01 قاڭتار, 2011

تەرەزەسى جارىق ءۇي

17 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقتىڭ ءبىر توپ تاستاندى ۇل-قىزىن باۋىرىنا باسقان

ەرلى-زايىپتى يلدۋس پەن ليديا حاقىندا ۇزىك سىر

احمەتوۆتەردىڭ ءۇيى امانقارا­عاي كەنتىن جارىپ وتەتىن ۇلى جول­دىڭ بويىنان شەتكەرىرەك كوشەدە. كەنتتى وراپ جاتقان كوك تىرەگەن امان­قاراعاي ورمانى قىسقى كەشتە قاراۋىتىپ كورىنەدى. يلدۋس اعا مال­دى كۇندەگىدەن ەرتە جايلادى. ءويت­كەنى, كانيكۋلعا شىققالى كو­مەك­شىلەرى بار. پاپاسى قوراعا بەت­تەسە-اق تاۋەكەل دە ىلەسىپ قال­ماي­دى, التىنشى سىنىپتا وقيتىن با­لا­نىڭ شارۋاعا كوزى ۇيرەنگەن. ىلە­كەڭ سيىرعا ءشوپ سالىپ جاتسا, ول اقىر­دىڭ اينالاسىن جيىستىرادى, جە­مىن قويىسادى. مال قورانىڭ قي­ىن, اۋلانىڭ قارىن كۇرەۋگە با­ۋىر­جان, راديك پەن تيمۋر دا بىرگە شىعادى. ەر بالا كۇرەك ۇستاۋعا دا, شەگە قاعۋعا دا يكەم تۇرادى. كىشكەنتاي كەزىنەن قاسىنان تاستاماي الىپ جۇرگەندىكتەن بە, بالالار شارۋاعا يكەم, قازىر ولار قورانىڭ قيىن الۋ مەن اۋلانىڭ قارىن كۇ­رەۋ­دەن يلدۋس اعانىڭ قولىن بو­سا­تىپ قويعان. ال وتىن جارۋ تاۋە­كەل­دىڭ سۇيىكتى ءىسى. اعاشتى بۇتاپ, ونى مىقشىڭداپ سارايعا تاسىپ, قىز­دىڭ جۇگىندەي ەتىپ جينايدى. جۇيكە جۇيەسىندە ەپتەپ كىناراتى بولعانمەن, بالا سونداي ەڭبەكقور. «اكە – بالاعا سىنشى» دەگەن, يلدۋس اعا ءتامپىش مۇرنىن تارتىپ قويىپ, وتىن جيناپ جاتقان تاۋەكەلگە قا­راپ وتىرىپ, «وسكەندە اۋىلدا تۇر­سا دا تاماعىن تاۋىپ جەيتىن بولار, مال ۇستاسا ەشكىم دە اش بول­ماي­دى» دەپ ويلادى. ءتورتىنشى سى­نىپ­قا بارىپ جۇرگەن باۋىرجاننان ءۇمىتى جوق ەمەس. كوپ سويلەمەيتىن بالا ساباعىنا دا, جۇمىسقا دا تىن­دىرىمدى. ال راديك پەن تي­مۋر­دىڭ ءجونى بولەكتەۋ, سىرت پىشىنىنە قاراعاندا التىن اسىقتاي دەرلىك ەكى ۇلدىڭ دا اقىل-ەسىنىڭ دا­مۋى تەجەلگەن. يلدۋس حازي ۇلى دا, جۇبايى ليديا ياكوۆلەۆنا دا ولار­دى ەڭبەككە باۋلۋدى ءبىر كۇن دە توق­تاتقان ەمەس. اسىرەسە, 11 جاسار تي­مۋر­دىڭ جاعدايى ويلانارلىق. باي­عۇس بالانىڭ اقىل-ەسىنىڭ كەمىستىگى كوزگە ۇرىپ تۇرادى, ءوزى سەكىلدى اقىل-ەسى كەش دامىعان بالالاردىڭ ار­نايى مەكتەبىنە بارادى. مال قورادا كوبىرەك ءجۇرىپ قال­عان يلدۋس اعانىڭ دا, ءتورت