋ تاقىرىبىن قيسىندى جانە دايەكتى تۇردە اشا وتىرىپ, وعان دالمە-ءدال سايكەس كەلەدى. 18. بولىكتەردىڭ, بولىمدەردىڭ, تاراۋلاردىڭ جانە پاراگرافتاردىڭ تاقىرىپتارى نومىرلەنەدى. ءوز كەزەگىندە, ولار ءبىر-بىرىمەن بەلگىلى ءبىر ويمەن بايلانىسقان, بىرنەشە سويلەمدەردەن تۇراتىن ازات جولدارعا بولىنەدى. بولىكتەردىڭ, بولىمدەردىڭ, تاراۋلاردىڭ جانە پاراگرافتاردىڭ تاقىرىپتارى قىسقا, زەرتتەۋ وبەكتىسىن نەمەسە ءمانىن بەينەلەيتىن ءتۇيىن سوزدەرى بولادى جانە مازمۇنىن بارىنشا دالمە-ءدال بەينەلەيدى. 19. قورىتىندى ءبولىمى, الىنعان ناتيجەلەردىڭ تىزبەكتەلگەن, قيسىندى دۇرىس باياندالعان جانە ولاردىڭ كىرىسپە بولىمىندە كورسەتىلگەن ماقساتتار جانە مىندەتتەرمەن بايلانىسى بولىپ تابىلادى, جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ قيسىنىمەن ەسكەرىلگەن جانە نەگىزگى بولىمدە باياندالعان عىلىمي اقپاراتتىڭ سينتەزى نىسانىندا بولادى. قورىتىندى ءبولىمنىڭ كولەمى نەگىزگى ءماتىن كولەمىنىڭ 5-7% اسپاۋى ءتيىس. زەرتەۋدىڭ سوڭعى ناتيجەلەرىنەن ونىڭ عىلىمي جاڭالىعى, تەوريالىق ماڭىزدىلىعى جانە پراكتيكالىق قۇندىلىعى شىعادى. 20. پايدانىلعان فاكتىلەرگە سىلتەمە جاساعان كەزدە نەمەسە باسقا اۆتورلاردىڭ جۇمىستارىنان دايەكسوز كەلتىرگەندە, كەلتىرىلگەن ماتەريالداردىڭ كوزدەرى كورسەتىلەدى. ماتىندەر, گرافيكالار, كەستەلەر, كارتالار, فوتوسۋرەتتەر جانە ت.ب. تۇرىندەگى كومەكشى ماتەريالدار قوسىمشاعا شىعارىلادى. 21. نەگىزگى ءماتىننىڭ قوسىمشالارمەن بايلانىسى «قوسىمشانى قاراڭىز...» دەگەن ءسوزدى پايدالانا وتىرىپ, سىلتەمە جاساۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى, ول قىسقارتىلىپ جازىلادى جانە جاقشاعا الىنادى. ادىستەمەنىڭ كولەمىن ەسەپتەگەن كەزدە ونىڭ قوسىمشالارى ەسەپكە الىنبايدى. 22. جۇمىس ءبىر ويدان ەكىنشى ويعا دايەكتى تۇردە ءوتۋدى سيپاتتايتىن عىلىمي تىلمەن باياندالادى. ازىرلەۋشى ادىستەمەنى جازۋ كەزىندە ايتىلعان سوزدەردىڭ دالدىگى مەن ءبىر ماعىنالىعىن ساقتاۋعا, سوزدەردىڭ كوپ ماعىنالى تۇسىنىگىن بولدىرماۋعا ۇمتىلادى. 23. ازىرلەۋشى ازىرلەنگەن ادىستەمەنىڭ جوباسىن تولقۇجاتىمەن بىرگە بايقاۋدان وتكىزۋگە جولداۋ ءۇشىن سوت ساراپتاماسى ورگانىنا جىبەرەدى. 24. بايقاۋدان وتكىزۋ ناتيجەسى بويىنشا وسى قاعيداعا 2-قوسىمشاعا سايكەس نىساندا سوت-ساراپتامالىق زەرتتەۋ ادىستەمەسىنىڭ قورىتىندىسى رەسىمدەلەدى. 