يراندىق كاسىپكەرلەر دەرمەنە جەگەن مال ەتىنە ينۆەستيتسيا سالماق

بايدىبەك اۋدانىندا جىلدىق قۋاتتى­لىعى 5 مىڭ تونناعا جەتەتىن مال سويۋ تسەحى سالىنادى. بۇل كەلىسىمگە وبلىس اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆ پەن يران يسلام رەسپۋبليكاسىنان كەلگەن ينۆەستورلارمەن كەزدەسۋدە قول جەتكىزىلدى. مال سوياتىن تسەح اشۋ تاڭسىق ەمەس. سايرام اۋدانىنىڭ قارابۇلاق اۋىلىنا بارساڭىز قاساپحانالاردىڭ كوپتىگىنە تاڭعالاسىز. ءتورت وبلىس ورتالىعىنا ەت ساتىپ وتىرعان اۋداندا تسەحتاردىڭ دەنى سانيتارلىق تالاپقا ساي قىزمەت ىستەيدى. بۇل قاساپحانالاردان يران ينۆەستورلارى جوباسىنىڭ بولەك­تىگى سويىلعان ەت مۇزداتىلىپ, ىشىندە اۋاسى سورىلىپ الىنعان ارناۋلى قالتاشالاردا شىعا­رىلاتىندىعىندا. قوڭىر كۇزدە اۋىلعا بار­عانبىز. قارا شاڭىراققا يە بولىپ قالعان ءىنىمىز «سويىلاتىن, ساتىلاتىن مال كوپ. سيىر ەتىنىڭ كەلىسى كوتەرمە باعامەن 700 تەڭگە, جىلقى مىڭ تەڭگەگە جەتپەي قالدى. وعان دا كونەر ەدىك. الىمساق تا از», دەپ كۇيىنگەن. ەت جەمەيتىن ادام جوق. الىم­ساقتىڭ ازدىعى باياعىداي كول-كوسىر اقشانىڭ جوقتىعىنان دا ەمەس, مال باسىنىڭ كوبەي­گەن­دىگىندە. ساتىپ الۋشىعا سالساڭىز ءبىر تايدىڭ ەتىن ءبىر قۇنان قويدىڭ باعاسىمەن العىسى كەلەدى. التى اي قىستا ارقا ەتى ارشا, بورباي ەتى بورشا بولىپ, مالىن سىنىق شوپكە دەيىن ەسەپتەپ قىستان زورعا شىعارعان شارۋا وتباسىنىڭ كەرەگىن شىعارۋ ءۇشىن جوعارى باعادا وتكەنىن قالايدى. ال ىرگەدە وتىرعان, تۇشكۇرسە دىبىسى ەستىلەتىن رەسەي سوناۋ يت ارقاسى قيان برا­زيليا, قالا بەردى مۇحيت تەربەتكەن اۆسترا­ليادان ەت تاسىمالدايدى. مول ەتتىڭ ۇستىندە وتىرىپ ءبىز دە برازيليادان ەت ساتىپ الامىز. «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋب­ليكالىق گازەتى» اق پرەزيدەنتى ساۋىتبەك ابدراح­مانوۆ سول كەزدەگى اۋىل شارۋاشىلىعى مي­نيسترى احمەتجان ەسىموۆتەن, «اقا, وسىنىڭ ءمانىسى قالاي؟» دەپ سۇراعان كەزدە, مينيستر «ساتىپ الۋعا سەبەپ, ول ەت ءمارمار تەكتى, جوعارى سۇرىپتى», دەپ جاۋاپ بەرىپتى. بىزدەگى كەمشىلىك حالىقارالىق ستان­دارتتارعا ساي, سانيتارلىق-ەپيدە­ميو­لوگيالىق ساراپتامالاردان وتكەن جوعارى سۇرىپتى ەت دايىنداي الماي جاتقانىمىزدا. يران ينۆەستورلارىنىڭ مال سويۋ تسەحىن دارىپتەپ جاتقانىمىز, ولار ساتىلىمعا شىعارعان, ارناۋلى قالتاشالارعا سالىنىپ مۇزداتىلعان ەت حالىقارالىق تالاپتارعا جاۋاپ بەرەدى. وڭتۇستىكتىڭ وتىرار, ءباي­دىبەك اۋداندارىندا دەرمەنە دەگەن جۋساننىڭ كەرەمەت ءتۇرى وسەدى. شىمكەنتتەگى ءدارى-ءدار­مەك شىعاراتىن «حيمفارم» زاۋىتىنىڭ پاتشالىق رەسەي كەزىندە وسىندا سالىنۋىنا دەرمەنە سەبەپ بولعان. قوڭىر كۇزگە قاراي ءدانى