ۇلدىڭ دا بەتى-قولىن اياز سورىپ تاستادى. پاپاسى ۇيگە جۇرىڭدەر دەمەسە, بالا جارىقتىق توڭعانىن دا بىلمەيدى. قورادان شىعىسىمەن تورتەۋى اۋلا كۇزەتەتىن ەكى يتپەن قۋالاسىپ وي­ناپ كەتتى. ەسىكتىڭ الدىندا ولارعا قا­رايلاپ, ءار نارسەنى ءبىر ءتۇرتى­نەك­تەپ ءبىراز ءجۇردى دە, يلدۋس اعا تو­ڭىپ قالار دەپ بالالارىن ۇيگە شا­قىردى. بەسەۋى ايازدى كەشتە ەسىكتەن تو­بىمەن كىرگەندە ءۇيدىڭ جىلى اۋا­سى ولاردىڭ ءجۇزىن وپكەندەي بولدى. – تەز, پەشكە جىلىنىڭدار! – بۇل وسى ۇيدەگى بالالاردىڭ ۇلكەنى گۇلدەننىڭ وكىمى. ول بولمەدە پەشكە جاپسىرىلا قويىلعان ۇزىن ورىن­دىقتىڭ ۇستىنە جەتى بالانىڭ, پا­پاسى مەن ماماسىنىڭ ەتىگىن, پيماسىن جاعالاي قويادى. تاڭەرتەڭ اياق كيىمنىڭ بارلىعى دا جىلى, ءارى كەۋىپ تۇرادى. گۇلدەنمەن بىرگە 7-ءشى سىنىپتا بىرگە وقيتىن رادا داس­تارقان مازىرىنە كىرىسكەن. ەڭ كىش­­­كەنتاي ايسۇلۋ – ءۇيدىڭ ەركەسى. ول پاپاسىنىڭ ءتور ۇيگە ورناتقان شىرشاسىنا ءماز. ونىڭ «تۇندە ەكەۋ­مىز شىرشا بەزەندىرەمىز» دەگەن ۋادەسىن كۇتىپ ءجۇر. وسىدان ءۇش اي بۇ­رىن اياعىنىڭ تامىرىنا وپەراتسيا جاساعان ليديا ياكوۆلەۆناعا كوپ جۇرۋگە بولمايدى, بالداقپەن سۇيەنىپ جۇرەدى. گۇلدەن مەن رادا ما­ماسىنا «قيمىلداما, اۋىر كو­تەر­مە» دەپ شىر-پىر بولادى. داستارقان باسىندا قىزداردىڭ تۇيگەن ءتۇشپاراسىن پاپاسى وتە ءدامدى دەپ ماقتادى. ماماسى رادانىڭ سا­لات­تى وتە ۇقىپتى كەسكەنىنە ريزا بولدى. گۇلدەن بۇگىن اياز قاتتى بول­­سا دا, سيىردىڭ ءسۇتى ازاي­ما­عان­دى­عىن ايتتى. قىسقى كەشتە تەرەزەسى ەرەكشە جارىق بولىپ تۇراتىن احمەتوۆتەر ءۇيىنىڭ ءىشىن ولاردىڭ وسىن­داي شۇيىركەلەسكەن اڭگىمەسى ۇيا­داي جىلىتىپ تۇراتىن سەكىلدى. كەشكى استان سوڭ بالالار اتا-انا­سىنىڭ رۇقساتىمەن وزدەرى قالاعان ىسكە وتىرادى. ءبىرى كينو كورەدى, ءبىرى سۋرەت سالادى, قىزدار كەستە تىگەدى. جەتى جىلدىڭ ىشىندە با­لا­لار­دىڭ قولقانات بولىپ قالعانىنا قۋانادى ليديا ياكوۆلەۆنا. ءۇيدىڭ تازالىعىنان شىبىن تايىپ جى­عىل­عانداي. ونى ەكى قىز الدەقاشان موينىنا العان. وتكەن جىلدان باستاپ ەكى سيىردى ەكى قىز ساۋادى. «كوز – قورقاق, قول – باتىر» دەگەن راس ەكەن. جەتىم بالالار ۇيىنەن تاس­تاندى جانە اكە-شەشەسى اتا-انالىق قۇ­قىنان