كەشىككەن كەزدەسۋ

بالاسى 24 جىلدان كەيىن اناسىن تاپتى راحيلا انادايدان كەلە جاتقان ءوزىنىڭ ۇلى ەكەنىن جازباي تانىدى, كوكىرەگى قارس ايىرىلىپ, كوز جاسىنا ەرىك بەردى. ول ەكى كۇن بويى نەگە جۇرەگىنىڭ اتتاي تۋلاپ, مازاسىزدانعانىن بەيتانىس كىسىلەر «مارات دەگەن ۇلىڭىز بار ما ەدى؟» دەپ حابار ايتقاندا عانا ءتۇسىندى. جىل سايىن 28 جەلتوقسان بولعاندا بالاسىنىڭ تۋعان كۇنى ەسكە تۇسەتىن. ىشتەي قامىعاتىن. «بۇل قالاي بولدى, وڭى-سولىمدى تانىماعان جاس تا ەمەس ەدىم, « ۇلىڭىز شەتىنەپ كەتكەن» دەگەن سوزگە تەرىس قاراپ كەتە بەرگەنىم قالاي بولدى؟» دەپ ءوزىن ءوزى ءمۇجىپ تە قوياتىن. – مارات انادايدان كەلە جاتقاندا «مەنىڭ ۇلىم» دەدىم. اكەسىن سويىپ قاپتاعانداي بولىپتى, سويلەگەنى, ءجۇرىسى اۋزىنان تۇسكەندەي اۋماي تۇر, – دەيدى راحيلا بىزبەن اڭگىمەسىندە. انا مەن بالا تابىسقان كۇنى تاڭ اتقانشا كوز ىلگەن جوق. ەكەۋىنىڭ دە كوز جاسىنىڭ كوبىن-اي... اناسى ءوز باسىنان وتكەن تاعدىردى اڭگىمەلەدى, ۇلى ءوز باسىنان وتكەن قيىنشىلىقتارىن ايتتى. ەكەۋى دە جىلاپ-جىلاپ, ىشتەگى شەرىن بوساتقانداي, جەڭىلدەپ ءارى شارشاپ بارىپ جاستىققا باس قويدى. – ايتا بەرسەڭ, ۇزاق اڭگىمە. قايتەيىن, ۋاقىت تا سولاي بولدى ما, ايتەۋىر, تۋعان بالامنان كوز جازىپ قالعانىم شىندىق. مەنىڭ العاشقى كۇيەۋىم ورىس جىگىتى بولدى. جاقسى تۇردىق, ول اياق استىنان قايتىس بولعان سوڭ, مەنىڭ ءومىرىم دە باسقا ارناعا ءتۇسىپ كەتتى. 90-شى جىلداردىڭ قيىندىعىن ەشكىم ۇمىتا قويماعان بولار, جۇمىسسىزدىق, جوقشىلىق. كۇيەۋىم قايتقان سوڭ وسى ماراتتىڭ اكەسىمەن قوسىلدىم. بىراق ول وسى بالاعا اياعىم اۋىر كەزىندە تاستاپ كەتتى. قازىرگە دەيىن قايدا ەكەنىن بىلمەيمىن. بالانى 1991 جىلى 28 جەلتوقساندا 7 ايلىق ەتىپ شالا تۋدىم. ءوزىمنىڭ قاتتى جۇيكەم توزعاندىقتان باسىم اۋىرىپ, جاعدايىم قيىن بولدى. شالا تۋعان بالانى قارابالىقتان قوستانايداعى بالالار اۋرۋحاناسىنا اۋىستىرىپتى. كەيىن سۇراعانىمدا «بالا شەتىنەپ كەتتى» دەگەن جاۋاپ الدىم. بىراق انا كوكىرەك سەنبەگەن ەدى, –دەيدى راحيلا. «اكەسىز جەتىم – ارلى جەتىم, اناسىز جەتىم – سورلى جەتىم» دەگەن قازاق. مارات قوستانايداعى بالالار ۇيىنەن 2006 جىلى كەتكەن سوڭ جەتىمدىكتىڭ ازارىن تارتۋداي تارتادى. جاتار جەر جوق, جۇمىس, وقۋ تاعى جوق. ول قالادا كوشە سىپىرىپ, ماشينا جۋىپ, بازاردا جۇك