بوليۆيادا ءبىر كول جوق بولىپ كەتتى

وڭتۇستىك امەريكا قۇر­­لىعىندا ورنالاس­قان بوليۆيا مەملەكەتى جە­­رىندەگى پووپو اتتى ءۇل­­كەن كول ءوزى­نىڭ سۋ قوي­­ماسى رەتىندە ءتىر­شى­لىك ەتۋىن توقتاتتى. ەۋ­روپا اە­رو­عارىش اگەنت­تىگىن­دەگىلەر ونى توبەدەن سپۋت­­نيك ارقىلى زەرتتەپ شى­عۋدىڭ قورى­تىن­دىسىندا وراسان زور كولەمدەگى شۇڭەتتىڭ سۋى جىلدار بويى بۋ بولىپ اسپانعا ۇشىپ كەتۋى سالدارىنان جوق بولعانىن ايتىپ وتىر. ەكولوگ عالىمدار سون­داي-اق, بۇل پووپو­نىڭ ءبىرىنشى رەت تابانى قۇرعاپ قالۋى ەمەس ەكەنىن دە العا تارتادى. تەرەڭدىگى ەشقاشان 3 مەتر­دەن اسىپ كورمەگەن جانە ءجيى الماساتىن كليماتتىق جاعدايعا بايلانىستى سۋ قويماسىنىڭ اۋقىمى دا تالاي ساپار وزگەرىسكە تۇسكەن ەكەن. پووپو سۋىنىڭ مۇنىڭ الدىندا تۇگەل بۋ بولىپ ۇشىپ كەتۋى 1994 جىلى تىركەلىپتى. بىراق وسىدان كەيىنگى بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە كول ايدىنى قاي­تادان قالپىنا كەلسە كەرەك. كليماتولوگتار سۋ قويماسىنىڭ بۇل جولعى تىپ-تيپىل بولۋىنىڭ «عۇمىرى» بۇرىنعى قاي­سىبىر كەزەڭگە قاراعاندا دا ۇزاققا سوزىلادى دەگەن بولجام جاساپ وتىر. «بالكي, وسىمەن پوو­پونى ماڭگىگە جوعال­تىپ العان بولۋىمىز دا ءمۇم­كىن», دەيدى ولار. تۇزدى, تۇيىق پوو­پو كولىنىڭ اۋماعى 1100-2500 شارشى شاقى­رىمدى قۇرايدى. وعان 1962 جىلعا دەيىن تي­تي­كاكە كولىنەن شىعاتىن دەساگۋادەرو دەگەن جال­عىز وزەن قۇيىپ تۇرعان. بىراق وتكەن عاسىردىڭ ورتاسى اۋا ونىڭ دەلتاسىن ءارتۇرلى ءشوپ-شا­لام باسىپ قالدى. ناتيجەسىندە وزەن ارناسىن وزگەرتىپ, ورۋرو قالاسىنىڭ ما­ڭىنان ۋرۋ-ۋرۋ دەگەن كول جاساپ شىعاردى. كەيىن ۋرۋ-ۋرۋ مەن پوو­پو­نىڭ اراسى اعىن سۋمەن قو­­سىلىپ جاتتى. ءايت­كەنمەن, وندا اعىپ باراتىن سۋدىڭ اۋقىمى مار­دىمسىز بولدى. قازىرگى تاڭدا ەكا Proba-V سپۋت­نيگى كلي­ماتتىق وزگەرىستەردى زەرت­­تەۋ شەڭبەرىندە جەر كو­لەمى وزگەرىسى جونىندە مونيتورينگ جۇرگىزۋدە. كوسموس اپپاراتىنان تۇسىرىلگەن سۋرەتتەر بو­لي­ۆياداعى اۋقىمى جا­عىنان ەكىنشى ۇلكەن كولدىڭ تابانى قۇرعاپ بىتكەنىن راستاپ بەردى. ال كەنەزەسى كەۋىپ قالعانعا دەيىن پووپو كولەمى جا­عىنان تەك تيتيكاكەنى عانا الدىنا جىبەرىپ تۇردى. مۇرات ايتقوجا.