25. قورىتىندىدا ادىستەمەنىڭ وزەكتىلىگى, ول بايقاۋدان وتكىزىلگەن ەكسپەريمەنتتىك ماتەريال, راستاۋ نەمەسە تەرىسكە شىعارۋ, ولاردى ساراپشىلىق تاجىريبەدە پايدالانۋدىڭ مۇمكىندىگى مەن قاجەتتىلىگى كورسەتىلەدى. 26. بايقاۋدان وتكىزۋ ناتيجەسى بويىنشا قورىتىندى ءارى قاراي جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن سوت ساراپتاماسى ورگانىنا جولدانادى. 27. بايقاۋدان ءوتۋدىڭ تەرىس ناتيجەسى بولعان جاعدايدا قورىتىندى تىڭعىلىقتاۋ ءۇشىن ازىرلەۋشىلەرگە (قۇراستىرۋشىلارعا) قايتا جولدانادى. 28. تىڭعىلىقتاۋ اياقالعان سوڭ ادىستەمە قايتا بايقاۋدان وتكىزۋگە جولداۋ ءۇشىن سوت ساراپتاماسى ورگانىنا جىبەرىلەدى. 29. تىڭعىلىقتاۋ ءراسىمى, بايقاۋدان وتكىزۋدى جۇرگىزىپ جاتقان بارلىق ساراپشىلاردىڭ ناتيجەلەرى سايكەس بولعانعا دەيىن (سوت ساراپتاماسىنىڭ تۇرىنە بايلانىستى مۇمكىن بولاتىن قاتەلىكتەر ەسكەرىلە وتىرىپ) قايتالانادى. 30. بايقاۋدان وتكىزۋ ءراسىمى اياقتالعان سوڭ سوت ساراپتاماسى ورگانى ادىستەمەنى ىشكى جانە سىرتقى رەتسەنزيالاۋعا جولدايدى. 31. ادىستەمەنى ءتيىستى ماماندىق بويىنشا باس سوت ساراپشىسى, ءتيىستى ماماندىق بويىنشا سوت-ساراپتاما قىزمەتىن ليتسەنزيا نەگىزىندە جۇزەگە اسىراتىن ادام, ءتيىستى ماماندىق بويىنشا عىلىمي نەمەسە اكادەميالىق دارەجەسى بار عىلىمي-زەرتتەۋ ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن شەتەلدەردىڭ جوعارعى وقۋ ورىندارىنىڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامى رەتسەنزيالايدى. 32. رەتسەنزيادا رەتسەنزيالاناتىن ادىستەمەنىڭ الىنعان تۇجىرىمدارىنىڭ وزەكتىلىگى, عىلىمي جاڭالىعى جانە پراكتيكالىق ماڭىزدىلىعى كورىنىس تابادى. 33. رەتسەنزيا باسپا تۇرىندە رەسىمدەلەدى جانە رەتسەنزەنت قول قويادى, رەتسەنزەنتتىڭ قولى ول جۇمىس ىستەيتىن ۇيىمنىڭ مورىمەن كۋالاندىرىلادى. 3. ادىستەمەنى سوت-ساراپتاما قىزمەتىن ليتسەنزيا نەگىزىندە جۇزەگە اسىراتىن ادامداردىڭ ازىرلەۋى 34. سوت ساراپتاماسى ورگانىنىڭ قىزمەتكەرى بولىپ تابىلمايتىن ادىستەمەنىڭ ازىرلەۋشىسى (قۇراستىرۋشىسى) ازىرلەنگەن ادىستەمەنى بايقاۋدان وتكىزۋگە جولداۋ تۋرالى جازباشا ارىزبەن سوت ساراپتاماسى ورگانىنا جۇگىنەدى. 35. سوت-ساراپتاما قىزمەتىن ليتسەنزيا نەگىزىندە جۇزەگە اسىراتىن ادامدار ازىرلەگەن ادىستەمەنى بايقاۋدان وتكىزۋ مەن رەتسەنزيالاۋدىڭ راسىمىنە قويىلاتىن تالاپتار سوت-ساراپتاماسى ورگاندارىنىڭ سوت ساراپشىلارى ازىرلەگەن ادىستەمەنى بايقاۋدان وتكىزۋ مەن رەتسەنزيالاۋدىڭ راسىمىنە قويىلاتىن تالاپتارمەن بىردەي. 