ايىرىلعان شيەتتەي جەتى بالانى العاندا دوس-جاراندارىنىڭ بار­لىعى دا «احمەتوۆتەر ەسىنەن اداسقان شىعار» دەگەن بولاتىن. – ءبىزدىڭ ءوزىمىزدىڭ ءۇش ۇلىمىز بار. 46 جاستاعى ۇلكەن ۇلىمىز ۆيتالي ۆولگوگرادتا, كىشى ۇلىمىز ياكوۆ گەرمانيادا, ال ورتانشىمىز رۇستەم امانقاراعايدا تۇرادى. ءبا­رىنىڭ دە وتباسى, نەمەرەلەرىمىز بار. 2000 جىلداردىڭ باسىندا ەلۋدىڭ ىشىندەگى جۇلقىنىپ تۇرعان كەزىمىز ەدى. كۇش-قۋاتىمىز, وزىمىزگە جەتەرلىك ءال-اۋقاتىمىز دا بولدى. اۋليە­كول اۋدانىنىڭ قازانباسى اۋى­لى­نان وسى امانقاراعاي كەنتىنە كەلىپ, ۇلكەن ءۇي الدىق. بارلىعى جەتكىلىكتى. جولداسىم يلدۋس ەكەۋمىز ويلاسا كەلە, ءارى ساۋابىنا قالايىق, ءارى ءوزى­مىز­گە دە ەرمەك بولسىن دەگەن ويمەن, بالالار ۇيىنەن ەكى بالا الۋعا كەلىستىك. سودان جەتىم بالالار ۇيىنە كەلگەنىمىزدە, مىنالار جاۋتەڭدەپ, اياعى­مىز­عا ورالسىن. مەنىڭ جان-دۇنيەم استان-كەستەڭ بولدى. بالالاردىڭ ءجاۋ­­دىرەگەن كوزى كوز الدىڭنان كەتپەي قويدى. ءسويتىپ, كوزىمە قاراعان ءسا­بيلەردىڭ ەشقايسىسىن دا تاڭ­دا­ما­دىم, ءبارىن الدىق, – دەيدى ليديا ياكوۆلەۆنا. – بىزگە ءبىرىنشى مامىر كۇنى با­لا­لاردى الىپ كەتىڭدەر دەگەن حابار كەلدى. جىلى ماشيناعا تاماق, كيىم-كەشەك سالىپ الىپ, رۋدنىيداعى جەتىم بالالار ۇيىنە قايتا كەلدىك. ءتار­بيەشىلەر بالالاردىڭ بارلىعىن شەشىندىرىپ, ءىش كيىمدەرىنە دەيىن الىپ قالدى. الدى 6-7 جاسار, سوڭى 1 جا­سار بالالاردا نە قۇجات جوق, نە كيىم كەشەك جوق, وزدەرى شەتىنەن اۋرۋ. جايباراقات ءومىرىمىز باسقا ار­ناعا ءتۇسىپ كەتتى, – دەپ جالعاستىرادى جۇبايىنىڭ اڭگىمەسىن يلدۋس اعا. ليديا ياكوۆلەۆنا تاربيەشىلەر تۋبەركۋلەز دەرتىمەن اۋىرادى دەگەن التى جاسار گۇلدەندى ءوزى ەمدەپ جاز­دى. تەك گۇلدەن عانا ەمەس, بارلىعىن دا ءوزى ەمدەدى. ونىڭ ەڭ ءبىرىنشى ەمى – انالىق ىقىلاسى ەدى. ايسۇلۋ ءبىر جاستا عانا. بارلىعىنىڭ دە ءار ءتۇرلى دەڭگەيدە جۇيكە جۇيەسى, اقىل-ەسى دامۋىنىڭ كەشەۋىلدەۋىنەن بالالاردا ەنۋرەز بولدى, ءتىپتى ولاردىڭ كەيبىرى قازىرگە دەيىن وسى سىرقاتتان زارداپ شەگەدى. – العاشقى جىلى وتە قينالدىق. كوز ىلمەي تاڭدى اتىرعان تۇندەر قان­شاما. تۇنگى ساعات ۇشكە دەيىن مەن, ودان كەيىن يلدۋس قارايتىن. كە­زەك­پەن