تاپسىرمالار ورىندالۋىمەن قۇندى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ اق­توبە وبلى­سىنىڭ اكىمى بەر­دىبەك ساپار­باەۆ­تى قا­بىل­دادى, دەپ حابار­لا­دى پرە­زيدەنتتىڭ باسپا­سوز قىزمەتى. ب.ساپارباەۆ مەملەكەت باسشى­سىنا ءوڭىردىڭ 2015 جىلعى الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ قورى­تىن­دىلارى مەن تاياۋ كەزەڭدەگى دامۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى باياندادى. قازاقستان پرەزيدەنتى اقتوبە وب­لىسىنىڭ ءوندىرىسى دامىعان, ءوسىم قار­­قىنى جوعارى, ەكونوميكاسى ءارتا­راپ­تاندىرىلعان ايماق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وبلىس اۋماعى ارقىلى اۆتوموبيل جولدارى, سونىڭ ىشىندە «باتىس قىتاي – باتىس ەۋروپا» حا­لىقارالىق كولىك ءدالىزى, تەمىرجول جەلىلەرى, گاز قۇبىرلارى وتەدى. ولاردىڭ ماڭايىندا سەرۆيستىك ورىنداردى دامىتىپ, جۇمىس ورىندارىن اشۋعا بولادى, دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. سونىمەن قاتار, مەملەكەت باس­شىسى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ كەزەك­تەن تىس سايلاۋىن وتكىزۋگە باي­لا­نىستى حالىق اراسىندا كەڭى­نەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ءجۇر­گىزۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى. جاھاندىق داعدارىس الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىن قامتىدى. سون­دىقتان بۇل ورايدا الەۋمەتتىك تۇراق­تىلىقتى ساقتاۋ, حالىقتى جۇ­­مىسپەن قامتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قارجىلىق جاعى­نان قولداۋ, «نۇرلى جول» باع­دار­لاماسىن جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى. اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى قا­زاقستان پرەزيدەنتى تاپسىرما­سىنىڭ جانە وڭىردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان مەم­لەكەتتىك باع­دارلامالاردىڭ ارقا­سىندا ازامات­تاردىڭ جاعدايى جاقسارىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. ەكونوميكالىق داعدارىسقا قارا­ماس­تان, وبلىس ەكونومي­كا­سىنىڭ ءوسىمى­نە قول جەتكىزىلدى. ماڭىزدى باعىتتىڭ ءبىرى حالىق­تىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىن قامتا­ماسىز ەتۋ بولىپ سانالادى. جۇ­مىسسىزدىق دەڭگەيى 4,8% بولدى. وڭىردەگى بىرقاتار ءىرى كاسىپ­ورىندارمەن ارادا جۇمىس­شىلاردى قىسقارتۋعا جول بەرمەۋ, ەڭبەكاقىنى ۋاقتىلى تولەۋ جانە ۇجىمدىق شارتتاردى ورىنداۋ جونىندە داعدارىسقا قارسى مەموراندۋمدار جاسالدى. سونىمەن قاتار, ءسىز بەرگەن تاپسىرمالار ايا­سىندا «قازحروم», «رۋسسكايا مەد­نايا كومپانيا» جانە «ۆوسحود-Oriel» سياقتى كومپانيالار ءوز جۇمىسشىلارىنىڭ ەڭبەكاقىسىن 1 قاڭتاردان باس­تاپ 10-15 پايىزعا كوتەردى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار وزگە كاسىپورىنداردا دا جۇرگىزىلىپ جاتىر, – دەدى ب.ساپارباەۆ. ول بيۋدجەتتىڭ كىرىس بولىگىن تولىقتىرۋ ءۇشىن قوسىمشا رەزەرۆتەر ىزدەۋ ماقساتىمەن مەملەكەت پەن جەكەمەنشىك سەرىكتەستىگىن دامىتۋ, حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارى مەن ينۆەستورلاردىڭ قاراجاتىن تارتۋ جۇمىستارى ءجۇر­گىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. ءما­سەلەن, مەملەكەت پەن جەكەمەن­شىك سەرىكتەستىگى اياسىندا 29 جوبا قاراستىرىلىپ جاتىر, سولار­دىڭ قاتارىندا جەدەل مەديتسي­نالىق جاردەم قىزمەتى عيما­راتى, قالالىق بالالار ستوماتولوگيالىق ەمحاناسى, مۇز سارايى, جەكپە-جەك سارايى, فۋتبول مانەجى, 7 بالاباقشا, 3 ەمحانا, 1 اۋرۋحانا جانە 1 مەكتەپ قۇرىلىسى بار. سونىمەن قاتار, وبلىستا ءىش­كى ءوسىم رەزەرۆتەرىن ىزدەپ تابۋعا ار­نالعان ءىس-شارالار جوسپارى ءازىر­لەندى. 2015 جىلى بيۋدجەت 9,2 ميلليارد تەڭگەگە وڭتايلاندىرىلسا, بيىل قوسىمشا تاعى 2,3 ميلليارد تەڭگەگە وڭتايلاندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەمدەۋ ماقساتىمەن الەۋمەتتىك نىسانداردى, مەملەكەتتىك مەكە­مەلەردىڭ اۆتوكولىكتەرىن گاز وتىنىنا كوشىرۋ قاراستىرىلعان, بۇل جىل سايىن شامامەن 500 ميلليون تەڭگە ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق, جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ساتىپ الۋ ۇدەرىسى اياسىندا جەرگىلىكتى ءونىم­دەر كولەمى مەن ولاردىڭ الەۋ­مەتتىك جاۋاپكەرشىلىك دەڭگەيى ارت­تىرىلادى. مىسالى, اقتوبە كاسىپ­ورىندارى 2016 جىلى الەۋمەت­تىك جوبالارعا 6,6 ميلليون دوللار بولەدى. مەملەكەت باسشىسى كەزدەسۋ قو­رىتىندىسى بويىنشا ب.ساپار­باەۆقا جۇمىسپەن قامتۋعا, ءوڭىر حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا قاتىستى بىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى, سونداي-اق, وبلىس­تى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋعا بايلانىستى قويىلعان بارلىق ماقساتتار مەن مىندەتتەردى ساپالى جۇزەگە اسىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى.