داماسكىدە جارىلىستان 70 ادام قازا تاپتى
رەيتەر اگەنتتىگىنىڭ جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ سوزىنە سۇيەنىپ حابارلاۋىنشا, وتكەن جەكسەنبىدە داماسكىدە كۇشتى جارىلىس جاسالىپ, وسى تاعىلىق ارەكەت سالدارىنان 70 ادام قازا تاپقان. ال اعر اقپارات اگەنتتىگىنىڭ ءمالىمدەۋىنشە, جارىلىستان زارداپ شەككەندەردىڭ سانى 120 ادامعا جەتىپ جىعىلادى
بۇل جارىلىس شيتتەر قالىڭ ورنالاسقان اۋداندا جاسالعان. باسىندا اۆتوكولىككە قويىلعان بومبا جارىلعان. مۇنان كەيىن وسى وقيعا بولىپ وتكەن ورىنعا تاياۋ جەردەن تاعى ءبىر لاڭكەس ءوزىن ءوزى جارىپ جىبەرگەن.
بۇل وقيعانىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن, الدىن الا مالىمەتتەر بويىنشا, «يسلام مەملەكەتى» دەلىنەتىن لاڭكەستىك توبىر ءوز موينىنا العان. ينتەرنەتتە تاراتىلعان مالىمدەمەلەردە يم مۇشەلەرى شيتتەرگە قارسى تاعى دا وسىنداي لاڭكەستىك ارەكەت ۇيىمداستىرىلاتىندىعىن ەسكەرتكەن.
وسى وقيعاعا بايلانىستى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ تاراتقان اقپاراتتارى بويىنشا قازا تاپقانداردىڭ ىشىندە 25 ادام سيريا پرەزيدەنتى باشار اسادتىڭ رەجىمىن قولداۋشى قارۋلى توپ مۇشەلەرى بولىپ شىققان.
مەكسيكاداعى مەيرامدا 11 ادام ءولتىرىلدى
مەكسيكانىڭ گەررەرو شتاتىنداعى كويۋكا مۋنيتسيپاليتەتىندە «15 جاسقا تولعانداردىڭ مەيرامى» دەپ اتالاتىن مەرەكە كەزىندە 11 ادام قازا تاپقان. بۇل مەرەكە وتكەن جەكسەنبى كۇنى بولىپ وتكەن.
شتات گۋبەرناتورى ەكتور استۋديلو فلورەستىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇل مەيرام مەكسيكادا كەڭ قانات جايىپ وتىر. ونى نەگىزىندە 15 جاسقا تولعان قىزدار ءۇشىن ۇيىمداستىرادى. بۇل مەرەكەگە ادەتتە جۇزدەگەن ادام جينالادى. مىنە, وسى مەرەكە تۇسىندا بانديتتەر تۇرعىندارعا شابۋىل جاساپ, وسىنىڭ سالدارىنان ادامدار قايتىس بولعان. وسى وقيعا جايىندا جەرگىلىكتى پوليتسيا وكىلدەرى حابار الىسىمەن وقيعا ورنىنا جەتەدى. ولارعا بانديتتەر وق اتقان. ازىرگە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اراسىنان قازا تابۋشىلار تۋرالى دەرەكتەر جوق.
دەگەنمەن, كويۋكي اۋدانىندا مەحيكودان ماشينامەن كەلە جاتقان تاعى دا ەكى جاس جۇپتىڭ قايتىس بولعاندىقتارى تۋرالى حابارلار تاراتىلدى. گەررەرو شتاتى پروكۋراتۋراسىنىڭ تاراتقان حابارىنشا, ولاردى دا بانديتتەر ءولتىرۋى ابدەن مۇمكىن.
قازىرگى كۇنى وقيعا بولعان جەرگە پوليتسيا مەن اسكەر كۇشتەرى جەتكىزىلدى. جەرگىلىكتى بيلىك بولىپ وتكەن وقيعانىڭ سەبەپ-سالدارىن زەرتتەۋگە كىرىستى. الدىن الا مالىمەتتەرگە قاراعاندا, بۇل وڭىردە ءبىر-بىرىنە قارسى تۇرعان قىلمىستىق توپتار بەلسەندى ارەكەت ەتىپ كەلگەن. ولار وسى ءوڭىر ارقىلى وتەتىن ەسىرتكى ساۋداسىن ءوز قولىنا العىلارى كەلەتىن كورىنەدى. وسىعان قاراعاندا, بەيبىت تۇرعىندار بانديتتەر اراسىنداعى اتىس سالدارىنان قازا تابۋى ابدەن مۇمكىن.
«بوكو حارام» جاساعىنىڭ جانتۇرشىگەرلىك ارەكەتى
«بوكو حارام» يسلام توبىنىڭ ءوز بەتىمەن قارۋلانعان جاساعى نيگەريانىڭ سولتۇستىك-شىعىسىندا ورنالاسقان دالوري دەرەۆنياسىنا شابۋىل جاساعان. شابۋىل سالدارىنان ونداعان ادام قازا تاپقان.
