جاناشىرلىق

سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ادامي ءىس-ارەكەتتەرى قازاقستاندىقتاردى عانا ەمەس, شەتەلدىكتەردى دە تاڭعالدىردى ەلىنىڭ شىن مانىندەگى ناعىز پاتريوتى بولۋ – تەك بىلىكتى ادامداردىڭ, وي-ءورىسى بيىك, ءبىلىمدى ادامداردىڭ عانا قولىنان كەلەتىن قاسيەت. وسى قاسيەت ءتان ازاماتتار سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە كوپ ەكەندىگىن تومەندەگى وقيعادان ءبىلىپ, ەلىمىز ءۇشىن ماقتانىش سەزىمىنە بولەنىپ قالدىق. قازىر قالتالى قازاقتاردىڭ بارمايتىن جەرى, باسپايتىن تاۋى جوق. اعىلشىن ءتىلىن دە سۋشا ءسىمىرىپ العاندار كوپ. وسى ءتىلدى بىلسە بولدى, دامىعان شەتەلدىڭ بارىندە تۋعان اۋىلىندا جۇرگەندەي الشاڭ باسادى. بىلتىرعى جىلدىڭ اياعىندا قايسار جۇماعاليەۆ دەگەن قازاقتىڭ زايىبى ايمان مەن 11 جاسار قىزى توميريس تە باتىس جارتىشارداعى دومينيكان رەسپۋبليكاسىنا تۋعان اۋىلىنا قىدىرعانداي دەم الۋعا بارىپتى. دومينيكان رەسپۋبليكاسى دەگەن ەلگە بارماق تۇگىلى, مۇنداي ەل بار ەكەنىن, ءتىپتى, ەستىمەگەن قازاقتار دا كەزدەسىپ قالۋى ابدەن مۇمكىن. سوندىقتان, وسى ەل تۋرالى ازداعان ماعلۇمات بەرە كەتەلىك. ول – كاريب تەڭىزىندەگى گايتي ارالىنىڭ شىعىسىندا ورنالاسقان شاعىن مەملەكەت. جەر كولەمى 49 مىڭ شارشى شاقىرىم عانا, ءبىزدىڭ ەڭ كىشى دەگەن سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋماعىنان دا ەكى ەسە كىشكەنتاي. سوعان قاراماي, حالقى ءبىرشاما كوپ, 10 ملن.-عا جۋىق. دومينيكاندى سانتو-دومينگو دەگەن اتاۋمەن الدىمەن يسپاندار, ودان كەيىن اعىلشىندار مەن فرانتسۋزدار وتار ەتكەن. وتكەن عاسىردىڭ باسىندا عانا بوستاندىق العان دومينيكان رەسپۋبليكاسى ۇزاق جىل اقش-قا ەكونوميكالىق تۇرعىدان تاۋەلدى بولىپ كەلەدى. ءىجو-ءنىڭ جان باسىنا شاققانداعى كولەمى دە اسا كوپ ەمەس, 10 مىڭ اقش دوللارىنا جەتپەيدى. بىراق بۇل ەل تۋريزمگە وتە قولايلى. ەل بيۋدجەتىنىڭ نەگىزگى بولىگى تۋريزمنەن تۇسەدى. اشىق تەڭىزدىڭ جاعاسى بولعاندىقتان, مۇندا كەلۋشىلەر سانى جىل سايىن 4 ملن. ادامنان اسىپ جىعىلادى. مەملەكەتتىك ءتىل يسپان ءتىلى بولعانىمەن, سىرتپەن كوپ ارالاسقاندىقتان, تۋريزم يندۋسترياسى اعىلشىن ءتىلىن دە ەركىن مەڭگەرگەن. مىنە, وسى مەملەكەتكە بىل­تىرعى جەلتوقسان ايىندا بارعان ق.جۇماعاليەۆتىڭ وتباسى جايسىز جاعدايعا ۇشىراپ قالادى. قىزى ءتوميريستىڭ ءىشى كۇتپەگەن جەردەن اۋىرىپ, سوقىرىشەك ەكەندىگى انىقتالادى. اۋرۋحاناعا اپارىپ دياگنوزى دالەلدەنسە دە دومينيكاندىق اق حالاتتىلار وتا جاساۋعا اسىقپايدى. ءتىپتى, وزىنەن ءوزى تارايدى دەپ ارقانى كەڭگە سالادى. بالا بولسا شىرىلداپ, شىبىن جانى كوزىنە كورىنىپ, دەرتى شىداتپايدى... ەندى نە ىستەۋ كەرەك؟ قايدا بارارىن, نە ىستەرىن بىلمەگەن ايمان جۇماعاليەۆا بولعان جايدى ەلدە جاتقان كۇيەۋىنە تەلەفونمەن ايتادى. قايسار جۇماعاليەۆ تە نە ىستەرىن بىلمەي ساسقالاقتاپ, اقشا تولەپ كەلىسىمشارتقا وتىرعان كومپانياعا حابارلاسسا, ولار دا ارقانى كەڭگە سالىپ, دارىگەرلەردىڭ شەشىمىنە قارسى كەلە المايمىز دەگەندى كولدەنەڭ تارتادى. قاتتى ساسقان جىگىتتىڭ ەسىنە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى تۇسەدى. كۇن دەمالىس, ونىڭ ۇستىنە قازاقستاندىق شەنەۋنىكتەردىڭ مۇندايدا وڭ قاباق تانىتا قويماۋى دا مۇمكىن ەكەنىن جاقسى بىلەتىن جىگىت ءۇمىتى از بولسا دا انىقتامالىقتان العان كەزەكشى ديپلوماتتىڭ نومىرىنە جانى دىزدىقتاپ حابارلاسىپ, بولعان جايدى حابارلايدى. سول كۇنى كەزەكشىلىكتە وتىر­عان ايسۇلۋ جۇمابەكوۆا ەكەن. ول بولعان جايدى ءدال جەكە با­سىنىڭ قايعىسىنداي جانى شىرقىراپ قابىلدايدى. «اندا حابار­لا­سىڭىز», «اناعان جولىعىڭىز» دەپ كەي كەزدەرى شىعارىپسالما جاۋاپتان اسا المايتىن شەنەۋنىكتەردىڭ از ەمەس ەكەنىن بىلەتىن جۇماعاليەۆ ايگۇلدىڭ جاناشىرلىعىنا ايران-اسىر بولادى. ا.