4. سوت-ساراپتامالىق زەرتتەۋ ادىستەمەلەرىن رەسىمدەۋگە قويىلاتىن تالاپتار 36. ادىستەمە باسپا تاسىلىمەن كومپيۋتەردى جانە پرينتەردى پايدالانا وتىرىپ اق قاعاز پاراعىنىڭ ءبىر بەتىندە ورىندالادى. ادىستەمەلەر, مىنانداي پارامەترلەر ەسكەرىلە وتىرىپ («WORD for WINDOWS» ماتىندىك رەداكتورىن قولدانىپ) رەسىمدەلەدى: 1) سول جاق شەتى – 2,5 سم, وڭ جاق شەتى – 1,5 سم, كولونتيتۋلى – 2,0 سم; 2) قارىپ ءتۇرى – «Times New Roman» № 14 (قوسىمشالاردا كىشى ولشەمدەگى قارىپتەر پايدالانىلۋى مۇمكىن, بىراق № 10 كەم ەمەس); 3) جولارالىق قاشىقتىق – ءبىر ەسە; 4) ازات جولدىق بوس جەر ء(بىرىنشى جولدىڭ بوس جەرى) - 1,25 سم. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ ماتىندەرى انىق تۇجىرىمدالعان جانە بىرىڭعاي قارىپتەرمەن, شيمايسىز جانە تۇزەتۋلەرسىز, ورفوگرافيالىق جانە گرامماتيكالىق قاتەلەرسىز باسىلعان بولۋى ءتيىس. 37. جۇمىستىڭ كىرىسپە جانە قورىتىندى بولىمدەرى ايرىقشا ءبولىنىپ تۇرادى. باسىلعان ءماتىننىڭ جانە بەزەندىرۋلەردى, كەستەلەردى راسىمدەۋدىڭ, كومپيۋتەردەن باسىپ شىعارۋلاردىڭ ساپاسى ايقىن باسىپ شىعارۋ تالاپتارىنا سايكەس بولادى. 38. ادىستەمەنى باسىپ شىعارۋ كەزىندە بىركەلكى تىعىزدىقتى, بۇكىل جۇمىس بويىنشا بەينەلەردىڭ كەراعارلىعى مەن ايقىندىعىن ساقتاۋ قاجەت. 39. جۇمىستىڭ باسىپ شىعارىلعان ماتىنىنە جەكەلەگەن سوزدەردى, فورمۋلالاردى, بەلگىلەردى تەك قانا قارا سيامەن نەمەسە قارا تۋشپەن كىرىستىرىپ جازۋعا جول بەرىلەدى, بۇل رەتتە كىرىستىرىلىپ جازىلعان ءماتىننىڭ تىعىزدىعى نەگىزگى بەينەلەردىڭ تىعىزدىعىنا بارىنشا جاقىنداتىلعان بولادى. 40. جۇمىستاعى تەكتەر, مەكەمەلەردىڭ, ۇيىمداردىڭ, فيرمالاردىڭ اتاۋلارى, بۇيىمداردىڭ اتاۋلارى جانە باسقا دا جالقى ەسىمدەر تۇپنۇسقا تىلىندە كەلتىرىلەدى. 41. جۇمىستىڭ قۇرىلىمدىق ەلەمەنتتەرىنىڭ اتاۋلارى: «مازمۇنى», «بەلگiلەر مەن قىسقارتۋلار», «كىرىسپە ءبولىم», «قورىتىندى ءبولىم», «پايدالانىلعان ماعلۇماتتار كوزى ءتىزىمى» جۇمىستىڭ قۇرىلىمدىق ەلەمەنتتەرىنىڭ تاقىرىپتارى بولىپ تابىلادى. «نەگىزگى ءبولىم» قۇرىلىمدىق ەلەمەنتى جازىلمايدى, ونىڭ ورنىنا نەگىزگى ءبولىمنىڭ تاراۋىنىڭ اتاۋى جازىلادى. قۇرىلىمدىق ەلەمەنتتەردىڭ تاقىرىپتارى ازات جولدىق بوس جەردەن باسپا ارىپتەرىمەن جانە سوڭىندا نۇكتە قويىلماي, اسىتى سىزىلماي باسىلادى. تاقىرىپتار جۇمىستىڭ نەگىزگى بولىگىنىڭ بولىمدەرىنىڭ, كىشى بولىمدەرىنىڭ مازمۇندارىن انىق جانە قىسقاشا بەينەلەيدى. ەگەر تاقىرىپتا بىرنەشە سويلەم بولسا, ولار نۇكتە ارقىلى بولىنەدى. تاقىرىپتاعى سوزدەردى تاسىمالداۋعا جول بەرىلمەيدى. 