سوڭعى مالىمەتتەرگە قاراعاندا, قازا تاپقان ادامداردىڭ سانى 80-گە دەيىن جەتىپ وتىر. وقيعا كۋاگەرلەرىنىڭ ءمالىمدەۋىنشە, شابۋىل جاساعان جاساق تۇرعىن ۇيلەردى ورتەگەن. وسىنىڭ سالدارىنان ونداعان ادام تىرىدەي ورتەنىپ كەتكەن. كۋاگەرلەر ورتكە ورانعان ۇيلەردەن ادامدار مەن بالالاردىڭ شىڭعىرعان داۋىسىن ەستىگەن.
ەندى ءبىر كۋاگەرلەر كوشەلەردە ورتەنگەن ادامداردىڭ ءمايىتى جاتقاندىعىن مالىمدەگەن. دەرەۆنيادا ورتتەن امان قالعان ءۇي جوق كورىنەدى.
وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىندا نيگەريا پرەزيدەنتى موحامماد بۋحاري «بي-بي-سي» تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ءوز ەلىنىڭ قارۋلى لاڭكەستەرمەن قاقتىعىستا تەحنيكالىق تۇرعىدا جەڭىسكە جەتكەندىگىن ءمالىمدەگەن بولاتىن. ولار «بوكو حارام» لاڭكەستەرىمەن بولعان قاقتىعىستا ۇنەمى جەڭىسكە جەتىپ, ءبىرنەشە ءجۇز تۇتقىندى بوساتقاندىعى جونىندە ايتىلعان ەدى.
ال دالوري دەرەۆنياسىندا بولعان بۇل قاندى وقيعا لاڭكەس قاراقشىلاردىڭ ءوز ارەكەتتەرىنەن ءالى دە باس تارتپاعاندىعىن كورسەتىپ وتىر.
يزرايل سولداتتارى شابۋىلعا ۇشىرادى
يوردان وزەنىنىڭ باتىس جاعالاۋىندا يزرايل سولداتتارىنا كۇتپەگەن شابۋىل جاسالدى. وسىنىڭ سالدارىنان 3 سولدات جاراقات العان. ال شابۋىل جاساۋشى اتىس كەزىندە قازا تاپقان.
شابۋىل جاساۋشى راماللاعا تاياۋ ورنالاسقان «فوكۋس» شەكارا بەكەتىنە اۆتوكولىكپەن كەلىپ, ودان شىعا سالىسىمەن سولداتتارعا قاراي وق جاۋدىرعان. وسى وقيعا سالدارىنان 2 اسكەري اۋىر جاراقات العان. ءبىر جاۋىنگەر جەڭىل جارالانعان. بەكەتتە تۇرعان باسقا سولداتتار لاڭكەسكە قارسى وق اتىپ, ونى ولتىرگەن.
وسى وقيعا جايىندا حابار تاراتقان بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءمالىمدەۋىنشە, يوردان وزەنىنىڭ باتىس جاعالاۋى مەن شىعىس يەرۋساليمدە جۇزدەن استام ەلدى مەكەندە 500 مىڭعا جۋىق يزرايلدىكتەر ءومىر سۇرەدى. حالىقارالىق قوعامداستىق بۇل اۋماقتى يزرايل مەملەكەتى ارابتاردان باسىپ العان جەر دەپ تانيدى. ال يزرايل تارابى بولسا, مۇنى مويىنداعىسى كەلمەيدى. ولار مۇندا ءوز ازاماتتارىنىڭ زاڭدى تۇردە ءومىر ءسۇرىپ جاتقاندىعىن ايتادى.
تالاسقا ءتۇسىپ وتىرعان اۋماقتا كيكىلجىڭ وقيعالاردىڭ ءجيى كەزدەسەتىندىگى, كەيدە ونىڭ سوڭى اتىس-شابىسقا ۇلاسىپ كەتەتىندىگى بەلگىلى. جوعارىدا بولعان وقيعاعا دا وسىنداي جاعداي تۇرتكى بولۋى ابدەن مۇمكىن.
قازىرگى كۇنى بۇۇ مەن اقش پالەستينالىق اۋماقتاردىڭ ەسەبىنەن ەۆرەي ەلدى مەكەندەرىنىڭ كەڭەيۋىنە قارسى شىعىپ وتىر. ويتكەنى, بۇل ۇدەرىس يزرايل مەن پالەستينانىڭ اراسىنداعى بەيبىت كەلىسسوزدەردىڭ جۇرۋىنە ۇلكەن بوگەت بولۋدا.
ءوندىرىسىن التى كۇنگە توقتاتادى
اسا ءىرى جاپون اۆتوكونتسەرنى Toyota Motor («تويوتا») ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 8 اقپانىنان باستاپ جاپونياداعى ءوزىنىڭ 9 كاسىپورنىندا وندىرىستىك ۇدەرىستەردى 6 كۇنگە توقتاتادى. بۇل جايىندا كەشە كومپانيانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ءمالىم ەتتى.
