سەرپىن بەرەر ستراتەگيالىق جاريالانىم

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» اتتى كولەمدى ماقالاسىندا ەلىمىزدىڭ سوت جۇيەسىن جەتىلدىرۋ مەن كەمەلدەندىرۋگە بايلانىستى «قۇقىق ءتارتىبى جانە زاڭدىلىق» دەگەن تۇتاس ءبولىم ارنالۋى بەكەر ەمەس. قازىرگى كەزدە ۇلت جوسپارىنىڭ 100 ناقتى قادامى مەن جۋىرداعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنان تۋىندايتىن مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋدا بۇل جاريالانىمنىڭ ماڭىزى زور. ءبىز الەمنىڭ دامىعان 50 ەلىنىڭ قاتارىندا بولۋدى كوزدەپ وتىرعان ەلمىز. بۇل – ەڭ ۇلى قازاقستاندىق ارمان! وسى جولدا سوت سالاسى دا كەشەۋىلدەمەي, كەيىن قالماي, ۇزدىكسىز دامۋى ءتيىس. وسى ورايدا 1 قاڭتاردان باستاپ سوتتىڭ قۇرىلىمى بەس ساتىدان ءۇش ساتىلى جۇيەگە ءوتتى. بۇل ەڭ الدىمەن, ەلدىڭ يگىلىگى ءۇشىن جاسالعان قادام. «بارلىعىن كادر شەشەدى» دەگەن ەجەلگى قاعيدا ءالى كۇشىندە. سوندىقتان, سوتتارعا قويىلاتىن تالاپتىڭ كۇشەيۋى, سۋدياعا ءۇمىت­كەرلىككە قويىلاتىن تالاپتىڭ ءوسۋى كوپ جايتتى بايقاتادى. بۇرىن 25 جاسقا كەلگەن ازامات جوعارى ءبىلىمدى بولىپ, ەمتيحاندى تاپسىرا السا, جۇمىستان تىس ءۇش ايعا دەيىن تاجىريبەدەن ءوتىپ سۋديا اتانسا, بۇگىندە بۇل تالاپ قاتاڭداتىلدى. كەز كەلگەن تاجىريبەدەن ءوتۋشى سۋديا ءبىر جىل ەڭبەك ەتەدى. سودان كەيىن بارىپ, ءبىر جىلعا تاعايىندالادى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە سۋديانىڭ قابىلەت-قارىمى تاعى سىنالادى. وسىدان سوڭ وبلىستىق سوتتىڭ جالپى جيىنىندا وعان بىلىكتى سوت ماماندارى تاراپىنان باعا بەرىلەدى. سەنىم ارتىلعان جاعدايدا عانا جوعارى كەڭەس سۋديانى تۇراقتى قىزمەتكە تاعايىندايدى. بۇل بۇگىندە سوت قىزمەتىنە كەلەتىن ازاماتتاردىڭ بارشاسىنا قويىلىپ وتىر. وسى سياقتى جاڭارتىلعان زاڭنامالار قوعامنىڭ سوت جۇيەسىنە سەنىمىن ارتتىرادى. جالپى, ەلباسى ءار كاسىپتى تەرەڭ­نەن ءبىلۋ ءۇشىن كەز كەلگەن قىزمەتتى تومەنگى ساتىدان باستاۋ تۋرالى ايتىپ كەلەدى. بىلتىر اتالىپ وتكەن قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىندا بۇل ماسەلە تاريحي تاجىريبە ەكەنىن تاعى ءبىر تۇيسىندىك. ماسەلەن, قازاق حاندىعىنىڭ داۋىرىندە بالا بيلەر بولدى. ياعني, ءبىزدىڭ ءسوز ۇستاعان اتاقتى, داڭقتى بيلەرىمىز جاستايىنان كوزگە تۇسكەن بالا بيلەردى جانىنا ەرتىپ ءجۇرىپ, سىناقتان وتكىزگەن, كەلەشەكتە ءىزىن باسار شاكىرت رەتىندە تاربيەلەپ, باۋلىعان. وسىناۋ كونە تاريحي قاينارىمىزدان باستاۋ الىپ, بىتە قايناسىپ جاتقان سوت جۇيەسىنە ەنگىزگەن رەفورمالىق وزگەرىستەر پرەزيدەنتىمىزدىڭ پاراساتى مەن پايىمىن كورسەتەدى. مەملەكەت تۇراقتى دامۋى ءۇشىن سوت بيلىگى قۋاتتى بولۋى قاجەت. بۇل مەملەكەتىمىزگە قارجى قۇيۋعا قولايلى كليمات جاسايدى. وسى ورايدا ەلباسى باستاماسىمەن ينۆەستيتسيالىق سوت قۇرىلدى. ەكونوميكالىق ءوسىمدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك قۇرىلىم مەن شەتەلدىك ينۆەستورلار كەلىسىمى ناتيجەسىندە ەلىمىزگە قانشاما قاراجات قۇيىلىپ جاتىر. اتالعان زاڭناما ارقىلى ينۆەستورلار قۇيعان قارجىسىنىڭ ۇستاعاننىڭ قولىندا, تىستەگەننىڭ اۋزىندا كەتپەيتىنىنە, ەلىمىزدە زاڭنىڭ ۇستەمدىك ەتەتىنە كوزدەرى جەتەدى. سوندا عانا ەلىمىزگە ينۆەستيتسيا سالىنادى. ياعني, ەلباسى وتاندىق سوت جۇيەسىنە قازىرگىدەي قارجىلىق داعدارىس كەزەڭىندە ەكونوميكانى نىعايتۋدى تاپسىرىپ وتىر. بۇل ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق كليماتىن جاقسارتا تۇسەدى. «كەرۋەن باسى مىقتى بولسا, تۇيەسى ازبايدى, قولباسى مىقتى بولسا, ساربازى توزبايدى» دەگەندەي, وسىنداي قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە ەلدى ەرتەڭگى كۇنگە سەنىممەن باستاپ كەلە جاتقان ەلباسى باس باسىلىمداعى ماقالاسى ارقىلى قاداۋ-قاداۋ مىندەتتەر جۇكتەپ وتىر. قازىرگى جاعدايدا بار ماسەلەنىڭ شەشىمى – ەكونوميكا. وسى ۋاقىتقا دەيىن قول جەتكىزگەن تابىستارىمىزدى جوعالتپاي, سۇيەم قارىس بولسا دا العا جىلجۋىمىز قاجەت. سوندىقتان, پرەزيدەنتىمىزدىڭ ماقالاسى – كۇردەلى كەزەڭنىڭ ماقسات-مىندەتتەرىن ناقتى­­­لا­عان قۇندى ستراتەگيالىق جاريالانىم. دوسجان ءامىروۆ, شىعىس قازاقستان وبلىستىق سوتىنىڭ توراعاسى. وسكەمەن.