جۇمابەكوۆا بارلىق ءما­سە­لەنى انىقتاعان سوڭ, ونى شە­شۋدىڭ جولدارىن ءوز موينى­نا الىپ, شۇعىل ىسكە كىرى­سەدى. ال­دىمەن دومينيكان رەس­پۋب­لي­كاسىنىڭ دارىگەرلەرىنە تىكەلەي ءوزى حابارلاسىپ, ولاردىڭ دياگنوزى انىق بولسا دا وتا جاساۋدان باس تارتىپ تۇرعانىن ءوز اۋىزدارىنان ەستيدى. ودان, مەزگىلدىڭ ءتۇن ورتاسى ەكەندىگىنە قاراماي, (بىزدە كۇندىز بولعاندا ولاردا ءتۇن عوي) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كانادا مەن دومينيكان رەسپۋبليكاسى بويىنشا كونسۋلى بولىپ ىستەيتىن الماس ماقۇلبەكوۆتى شىرت ۇيقىدان كوتەرەدى. جانتالاسقان الماس ايمان جۇماعاليەۆامەن حابارلاسىپ, وقيعانى تاعى دا انىقتاپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دومينيكان رەسپۋبليكاسىنداعى قۇرمەتتى كونسۋلى اتتيليو پەرني مىرزانى ىسكە قوسادى. قالىڭ وقىرمانعا تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن, «قۇرمەتتى كونسۋل» دەگەن قىزمەتتىڭ ءمانىسىن دە ايتا كەتەيىك. ەلشىلىك اشىلماعان كەيبىر ەلدەردە ءاربىر مەملەكەت وسىنداي «قۇرمەتتى كونسۋلدار» ۇستايدى. ول – سول ەلدىڭ ازاماتى, ءوزىن قىزمەتكە العان مەملەكەتتىڭ كەيبىر شۇعىل تاپسىرمالارىن اتقارۋدى ۇيىمداستىرىپ وتىرادى. اتتيليو پەرني سانتو-دومين­گونىڭ كلينيكاسىندا جاتقان قازاق قىزى تۋرالى جاي-جاپساردى بىلگەن سوڭ دارىگەرلەردى وعان وتا جاساۋعا كوندىرەدى. ال قازاقستاندىق ديپ­لوماتتار بولسا, وتا قانشالىقتى ءساتتى جاسالعانىمەن, بالا توسەكتەن تۇرىپ كەتكەنشە حابارلاسىپ, جاي-جاپساردى ءبىلىپ تۇرىپتى... ادامدار ءبىر-بىرىنە جانا­شىرلىق تانىتا قويۋى ەكىتالاي بۇگىنگىدەي قىسىلتاياڭ زاماندا وسىنداي قايىرىمى مول ادام­داردىڭ بولعانى ەستىگەن جان­نىڭ ءبارىن تاڭعالدىردى. جۇما­عاليەۆتەر وتباسىنىڭ سىرت­قى ىستەر مينيسترىنە العىس ءبىلدىرىپ جازعان حاتىن قولدارىنا ءتۇسى­رىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەردە جاريا­لاعان حابارعا مىڭداعان ادام كوممەنت جازىپ, وزدەرىنىڭ ريزا­شىلىقتارىن ءبىلدىرىپ جاتىر. شى­نىندا, بۇل تاڭعالارلىق حابار ەدى. وسىنداي قايىرىمدى ادامدار كوپ بولسا ءومىرىمىز دە جەڭىل, ساپاسى دا جوعارى بولماس پا ەدى؟ دۇنيەنىڭ قاي شەتىندە جۇرسەڭ دە ارتىڭدا قازاقستان دەگەن ەلىڭ بارىن, ونىڭ سەن ءۇشىن بارلىق كومەكتى جاساۋعا ءازىر تۇرعان جاۋاپ­تى قىزمەتكەرلەرى بارىن سەزىنۋدىڭ ءوزى قانداي عانيبەت؟ سونى حالىققا ۇقتىرعان اي­سۇلۋ جۇمابەكوۆا مەن الماس ماقۇل­بەكوۆ سياقتى ديپلوماتتار مىڭ العىس ايتۋعا لايىق جان­دار. بۇل جاناشىرلىققا دومي­ني­­كان­دىق دارىگەرلەر دە تاڭعالىپ, ءار­بىر تۋريست ءۇشىن كۇيىپ-پىسەتىن, قان­شاما لاۋازىمدى ادامدارى ءبىر ادام­نىڭ جەكە پروبلەمالارىن شەشۋگە بەلسەنە ارالاساتىن قانداي باقىتتى مەملەكەت ەدىڭدەر, دەپتى ولار. ءيا, ءبىز سونداي مەملەكەتپىز دەپ جۇرەگىمىزدى ماقتانىش كەرنەپ كەرنەپ ايتا الامىز. وسىنىڭ ءوزى تۇسىنە بىلگەن جانعا ۇلكەن باقىت ەمەس پە؟! جاقسىباي سامرات, «ەگەمەن قازاقستان».