ۇيىقتاپ, كەزەكپەن تاماق­تان­دىردىق, – دەيدى ليديا ياكوۆلەۆنا. اراققا سالىنعان انالارى ۋىزىنا جارىتپاعاندىقتان, ولار­دىڭ بارلىعى دا ءالجۋاز ەدى. اسىرەسە, رادانىڭ جاعدايى جانعا باتتى. ءسا­بيگە ماسكۇنەم اناسى قاراما­عان­دىق­تان, ونىڭ جامباسى سىنعان. وكى­نىش­كە قاراي بالالار ۇيىندە دە ونى ەمدەمەگەن, تىم ايانىشتى ەدى. يلدۋس اعا دا, ليديا اپا دا اياعىن سۇيرەتىپ جۇرە المايتىن قىز بالانىڭ مۇگە­دەك بولىپ قالماۋىن ويلاستىردى. وزدەرى بالالار اۋرۋحاناسىنا جات­قى­زىپ, ءۇش رەت وپەراتسيا جاساتتى. سونىڭ ارقاسىندا قازىر ءسۇپ-سۇيكىمدى رادا اياعىن اقساماي باساتىن دارە­جە­گە جەتتى. قازىر گۇلدەن مەن رادا دا, ەكىنشى سىنىپتا وقيتىن ايسۇلۋ دا جانە ۇل­داردان باۋىرجان جاقسى وقيدى. ءوت­كەن جىلى گۇلدەن مەكتەپتەگى 800 بالانىڭ اراسىندا ءبىر كۇن دە سا­باق­تان قالماعانى ءۇشىن ارنايى ماقتاۋ قا­عازىن الدى. ءتارتىپ جونىنەن مۇعا­لىم­دەردەن ەسكەرتۋ الىپ كورگەن ەمەس. ليديا ياكوۆلەۆنا بارلىق انا سياق­تى بالالاردىڭ جەتىستىگىن ايتا ءتۇس­كىسى كەلەدى. احمەتوۆتەردىڭ ۇيىندە ءار بالاعا جەكە-جەكە فوتوالبوم ار­نال­عان. ءار بالاعا پاپاسى ۆەلوسيپەد, قالتا تەلەفونىن الىپ بەرگەن. ويىن­شىق دەگەنىڭ قاپ-قابىمەن, سورە مايىسقان كىتاپ. ولار مۇق­تاج­دىق دەگەننىڭ نە ەكەنىن بىلمەي ءوسىپ كەلەدى. ال كيىم-كەشەك, وقۋ قۇرال­دا­رى­نىڭ بارلىعىن ليديا ياكوۆ­لەۆ­نا­نىڭ گەرمانيادا تۇراتىن كىشى ۇلى ياكوۆ پەن ۇلكەن اپاسى ەكاتەرينا ياكوۆ­لەۆنا جىبەرەدى. – باسقاسىن ايتپاعاندا, ءبىر بالا­نىڭ مەكتەپكە كيەتىن بەس كويلەگى بار. ءار ماۋسىمنىڭ كيىمى ءوز الدىنا, – دەيدى ليديا ياكوۆلەۆنا تۇتاس قا­بىر­عانى الىپ تۇرعان سورەلەردە تاق­تايداي ەتىپ جينالعان كيىم-كەشەكتى كورسەتىپ. – گەرمانياداعى بالام مەن اپام كومەكتەسپەگەندە ءبىز قينالاتىن ەدىك. مەنىڭ بالالارىمنىڭ كيىمى باس­­قالاردان ارتىق بولماسا كەم ەمەس. ولار جارقىراپ ءجۇرۋى كەرەك, ءوز­دەرىن قومسىنباۋى, وزگە قۇر­بى­لا­رى­مەن وزدەرىن تەڭ دارەجەدە سەزىنۋى ءتيىس. ال مەملەكەتتىڭ بەرگەن از-مۇز كومەگى مەن ءوزىمىزدىڭ تاپقانىمىز نە­گى­زىنەن تاماققا كەتەدى. بالا ءتار­بيە­سىن­دە داستارقان بەرەكەسى ماڭىزدى ورىن الادى. پاپاسى مەن ۇلدار