42. ادىستەمەنىڭ بەتتەرىن نومىرلەۋ. جۇمىستىڭ بەتتەرىن بارلىق ءماتىن بويىنشا وتپەلى نومىرلەۋدى ساقتاي وتىرىپ, اراب تسيفرلارىمەن نومىرلەۋ قاجەت. بەت ءنومىرى پاراقتىڭ جوعارى بولىگىنىڭ ورتاسىنا قويىلادى. جەكە پاراقتاردا ورنالاسقان بەزەندىرۋلەر مەن كەستەلەر جانە كومپيۋتەردەن باسىپ شىعارىلعان پاراقتار بەتتەردىڭ جالپى نومىرلەرىنە قوسىلادى. 43. بولىمدەر مەن كىشى بولىمدەردى, تارماقتار مەن تارماقشالاردى اراب تسيفرلارىمەن نومىرلەۋ جانە ازات جولدان جازۋ كەرەك. تارماقتاردىڭ ءاربىر ءبولىم نەمەسە كىشى ءبولىم شەگىندە رەتتىك ءنومىرى بولادى. كىشى ءبولىمنىڭ نەمەسە تارماقتىڭ ءنومىرى, نۇكتە ارقىلى بولىنگەن ءبولىمنىڭ ءنومىرى مەن كىشى ءبولىمنىڭ نەمەسە تارماقتىڭ رەتتىك نومىرىنەن تۇرادى. مىسالى: - 1.1, 1.2 نەمەسە 1.1.1, 1.1.2, 1.1.3 جانە ت.ب. كىشى ءبولىمنىڭ ءنومىرى, نۇكتە ارقىلى بولىنگەن ءبولىمنىڭ, كىشى ءبولىمنىڭ, تارماقتىڭ نومىرلەرىنەن نەمەسە كىشى ءبولىمنىڭ رەتتىك نومىرىنەن تۇرادى. مىسالى: - 1.1.1.1, 1.1.1.2, 1.1.1.3 جانە ت.ب. ەگەر ءبولىمنىڭ نەمەسە كىشى ءبولىمنىڭ ءبىر عانا تارماعى نەمەسە ءبىر تارماقشاسى بولسا, وندا ولار نومىرلەنبەيدى. ادىستەمەنىڭ ءاربىر ءبولىمىن جاڭا پاراقتان (بەتتەن) باستاۋ قاجەت. ءبىر ءبولىمنىڭ ىشىندەگى كىشى بولىمدەربىر-بىرىنەن ماتىننەن كەيىن ەكى قاتار شەگىندىرىلە وتىرىپ بولىنەدى. 44. جۇمىستاعى بەزەندىرۋلەردى (سىزۋلار, كەستەلەر, سىزبالار, دياگراممالار, فوتوتۇسىرىلىمدەر) تىكەلەي, ولار ءبىرىنشى رەت ەسكەرتىلگەن ماتىننەن كەيىن نەمەسە كەلەسى بەتكە ورنالاستىرۋ قاجەت. بارلىق بەزەندىرۋلەرگە جۇمىستا سىلتەمە جاسالادى. بەزەندىرۋلەردىڭ اتاۋلارى بولادى, ولار بەزەندىرۋلەردىڭ ۇستىندە, قاتاردىڭ ورتاسىندا ورنالاستىرىلادى. قاجەت بولعان جاعدايدا بەزەندىرۋلەردىڭ استىنا ازات جولدان تۇسىندىرمە مالىمەتتەر (سۋرەت استى ءماتىن) ورنالاستىرىلادى. بەزەندىرۋلەر «سۋرەت» دەگەن سوزبەن بەلگىلەنەدى, ول تۇسىندىرمە مالىمەتتەردەن كەيىن قاتاردىڭ ورتاسىندا ورنالاستىرىلادى. بەزەندىرۋلەر اراب تسيفرلارىمەن وتپەلى نومىرلەرمەن