تاسىپ, تالعاجاۋ ەتەتىن نانىن تاۋىپ جۇرەدى. وسىدان 2-3 جىل بۇرىن وبلىس ورتالىعىندا وتكەن ءبىر قايىرىمدىلىق اكتسياسىندا ول تولەگەنوۆتەر وتباسىمەن تانىسادى. گۇلجاۋھار مەن نۇرلان ءوزىنىڭ ءبىر بالاسىنىڭ ۇستىنە 7 بالا اسىراپ جانە قامقورلىققا الىپ, تاربيەلەپ وتىرعان, قۇدايدان سۇراعان جاندار بولاتىن. ولار ماراتتى ۇيىنە پانالاتادى. – نۇرلان ىسساپارمەن جۇرگەن جەرىندە ماراتتىڭ اتا-اناسىن ىزدەستىرىپ ءجۇردى. بىردە قارابالىققا بارعاندا «بۋچيەۆ دەگەندەردى بىلەسىڭدەر مە؟» دەپ سۇراستىرادى. «قارابالىق اۋدانىنىڭ رەسەيمەن شەكارالاس پوبەدا اۋىلىندا بۋچنەۆا دەگەن كىسى تۇرادى, جەتى بالاسى بار» دەيدى تانىستارى. الگى كىسىمەن حابارلاسقانىمىزدا مارات ونىڭ بالاسى بولىپ شىقتى, پەرزەنتحانادا فاميلياسى دۇرىس جازىلماعان ەكەن, – دەيدى گۇلجاۋھار. انا مەن بالا تابىسىپ, بۇگىندە راحيلانىڭ ۇيىندە اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعانداي قۋانىش, قۇستىڭ ۇيا­سىنداي جىلىلىق, تەرەزەدەن تۇسكەندەي مەيىرىم-شۋاق سالتانات قۇرعان. – مارات تاڭەرتەڭ ەرتە تۇرىپ الادى, مەنىڭ قاسىمنان شىقپايدى. « ۇلىم-اۋ, ۇيىقتاي بەرسەڭشى», دەسەم, «ماما, سەنى كوز الدىمنان تاسا ەتسەم, تاعى دا جوعال­تىپ الاتىنداي كورەمىن», – دەيدى راحيلا. ول بەسىنشى بالاسىنان وسىلاي كوز جازىپ قالعانىنا ءوزىن اقتامايدى دا, داتتامايدى دا. قۋانىش پەن مۇڭ ارالاس تولقۋدان ارىلىپ بولعان جوق. ماراتتان باسقا 3 ۇل, 4 قىزىن تەك ءوزى كوتەردى. بالالارىنىڭ اۋزىنا توساتىن ءبىر ءۇزىم نان ءۇشىن اۋىلدا جۇمىس تاڭداعان جوق, ساۋىنشى دا بولدى, مال دا باقتى, ەدەن دە جۋدى. قازىر بالالارىنىڭ ۇلكەندەرى ەرجەتىپ, ءۇيلى-باراندى بولعان. راحيلانىڭ ۇلكەن نەمەرەسى 16 جاسقا تولدى. – ۇلدارىما, قىزدارىما حابارلادىم. دەمالىس كۇنى بار بالاما ماراتىمدى تانىستىرامىن. «ولار جاڭا باۋىرىن قالاي قابىلدايدى, جاتسىنا ما, باۋىرىنا تارتا ما؟» دەگەن ويدان تولقىپ تا ءجۇرمىن. بىراق بالالارىم ەڭبەككە ءپىسىپ, تاربيەلى بولىپ ءوسىپ ەدى, مارات – مەنىڭ تاعدىرىم بولسا دا, قاتەلىگىم بولسا دا تۇسىنەدى, كەۋدەدەن يتەرمەس دەپ ويلايمىن, – دەدى راحيلا. پوبەدا اۋىلى وسىنداي ءبىر تاع­دىردىڭ جەڭىس مەكەنىنە اينالدى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان». قوستاناي وبلىسى, قارابالىق اۋدانى. سۋرەت kostnews.kz-تەن الىندى.