قادىر جىرىنىڭ وشپەس عۇمىرى

وتكەن جىلى ورال قالاسىندا قادىر مىرزا ءالى اتىنداعى مادەنيەت جانە ونەر ورتالىعى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەنى بەلگىلى. رەسپۋبليكادا بالاماسى جوق وسى ايرىقشا نىساننىڭ اشىلۋ ءراسىمى كەزىندە قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, جازۋشى, مارقۇم ءابىش كەكىلباەۆتىڭ: «مەن ەل-جۇرت تاراپىنان جىرلارىنا ەڭ كوپ سىلتەمە جاسالاتىن ءۇش اسىلدى بىلەمىن. بۇلار اۋىز ادەبيەتى, اباي جانە قادىر» دەگەنى دە ۇمىتىلا قويعان جوق. قالاي دەگەندە دە, بۇگىندە قادىر جىرلارىنىڭ ولمەيتىن, وشپەيتىن عۇمىرى باستالىپ كەتكەنى تالاس تۋعىزبايدى. 5-قاڭتار قادىر مىرزا ءالىنىڭ تۋعان كۇنى. ەگەر كوزى ءتىرى بولعاندا ول بۇل كۇندەرى ءوز عۇمىرىنىڭ 81 جىلدىعىنا اياق باسقان بولار ەدى. بۇل كۇنى اقىن اتىنداعى ورتالىققا وبلىس, قالا زيالىلارى مەن ادەبيەت سۇيەر قاۋىمنىڭ وكىلدەرى, قالامىنىڭ جەلى بار, بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتتىرىپ جۇرگەن جاستار مەن مەكتەپ وقۋشىلارى كوپ جينالدى. ولار پوەزيا پىراعىنىڭ رۋحىن اسقاقتاتۋ اياسىنداعى ءوز ويلارى مەن پىكىرلەرىن ورتاعا تاستادى. قادىر اقىننىڭ جىر قازىناسى – مەيلىنشە باي قازىنا.ءارى رۋحاني تۇرعىداعى سۇرانىسى مەن باعاسى ەشتەڭەمەن تەڭەسە بەرمەيتىن سيرەك قازىنا. وسى رۋحاني قازىنانىڭ حالىق يگىلىگىنە جاراتىلۋىنا, سونىڭ ىشىندە قازاق دەگەن حالىقتىڭ كەلەر ۇرپاعى اتتاي قالاپ وقيتىن جادىگەر-جىرىنا اينالۋىنا اتسالىسۋ – بۇگىنگىلەردىڭ پارىزى. قادىر مىرزا ءالىنىڭ تۋعان كۇنىنە بايلانىستى وتكىزىلگەن سان الۋان ءىس-شارالاردىڭ بەل ورتاسىندا اقىن اتىنداعى ورتالىقتىڭ ديرەكتورى دونەدىل قاجىموۆ پەن اقىن اتىنداعى قوردىڭ تورالقا مۇشەلەرى, حالىقارالىق الاش سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆانىڭ جانە ءتىل-ادەبيەت جاناشىرى ماقسوت بەرگەننىڭ بولۋى اماناتقا ادال­دىقتىڭ ءبىر كورىنىسىندەي اسەر قالدىردى. سونداي-اق قازىنالى قادىر الەمىنە ودان ءارى تەرەڭىرەك كوز تاستاۋدى كوزدەيتىن كۇننىڭ ءوزى دە اقجايىق ايماعىندا 5-قاڭتار دەپ بەلگىلەندى. مۇنىڭ ارعى استارىندا دا تەرەڭ ءمان بار ەكەنى انىق. بۇل كۇننىڭ تاعى ءبىر قوسىمشا بالاماسى – قادىر مىرزا ءالىنىڭ رۋحىنا ارنالعان اشىق ەسىك كۇنى دەلىنەدى. بۇل ءۇردىس كەلەشەكتە باتىسقازاقستاندىقتار ءۇشىن اينىماس داستۇرگە اينالادى دەپ سەنگىمىز كەلەدى. ...اقىننىڭ دۇنيەگە كەلگەن كۇنى اتالعان ورتالىقتا ءبىر توپ باتىسقازاقستاندىق ادەبيەت جانە مادەنيەت سالاسىنىڭ قابىرعالى وكىلدەرى قوعامدىق قوردىڭ اتىنان قادىر مىرزا ءالى مەدالىمەن ماراپاتتالدى. سونىمەن بىرگە, ادەبيەت سۇيەر قاۋىم مەن كورەرمەن نازارىنا قادىر مىرزا ءالىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىق قىزمەتىنە ار­نالعان «جىردىڭ تۋىن جىق­پاعان» اتتى دەرەكتى فيلم ۇسى­نىلدى. بۇل تۋىندى اقىننىڭ تۋعان جەرى – سىرىم اۋداندىق اكىمدىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا تۇسىرىلگەن. ءفيلمنىڭ اۆتورى ەسىمى اقجايىق وڭىرىنە تانىمال تەلەجۋرناليست – مۇنايدار بالمولدا. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان». ورال. سۋرەتتى تۇسىرگەن رافحات حالەلوۆ.