نومىرلەۋ قاجەت. بەزەندىرۋلەردى بولىمدەردىڭ شەگىندە نومىرلەۋگە جول بەرىلەدى. بۇل جاعدايدا بەزەندىرۋدىڭ ءنومىرى نۇكتە ارقىلى بولىنگەن ءبولىمنىڭ ءنومىرى مەن بەزەندىرۋدىڭ رەتتىك نومىرىنەن تۇرادى. مىسالى: «سۋرەت 1.2». ەگەر جۇمىستا ءبىر عانا بەزەندىرۋ بولسا, وندا ونى نومىرلەۋ قاجەت ەمەس جانە ونىڭ استىنا «سۋرەت» دەگەن ءسوز جازىلمايدى. بەزەندىرۋلەردى ءبىر بەتتە ورىنداۋ قاجەت. ەگەر بەزەندىرۋلەر ءبىر بەتكە سىيماسا, وندا ونى باسقا بەتتەرگە اۋىستىرادى, بۇل رەتتە بەزەندىرۋدىڭ اتاۋىن ءبىرىنشى بەتكە, ال تۇسىندىرمە مالىمەتتەرىن – ءاربىر بەتكە ورنالاستىرادى جانە ولاردىڭ استىنا «سۋرەت... پاراق...» دەپ كورسەتەدى. 45. كەستەلەر جاقسى كورنەكىلىك جانە كورسەتكىشتەردى سالىسترۋدىڭ ىڭعايلىعى ءۇشىن پايدالانىلادى. كەستەنىڭ اتاۋى ونىڭ مازمۇنىن كورسەتەدى. اتاۋىن كەستەنىڭ ۇستىندە ازات جولدان «1 كەستە» دەگەن سوزدەن كەيىن ورنالاستىرۋ قاجەت. ساندىق ماتەريال كەستە تۇرىندە رەسىمدەلەدى. كەستەنى جۇمىستا تىكەلەي, ولار ءبىرىنشى رەت ەسكەرتىلگەن ماتىننەن كەيىن نەمەسە كەلەسى بەتكە ورنالاستىرۋ قاجەت. كەستەنىڭ بولىگىن تاپ سول نەمەسە باسقا بەتكە اۋىستىرعان كەزدە اتاۋىن كەستەنىڭ تەك ءبىرىنشى بولىگىنىڭ ۇستىنە سول جاعىنا ورنالاستىرادى, ال باسقا بولىكتەرىنىڭ ۇستىنە «جالعاسى» دەگەن ءسوز جازىلادى جانە كەستەنىڭ ءنومىرى كورسەتىلەدى, مىسالى: «1 كەستەنىڭ جالعاسى». ەگەر جۇمىستا ءبىر عانا كەستە بولسا, وندا ول «1 كەستە» دەگەن سوزبەن بەلگىلەنەدى. جۇمىستا بارلىق كەستەلەرگە سىلتەمە جاسالادى. سىلتەمە جاساعان كەزدە ءنومىرىن كورسەتە وتىرىپ «كەستە» دەپ جازۋ كەرەك. كەستەلەردى, قوسىمشالاردىڭ كەستەلەرىن قوسپاعاندا, بۇكىل جۇمىس شەگىندە رەتتىك نومىرلەرمەن اراب تسيفرلارى ارقىلى نومىرلەۋ قاجەت. نومىرلەردى, كەستەلەردىڭ اتاۋلارىنىڭ ۇستىندە سول جاق جوعارى بولىگىندە «كەستە» دەگەن سوزدەن كەيىن ورنالاستىرۋ قاجەت. قوسىمشانىڭ ءاربىر كەستەسىن اراب تسيفرلارى ارقىلى جەكە نومىرلەرمەن, ساننىڭ الدىنا قوسىمشانىڭ بەلگىسىن قوسا وتىرىپ نومىرلەۋ قاجەت. كەستەنىڭ باعاندارى مەن قاتارلارىن كىشى ارىپپەن, ال باعانداردىڭ تاقىرىپشالارىن, ەگەر ولار تاقىرىپپەن ءبىر سويلەمدى قۇراسا - باسپا جازۋمەن نەمەسە ولاردىڭ جەكە دارا ماعىناسى بولسا – جازبا جازۋمەن جازۋ قاجەت. كەستەنىڭ تاقىرىپتارى مەن تاقىرىپشالارىنىڭ سوڭىنا نۇكتە قويىلمايدى. باعانداردىڭ تاقىرىپتارى مەن تاقىرىپشالارى جەكەشە تۇرىندە كورسەتىلەدى. كەستەدە ماتىندەگىدەن كىشى قارىپ ولشەمىن قولدانۋعا جول بەرىلەدى. 