ءاليحاننىڭ ەتتاباعى تابىلدى

وشكەن جانىپ, جوعالعان تابىلسا – ادامنىڭ جانى سەمىرىپ, ءومىردىڭ دە ارايلانا تۇسەرى بار عوي. ال, تابىلعان دۇنيە تاريحي تابارىك بولىپ شىقسا, ونىڭ ۇستىنە الاشتىڭ اياۋلىسىنا قانداي دا ءبىر قاتىسى بولسا – بۇل دەگەنىڭىز ءيسى قازاققا ورتاق قازىنا ەمەس پە؟! اقتوعاي اۋدانىنان الاش­تىڭ كوسەمى ءاليحان ءبو­­كەي­حانوۆتىڭ ەتتاباعى تا­بىل­دى. ەندى وسى قۋا­نىشتى حا­باردىڭ جاي-جاپسارىن رەت-رەتىمەن باياندايىق. ەتتاباق تۋرالى قۋانىش­تى حاباردى ولكە تاريحىن زەرتتەۋشى ەتنو­گراف-جازۋشى تورەحان ماي­باسقا جەتكىزگەن ءاليحان بابا­مىزدىڭ نەمەرە قارىنداسى ءانيشا جاسىم­بەكقىزى ەكەن. جالما-جان تەلەفون تۇتقاسىنا جابىستىق. «ءاليحان اتامىزدان قالعان قۇن­دى جادىگەر – ەمەننەن ويىلىپ جاسالعان كادىمگى ەتتاباق. بۇل تاباقتى بابامىز مەنىڭ اجەم سا­قىپقا ءوز قولىمەن تابىستاپتى. ءبىر عاسىر بۇرىن جاسالعان قۇندى جادىگەردى قالىمحان شەشەم بۇگىنگى كۇنگە دەيىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ كەلدى», – دەيدى ءانيشا اپامىز. ءانيشا جاسىمبەك­قىزى­نىڭ ءوزى قىرىق جىلدان بەرى بالا وقىتىپ كەلە جاتقان ۇلاعاتتى ۇستاز ەكەن. «ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ وزات قىزمەتكەرى» دەگەن اتاعى بار. قازىرگى ۋاقىتتا اقتوعاي اۋدانىنىڭ اباي اۋىلىندا تۇرىپ جاتىر. شەرلى شەجىرەنى تارقاتار بولساق, بوكەيحاننىڭ توعىز ۇلىنىڭ ءبىرى باتىردان مىرزاتاي مەن رۇستەم تۋادى. مىرزاتايدان نۇرمۇحامەد بالالارى ءاليحان, سماحان تاراسا, رۇستەمنەن بەگەتاي بالاسى جاسىمبەك ءوربيدى. مىنە, ءانيشا اپامىز وسىنداي تەكتى جەردەن شىققان, جاسىمبەكتەي جاسىن ەردىڭ قىزى. قىلىشىنان قان تامعان كەڭەس وكىمەتى ءاليحان سىندى ۇلتىنىڭ قامىن جەگەن قامقور ەرگە ولەردەي ءشۇي­لىككەنىنە تاريح كۋا. ءتىپتى, قارا جەردىڭ قوينىنا كەت­كەننىڭ وزىندە ارۋاقتى تىنىش جاتقىزباعان عوي. ءالي­حان دۇنيەدەن وزعاندا ونىڭ تالدىبەيىتتەگى باسىنا قۇل­پىتاستى سماحان تورە قويعان ەكەن. كەيىندە, شامامەن ال­عان­دا وتكەن عاسىردىڭ 60-شى جىلدارىنىڭ اياعىنا تامان پارتيا­نىڭ اپەرباقان بەلسەندىلەرى جاسىمبەككە كەلىپ, قۇلپىتاستىڭ كوزىن قۇرت دەپ قامشى ۇيىرگەن. سول كەزدىڭ ءوزى الماعايىپ زا­مان ەدى: ءبىر امالىن تاپپاسا تاس تۇرماق باس كەتەرىن جا­سىمبەك جاقسى بىلگەن. ون ويلانىپ, ءجۇز تولعانىپ, اقىرى قۇلپىتاستىڭ جازۋىن سىلاپ تاس­تايدى. سول كەزدەگى سايا­سات­تىڭ سۇرقيالىعىن كور­مەي­سىز بە: اعا بالاسى سما­حان تورە ارداقتاپ قويعان تاس­تىڭ بەتىندەگى جازۋدى ءىنىسى جا­سىم­بەككە كوزىنىڭ جاسىن كول قىل­دىرتىپ تۇرىپ ءوشىرت­كەن ەدى. جاسىمبەك اقساقال زامانىندا فەرما مەڭگەرۋشىسى, ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ قىزمەتكەرى بولىپ ەڭبەك ەتكەن. جاسىمبەك اقساقال 1980 جى­لى دۇنيەدەن وتكەن. ال, ول وكىنىشتەن وزەگى ورتەنە وتىرىپ بەتىندەگى جازۋدى ءوشىر­گەن قۇلپىتاس 1992 جىلى اقتوعايدا ءۇش ارىستىڭ – ءالي­حان بوكەيحانوۆ, جاقىپ اقباەۆ جانە ءالiمحان ەرمە­كوۆتىڭ تويى وتكەندە قايتا قالپىنا كەلتىرىلگەن بولاتىن. ەندىگى ماقسات – تەزىرەك تاباقتى قولمەن ۇستاپ, كوزبەن كورۋ. قايرات ءابىلدينوۆ, «ەگەمەن قازاقستان». قاراعاندى وبلىسى, اقتوعاي اۋدانى. سۋرەتتە: سول جاقتا ءانيشا جاسىمبەكقىزى.