تويوتا كومپانياسىنىڭ مۇنداي قادامعا بارۋىنا ايتي پرەفەكتۋراسىنداعى بولات وندىرەتىن زاۋىتتا بولعان جارىلىس اسەر ەتكەن. وسىعان بايلانىستى تويوتا وندىرىسىندە ۋاقىتشا بولات جەتىسپەۋشىلىگى پايدا بولىپ وتىر.
«ايتي ستيل» كومپانياسى زاۋىتىنداعى جارىلىس 8 قاڭتار كۇنى بولعان. جارىلىس كەزىندە ەشكىم زارداپ شەككەن جوق. بىراق وندىرىستىك جەلىلەردىڭ ءبىرى قاتتى زاقىمدانعان. ونىڭ جوندەۋ جۇمىستارى ناۋرىز ايىندا اياقتالماق. وسى وقيعاعا بايلانىستى باسقا وندىرىستىك جەلىلەردە جۇمىس كولەمى ارتتىرىلعانىمەن, سونداي-اق, باسقا دا بولات وندىرۋشىلەر زاۋىتتاردان قوسىمشا جەتكىزىلىمدەر ۇيىمداستىرعانىمەن, تويوتانىڭ جۇمىس اعىمىندا ەلەۋلى كەدەرگىلەر پايدا بولعان.
تويوتا كومپانياسىنىڭ جاپونيادا اۆتوكولىكتەرمەن ولارعا قاجەتتى قوسالقى ءبولشەكتەر شىعاراتىن 16 كاسىپورىنى بار. ءار جىل سايىن ەلدە كونۆەيەردەن 13-14 مىڭ اتاۋلى ماركاداعى ماشينالار شىعارىلادى.
2015 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا تويوتا ساتىلعان اۆتوكولىكتەرىنىڭ كولەمى جاعىنان تاعى دا الەمدىك كوشباسشى كومپانيا ەكەندىگىن دالەلدەدى. كومپانيادان تاراتىلعان مالىمەت بويىنشا, وتكەن جىلى 10,15 ميلليون اۆتوكولىك ساتىلعان. ال 2016 جىلى تويوتا بۇكىل الەم بويىنشا 10,2 ميلليون ماشينا شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل اۆتوكولىكتەردىڭ 4 ميلليونعا جۋىعى جاپونيانىڭ وزىندە شىعارىلاتىن بولادى.
كۋباعا تابيعات قۇبىلىسىنان كەلەتىن زارداپ سۇراپىل بولعالى تۇر
كۋبادا وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا باستالعان ەل نينو دەپ اتالاتىن تابيعات قۇبىلىسى ەلگە ۇلكەن قۇرعاقشىلىق اكەلەدى دەگەن قاۋىپ بار. باسىندا كۇشتى جاڭبىر جاۋعان. بۇل قۇبىلىس بۇل ەلدە 1982-1983 جىلدارى جانە 1997-1998 جىلدارى بولىپ وتكەن.
وسى وقيعاعا بايلانىستى كۋبانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ۇلكەن زارداپ شەگەدى دەگەن پىكىرلەر بار. ويتكەنى, وسى قۇبىلىس سالدارىنان قانت قۇراعى, تەمەكى, كۇرىش, كوفە جانە كوكونىس وسەتىن ەگىستىكتەر ۇلكەن ءبۇلىنۋشىلىككە ۇرىنعان. قازىرگى ەسەپتەۋلەر بويىنشا وسىنىڭ سالدارىنان ەلدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سان ميلليون پەسو تۇراتىن شىعىنعا تاپ كەلگەن.
بۇل ەلدەگى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى وتكەن 2015 جىلى ەگىستىكتەگى ىلعالدىڭ جەتىسپەۋشىلىگى سالدارىنان 90 مىڭ توننا كۇرىشتى جىلداعىدان كەم العان بولاتىن. باسقا دا ەگىس تۇرلەرىندە دە وسىنداي شىعىندار بولدى. ەندى «جۇت جەتى اعايىندى» دەگەندەي, بۇل تابيعات قۇبىلىسى قاراشا ايىنان باستاپ ءتىپتى ۇدەي تۇسكەن.
قازىرگى بولجامدار بويىنشا ەلدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى ءوزىنىڭ قالىپتى جاعدايىنا جۋىق ماڭدا تۇسە قويمايدى. مۇنىڭ سالدارى بيىلعى جىلدىڭ كوكتەمى مەن جازىندا بىلىنەتىن بولادى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, الداعى جازدا ەلدى ۇلكەن قۇرعاقشىلىق كۇتىپ تۇر.
توپتامانى دايىنداعان سۇڭعات ءالىپباي, «ەگەمەن قازاقستان».