46. جۇمىستا, ەسكەرتۋلەردى ءماتىننىڭ, كەستەنىڭ نەمەسە بەزەندىرۋلەردىڭ مازمۇنىن ءتۇسىندىرۋ قاجەت بولعان جاعدايدا ورنالاستىرۋ كەرەك. ەسكەرتۋلەردى تىكەلەي, ولار قاتىستى تارماقتان, تارماقشادان, كەستەدەن, بەزەندىرۋلەردەن كەيىن ورنالاستىرادى. «ەسكەرتۋ» دەگەن ءسوزدى جازبا جازۋمەن ازات جولدان, سيرەكتەتە تەرىپ جانە استىن سىزباي باسۋ كەرەك. ەگەر ەسكەرتۋ بىرەۋ بولسا, وندا «ەسكەرتۋ» دەگەن سوزدەن كەيىن سىزىقشا قويىلادى. ءبىر ەسكەرتۋ نومىرلەنبەيدى. بىرنەشە ەسكەرتۋلەردى اراب تسيفرلارى ارقىلى رەتتىك نومىرمەن, نۇكتە قويماي نومىرلەۋ قاجەت. 47. قوسىمشالاردى ادىستەمەنىڭ جالعاسى رەتىندە ونىڭ كەلەسى پاراقتارىندا رەسىمدەۋ قاجەت. ادىستەمەنىڭ ماتىنىندە بارلىق قوسىمشالارعا سىلتەمە جاسالادى. قوسىمشالار, ماتىندە ولارعا كەلتىرىلگەن سىلتەمەلەردىڭ رەتى بويىنشا ورنالاستىرىلادى. ءاربىر قوسىمشانى, جوعارىداعى وڭ جاقتاعى قاتاردا «قوسىمشا» دەگەن ءسوزدى ونىڭ تاڭباسىمەن كورسەتە وتىرىپ جاڭا قاتاردان باستاۋ قاجەت. قوسىمشانىڭ تاقىرىبى بولادى, ول پاراقتىڭ ورتاسىندا جەكە قاتاردان جازباشا جازۋمەن جازىلادى. قوسىمشالاردى ورىس الىپپەسىنىڭ ا-دان باستالاتىن باس ارپىمەن بەلگىلەۋگە بولادى. 5. سوت-ساراپتامالىق زەرتتەۋلەر ادىستەمەسىن ەنگىزۋ ازىرلەنگەن ادىستەمەنىڭ ناتيجەلەرىنىڭ تيىمدىلىگىن جانە ماڭىزدىلىعىن باعالاۋ ءۇشىن سوت ساراپتاماسى ورگانى ۇسىنىلعان ادىستەمەنى سوت ساراپتاماسى ورگانىنىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك كەڭەسىنىڭ قاراۋىنا بەرەدى. 49. سوت ساراپتاماسى ورگانىنىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك كەڭەسى ۇسىنىلعان ادىستەمەنى قاراۋ ناتيجەسى بويىنشا كەلەسى شەشىمدەردىڭ ءبىرىن قابىلدايدى: قايتا پىسىقتاۋعا قايتارادى; سوت ساراپتاماسى ورگانىنىڭ عىلىمي كەڭەسىنىڭ قاراۋىنا ۇسىنىس جاسايدى. 50. سوت ساراپتاماسى ورگانىنىڭ عىلىمي كەڭەسى ۇسىنىلعان ادىستەمەنى قاراۋ ناتيجەسى بويىنشا كەلەسى شەشىمدەردىڭ ءبىرىن قابىلدايدى: قايتا پىسىقتاۋعا قايتارۋ تۋرالى; سوت-ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرى ادىستەمەلەرىنىڭ مەملەكەتتىك تىزىلىمىنە ەنگىزۋ تۋرالى. 