جەمدەپ, سەمىرتكەن بەس جاسار تۋ بيەنى جاڭا جىلدىڭ الدىندا سوعىمعا سوي­دىق. بالالارىم قىس بويى قازى مەن قارتا جەيدى. ليديا ياكوۆلەۆنانىڭ ءوزى كوپ با­لا­لى وتباسىندا, امانگەلدى اۋدا­نىن­داعى قازاق اۋىلىندا ءوسىپتى. دا­لانىڭ كەڭدىگى, قاراشا ءۇي تىككەن قا­زاق اۋىلىنىڭ سۋرەتى كوڭىلىندە دە, كوز الدىندا دا جاتتالىپ قالعان. بالالاردىڭ بولمەسىنە دە قازاق اۋىلىنىڭ پەيزاجىن ءىلىپ تاستاعان. – مەن قازاقتار جاقىپ دەپ اتا­عان اكەم ياكوۆتىڭ ون بەس بالا­سى­نىڭ ەڭ كىشىسىمىن. 1947 جىلى قوس­تا­ناي­دا اشىققان سوڭ اكەم ءبىر تۇندە شيەتتەي بالا-شاعاسىن وگىز ارباعا تيەپ, امانگەلدى اۋدانىنا كوشىپ كەتىپتى. تازا قازاق اۋىلىندا وستىك, مەنەن باسقا اعا-اپالارىمنىڭ بارلى­عى دا قازاق مەكتەبىن ءبىتىردى. قازاق اۋى­لىنىڭ ءسۇتى مەن قۇرتىنىڭ, تارى­سى­نىڭ ارقاسىندا امان قالدىق, قا­زا­قى دانالىقتىڭ ارقاسىندا ءبارىمىز دە سانالى, تاربيەلى بولىپ وستىك. 104-كە كەلىپ قايتقان اكەمنىڭ بار­لىق دوس-جارانى قازاقتار بولدى. ما­عان دا امانگەلدى اۋدانىنداعى ءوزىم وسكەن اۋىلداعى قازاقتارداي مە­يىرىمدى, ءادىل, داناگوي حالىق جوق سياق­تى بولىپ كورىنەدى. اۋىلدى اق­ساقالدار باسقاراتىنى ەسىمدە. جاستار, ايەلدەر ۇلكەن ادامنىڭ الدىن كەسىپ وتپەيتىن, – دەپ ەسكە الادى ليديا ياكوۆلەۆنا. ونىڭ قازاق اۋىلىنان كورگەن ءتار­بيەسى بويىنا قۇت بولدى. قازاق ءتى­لىندە ءاپ-ادەمى سويلەيتىن ول قازان­دا­عى قايىنجۇرتىمەن تاتار تىلىندە تەز ءتۇسىنىستى. ءدىندار ەنەسىنە دە جاق­سى كەلىن اتاندى. ءالى كۇنگە دەيىن داس­تارقانىنان قۇرت, ەجىگەي, بال­قاي­ماق, قۇرت كوجە كەتپەيدى. قولىنداعى قىزداردىڭ تاربيەسىنە قاتاڭ تالاپپەن قارايتىنى دا قازاق اۋىلىنان قاناتىنا بايلاپ ۇشقان ءناسىبىنىڭ ءبىرى. ال مىنا بالالاردىڭ بارلى­عى­نىڭ دا اناسى قازاق ايەلى, شەتىنەن ماس­كۇنەم. كەيبىرىنىڭ اناسى امان­قا­راعايدان بەس شاقىرىم جەردە تۇرادى... – ءبىز ديسكوتەكاعا بارمايمىز. ءويت­كەنى, مامام بىزگە ەڭ الدىمەن وقۋ كەرەكتىگىن ۇيرەتەدى. وقيمىز, ما­ماندىق الامىز, سوسىن جىگىتتەرمەن دوستاسۋعا بولادى, – دەيدى گۇلدەن. ومىرگە شىنايىلىقپەن قارايتىن رادا دا, گۇلدەن دە يلدۋس پەن ليديا ياكوۆلەۆنانىڭ وزدەرىن بالالار ءۇيى­نەن