تولىپ, باسىن كوتەرە الماي سامال جەلمەن قاراكوك تەڭىزدەي تەربەلىپ تۇرادى. ءدانى اششى. تەك, كۇزگى جاڭبىر ءبىر-ەكى توككەننەن كەيىن شايىرى شايىلادى. قوي مالىنىڭ جەڭسىك اسى وسى. ءىشى-سىرتىنا شىعىپ شايلاپ قالادى. ال ەتى – ءدارى. ءدامى اۋىزىڭىزدان كەتپەيدى. بەلگىلى كاسىپكەر, ەكى-ءۇش اۋداندا اكىم بولعان ءالىمجان قۇرتاەۆ وسى دەرمەنەگە بايلانىستى ءبىر قىزىق كەپتى ايتقان. كەزىندە شىمكەنتتەگى تەحنولوگيا ينستيتۋتىن باسقارعان, كەيىن قىزمەت بابىمەن الماتىعا اۋىسقان سۇلتان سۇلەيمەنوۆ ءوزىنىڭ شاكىرتى ءالىمجان قۇرتاەۆقا تەلەفون شالادى. قىسقاسى, ۇنەمى داستارقانى ورتاق عالىمدار­دى ۇيىنە قوناققا شاقىرعان. «سەندەردىڭ جەپ جۇرگەن ەتتەرىڭ ەت پە, مەن سەندەرگە دەرمەنەنىڭ دانىنە تويعان, ەتى دارۋمەن وتىراردىڭ قويىن جەگىزەمىن». ءالىمجان اينالايىن, اعاڭ وسىلاي ماقتانىپ قويدى. ماعان وتىراردان ءبىر قوي جەتكىزىپ بەر, دەيدى. ءالىمجان سەيىتجان ۇلى تا­بيعاتىندا ەكى دەگىزبەيتىن ازامات. بىراق, عىلىمي جۇمىسى سىڭبىرۋگە مۇرشا بەرمەي ءار مينۋتىن ەسەپتەپ جۇرگەن كەزى. ءانى-مىنە دەگەنشە, ايتقان مەرزىم دە كەلىپ قالادى. امالى تاۋسىلعان الەكەڭ مال بازارىنا بارادى دا قۇيرىعى تەگەنەدەي ىسەك ساتىپ الىپ, «اعا, بۇيىمتايىڭىزدى ورىندادىم», دەپ اپارىپ بەرەدى. ويى – ەتتەن ەتتىڭ نە ارتىقشىلىعى بار. قىزىعى كەيىن بولعان. اعامىز ۇيدەگى اپايعا ەتتى قايقايتىپ تۇرىپ اسقىزادى. تورە تاباقتى قوناقتارىنىڭ الدىنا تارتادى. دەرمەنە جەگەن قويدىڭ ەتىن اڭساپ كەلگەن قوناقتىڭ ءبىرى, «سۇلتەكە, قۇداي اقى, مىنا مالىڭىزدىڭ ەتى كەگەن, نارىنقول مالىنان ايىرماسى جوق قوي», دەيدى. دەرمەنە جەگەن قويدىڭ ەتىن اسقاندا اۋاعا كەرەمەت ءدام ءيىسى شىعار ەدى. ءشاۋىل­دىردە تالاي مارتە قوناق بولعان سۇلتەكەڭ دە ىشتەي سەزىكتەنىپ ءجۇر ەكەن. الىمجانعا تەلەفون شالادى. – اينالايىن, قوناقتارىمنان ۇيات بولدى. ساعان وكپە جوق. ءبىر تاڭعالعانىم نارىنقولدىڭ قويى وتىرارعا قالاي بارعان. بىرەۋ قىز الىپ, قۇدالىق جولمەن اپاردى-اۋ, – دەپتى اقكوڭىل عالىم. الەكەڭ, ءالىمجان «سونداعى ۇياتتان ورتەنگەنىم-اي», دەيدى. ايتايىن دەگەنىمىز. بايدىبەك اۋدانى دا دەرمەنەنىڭ وتانى. سۋى تۇنىق, وتتى جەر. مالىنىڭ ەتى اسىل. مىنە, يران ينۆەستورلارى بايدىبەك اۋدانىنا 6 300 000 مىڭ تەڭگە ينۆەستيتسيا سالعالى جاتىر. نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان سوڭ 200-گە جۋىق ادام جۇمىستى بولادى. ال, دايىندالعان ەت قازاقستاننان بولەك يران جانە بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنە ەكسپورتتالادى. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان». وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.