51. سوت ساراپتاماسى ورگانىنىڭ عىلىمي كەڭەسى بەكىتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعاننان كەيىن, ادىستەمەنى سوت ساراپتاماسىنىڭ بەلگىلى ءبىر ءتۇرىن (تۇرلەرىن) جۇرگىزۋ پراكتيكاسىنا ەنگىزۋ ۇسىنىلادى, ال ول تۋرالى مالىمەت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سوت-ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرى ادىستەمەلەرىنىڭ مەملەكەتتىك تىزىلىمىنە بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە ەنگىزىلەدى. سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادىستەمەلەرىن ازىرلەۋ, بايقاۋدان وتكىزۋ جانە ەنگىزۋ ەرەجەسىنە 1-قوسىمشا نىسان ادىستەمەنىڭ تولقۇجاتى 1. ادىستەمەنىڭ اتاۋى 2. ادىستەمە ماماندىعىنىڭ شيفرى 3. ادىستەمەنىڭ اۆتورى (لارى) (قۇراستىرۋشى(لارى)سى) تۋرالى اقپارات 4. ادىستەمەنىڭ ءمانى 4.1. ادىستەمە ارقىلى شەشىلەتىن مىندەتتەر 4.2. زەرتتەۋ وبەكتلەرى 4.3. زەرتتەۋ ادىستەمەسى 4.4. ادىستەمەنىڭ قىسقاشا كەزەڭ-كەزەڭدىك سيپاتتاماسى 5. ادىستەمەنى قر ءام سسو عىلىمي كەڭەسىنىڭ ماقۇلداۋ كۇنى «__»_____ 20___ ج. №____ حاتتاما 6. ادىستەمەنىڭ تولقۇجاتىن قۇراستىرعان ادام تۋرالى اقپارات سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادىستەمەلەرىن ازىرلەۋ, بايقاۋدان وتكىزۋ جانە ەنگىزۋ ەرەجەسىنە 2-قوسىمشا نىسان سوت ساراپتاماسى زەرتتەۋلەرىنىڭ ادىستەمەلەرىن ازىرلەۋ, بايقاۋدان وتكىزۋ ناتيجەسى بويىنشا قورىتىندى «________________________________________________________________» ازىرلەنگەن (قۇراستىرىلعان)_____________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ۇسىنىلعان ادىستەمەنىڭ وزەكتىلىگى ________________________________________________ ____________________________________________________________________________ عىلىميجاڭالىعى ____________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ پايدالانىلعان ادىستەردىڭ تىزبەسى _______________________________________________ پايدالانىلعان كوزدەردىڭ تىزبەسى ________________________________________________ پايدالانىلعان قۇرالداردىڭ تىزبەسى _____________________________________________ الىنعان تۇجىرىمدار __________________________________________________________ بايقاۋدى كىم وتكىزدى (لاۋازىمى, قولى, كۇنى) بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 9 ساۋىردەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №10660 بولىپ ەنگىزىلدى.