الىپ, تاربيەلەپ وتىرعانىنا راحمەت ايتادى. ال ءۇش جاسارىندا كەلگەن ۇلدار ءوز تاعدىرى تۋرالى بىلە قويمايدى, ولارعا ماماسى مەن پاپاسى دا جۇرەگىن اۋىرتىپ ەش­نار­سە ايتقان ەمەس. – مامامنىڭ مىنەزى قاتال, پا­پام­نىڭ مىنەزى جۇمساق. بىراق مامام بىزگە قازىر ايقايلاپ قالسا دا, ىلە اياپ تۇرادى. مامام سياقتى كۋلينار, مامام سياقتى ۇقىپتى, ادەمى بولعىمىز كەلەدى, – دەيدى رادا. وزدەرى ايتقانداي, احمەتوۆتەر ەگدە جاستاعى ءومىرىن جەتىم با­لالارعا ارناۋدى ۇيعاردى. بۇل ۇيعارىمعا دا وزدەرىنە سەنگەن سوڭ تاۋەكەل ەتكەن ءتارىزدى. ولاي دەيتىنىمىز, يلدۋس اعانىڭ قولى التىن ادام. چەليابىدەگى اۋىلشارۋاشى­لى­­عىن ەلەكترلەندىرۋ جانە مەحا­ني­­كا­لاندىرۋ ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ, ين­­جەنەر ماماندىعىن العان ونىڭ قو­لىنان كەلمەيتىن نارسە جوق. ما­­شينا جوندەۋ, ءۇي سالۋ, سلەسار, دانەكەرلەۋشى, توكار سياق­تى ءىستىڭ بارلىعى دا ىلەكەڭنەن قالعان. ەسىك الدىنداعى قۇدىقتان ۇيىنە, مون­شا­عا سۋ قۇبىرىن ءجۇر­گىزىپ قويعان. جازدىق مونشا, جاز­دىق اسحانا, ساراي, گاراجدىڭ ءىشى دە, سىرتى دا جايناپ تۇرادى. ءوزى اتا قازداي با­لا­لارىن ەرتىپ الىپ, جازىمەن باق­شا مەن كارتوپ ال­قا­بىن كۇتەدى. ءبىر­نەشە جىلدان كەيىن كەلىپ كور­گەندە, باياعى يەسى ءوزىنىڭ احمەتوۆتەرگە ساتقان ءۇيىن تانىماي قا­لىپ­تى. ال ماسكەۋدىڭ حالىقتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن ليديا ياكوۆ­­لەۆنا مادەنيەت قىزمەتكەرى بو­لا ءجۇرىپ, كونديتەرلىك ءىستى شەبەر مەڭگەرىپ الدى. 5-ءشى رازريادى بار ونىڭ پىسىرمەگەن تاعام ءتۇرى از شى­عار. ءار مەرەكە مەن ءار بالانىڭ تۋعان كۇنىندە ول دايىنداعان تورت پەن تاتتىلەردى ايتسايشى! سونى­مەن قاتار وزدەرى كوپ جىل تۇرعان قا­زانباسى اۋلىنا ليديا احمەتو­ۆا­نىڭ اسابالىعى دا كەڭ تانىمال ەدى, ول 75 توي وتكىزگەن ەكەن. ال ونىڭ شەبەرلىگى اكەسى ياكوۆ اق­سا­قال­دان كەلسە كەرەك. ءبىرىنشى ءدۇ­نيە­جۇزىلىك سوعىستا ءبىر اياعىنان ايىرىلىپ كەلگەن ياكوۆ وزدەرى تۇر­عان ون ەكىنشى اۋىلداعى اتاقتى ۇستا بولدى. ودان اتتىڭ ەر-تۇر­ما­نىن, ابزەلىن, ارباسىن ىستەۋ, باي­پاق باسۋ, تاراق كەسۋ, شاشپاۋ, بىلەزىك-جۇزىك, قارماق سوعۋ قالعان جوق. سونى كورىپ وسكەن ليديا ياكوۆ­­لەۆنا قازاق اۋىلىنىڭ پەي­زا­جىن مونشاقتاپ, كەستەلەپ تىككەن قور­جىن مەن دوربا تالاي تويدا قۇ­دالاردى تاڭعالدىردى. قازىر اۋ­ىل­دا تۇرۋ كىمگە دە وڭاي ەمەس. يلدۋس اعاعا قوراسىنداعى ءتورت بەس ءىرى قا­راسى مەن ەكى جىلقىسى ءۇشىن جەم-ءشوپ تابۋ دا وڭاي ەمەس. كە­بەك­تىڭ ءبىر قابىن 650 تەڭگەگە, ال تا­ۋىق ءۇشىن جارما جەمنىڭ ءبىر قابىن ەكى مىڭ تەڭگەگە الادى. ءبى­راق تارىنىپ كورگەن جاندار ەمەس, ەرىنبەسە شارۋانىڭ دا دوڭگەلەنە بەرەرىنە سەنىمدى. – ءوزىمىز بىلگەن ونەردىڭ بار­لى­عىن دا قىزدار مەن ۇلدارعا ۇيرە­تەمىز. مىنە, جاسىمىز الپىستى ور­تا­لادى. ماڭگىلىك كىم بار, ەرتەڭ ءبىز ومىردەن وتكەندە بۇلارعا سو­نىڭ بار­لىعى كەرەك قوي. بالا­لار­دىڭ الدىندا ءالى قانداي ءومىر كۇ­تىپ تۇرعانىن قايدان بىلەيىن. ءتورت ۇل­دى دا سۇندەتكە وتىرعىزدىق. بۇل دا اتا-انانىڭ ۇلكەن پارىزى. ال ءبىز­دىڭ و دۇنيەدە, قۇدايدىڭ ال­دىندا ءجۇزىمىز جارقىن. بۇل ءدۇ­نيە­دە بالا تاربيەسىنەن ارتىق قا­سيەت­تى ءىس جوق, – دەيدى ليديا ياكوۆلەۆنا. احمەتوۆتەردىڭ ايتۋىنشا, قو­لىن­داعى تاستاندى بالالاردىڭ بارلىعىنىڭ دا اتا-اناسى, تۋعان-تۋى­سى, وزىمەن بىرگە تۋعان باۋىر­لا­رى, ءتىپتى اتا-اجەلەرى وسى دۇنيە­دە ءتىرى ءجۇر. جاقىندا احمەتوۆتەر تۋرالى باسپاسوزدەن ەستىپ-بىلگەن ايەل رادانىڭ ءوزى پاتراناتتا ءتار­بيە­لەپ وتىرعان ءسانيا دەگەن ءسىڭى­لىسىن تانىستىرۋعا الىپ كەلىپتى. ماسكۇنەم بەيباق ءسانيانى دا تۋا سالا تاستاپ كەتكەن ەكەن. ءوزى ءاپ­كە­سىنەن اۋمايدى. كەتەرىندە كىشكەنتاي ءسانيا رادانىڭ وزدەرىمەن بىرگە ءجۇرۋىن قالادى. ال رادا بار­لى­عى­نىڭ كوزىنشە: «مەن ءوز ۇيىمنەن ەشقايدا دا كەتپەيمىن. ونىڭ ءۇس­تىنە مامام وپەراتسيادان ەندى شىق­تى, مەن ونى تاستاپ ەشقايدا بارا المايمىن. ءوزىڭ ماماڭمەن كە­لىپ تۇر, ءبىز قوناقتى قاشان دا قارسى الامىز» دەدى. قىزىنىڭ اقىلدى ايتقان سوزىنە يلدۋس اعا مەن ليديا ياكوۆلەۆنانىڭ توبەسى كوككە جەتكەندەي بولدى. ادال ەڭبەك, اق نيەت, مەيىرىم-شاپاعات ەشقاشان ءىزسىز كەتپەيتىنىن احمەتوۆتەر تاعى دا ۇعىندى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, قوستاناي وبلىسى, اۋليەكول اۋ­دا­نى, امانقاراعاي كەنتى.
سوڭعى جاڭالىقتار