2010 جىلعى 3 شىلدە استانا قالاسى
“ازىق-ت ۇلىكتى بولشەك جانە كوتەرمە ساۋدا نىساندارىنا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار” سانيتاريالىق ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى
“حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى كودەكسىنىڭ 7-بابىنىڭ 1-تارماعىنىڭ 5) تارماقشاسىنا جانە 145-بابىنىڭ 1), 2), 3), 6), 7), 18), 28) تارماقشالارىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. وسى بۇيرىققا 1-قوسىمشاعا سايكەس قوسا بەرىلىپ وتىرعان “ازىق-ت ۇلىكتى بولشەك جانە كوتەرمە ساۋدا نىساندارىنا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار” سانيتاريالىق ەرەجەسى بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ كوميتەتى (ك.س. وسپانوۆ) وسى بۇيرىقتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنە مەملەكەتتىك تىركەۋگە جىبەرسىن.
3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ اكىمشىلىك-قۇقىقتىق جۇمىس دەپارتامەنتى (ف.ب. بيسميلدين) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن ونى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن رەسمي جاريالاۋدى قامتاماسىز ەتسىن.
4. وسى بۇيرىققا 2-قوسىمشاعا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ كەيبىر بۇيرىقتارىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن.
5. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى ب.ن. سادىقوۆقا جۇكتەلسىن.
6. وسى بۇيرىق العاش رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن ون كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
مينيستر ج. دوسقاليەۆ.
________________________
قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2010 جىلعى 30 شىلدەدەگى № 578 بۇيرىعىنا 1-قوسىمشا
ازىق-ت ۇلىكتى بولشەك جانە كوتەرمە ساۋدا نىساندارىنا كويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار” سانيتاريالىق ەرەجەلەر
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى سانيتاريالىق ەرەجەلەر (بۇدان ءارى– سانيتاريالىق ەرەجەلەر) ازىق-ت ۇلىكتەردى كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا نىسانداردىڭ (بۇدان ءارى-نىسان) ءىس-ارەكەتىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتاردى بەلگىلەيدى, بۇل ەرەجەلەردىڭ ورىندالماۋى ادام ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا, سونداي-اق اۋرۋلاردىڭ پايدا بولۋى مەن تارالاۋىنا قاۋىپ توندىرەدى.
2. ەرەجەلەر كەلەسى سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتاردى قامتيدى:
1) قۇرىلىسقا ارنالعان جەر تەلىمىن تاڭداۋ ;
2) نىساننىڭ جوبالاۋى, قۇرىلىسى, قايتا قۇرىلۋى, جوندەلۋى جانە پايدالانۋعا بەرىلۋى;
3) نىساننىڭ سۋمەن قامتماسىز ەتىلۋى, كاناليزاتسياسى, جارىعى جانە جەلدەتۋى ;
4) ءۇي-جايلار مەن جابدىقتاردى ۇستاۋ جانە پايدالانۋ;
5) ولاردى تاسىمالداۋ, ساقتاۋ, وراپ ءتۇيۋ جانە ازىق-ت ۇلىكتى ساتۋ شارتتارىنا, سونىڭ ىشىندە گەنەتيكالىق تۇرلەندىرىلگەن نىساندار;
6) ءوندىرىس جانە تۇتىنۋ قالدىقتارىن جيناۋ, پايدالانۋ, قولدانۋ, زاراراسىزداندىرۋ, ساقتاۋ جانە كومۋ;
7) ەڭبەك جاعدايى, تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتۋ, مەديتسينالىق قامتاماسىز ەتۋ;
8) پەرسونلادى گيگيەنالىق وقىتۋ .
3. وسى سانيتارلىق ەرەجەلەردە كەلەسى انىقتامالارى قولدانىلعان :
1) ازىق-ت ۇلىك ونىمدەردى كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا نىسانى – سۋبەكتەلەر ساۋدا ارەكەتىن جاساۋ ءۇشىن پايدالاناتىن م ۇلىكتىك زاتتار كەشەنى (ساۋدا ءۇيى, دۇكەنى, ازىق-ت ۇلىك بازارى, كوتەرمە ازىق-ت ۇلىك قومالارى, شىعارىلاتىن دۇكەن سورەسى, اۆتولاۆكا, پالاتكا, دۇڭگىرشەك, ساۋدا اۆتوماتى);
2) ىشىنە سالىنعان دۇكەن – ءۇي-جايلارى تۇرعىن ءۇي عيماراتىناندا الدىڭعى جاعىنان 1,5 مەتردەن (بۇدان ءارى-م) جانە ىشكى جاعىنان 6 م اسپاي ورنالاسقان دۇكەن (جابىق تيەۋشى جايلار ورنالاسقان كەزدە);
3) ازىق-ت ۇلىك بازارى –جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن ورنى انىقتالىپ, تۇراقتى نەمەسە ۋاقىتشا ارەكەت ەتەتىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى قولدانىلاتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تالاپتارىن ورىنداۋ ارقىلى ازىق-ت ۇلىك زاتتارىنىڭ ساۋدالانۋىن ءىس جۇزىنە اسىرۋعا ارنالعان م ۇلىكتىك زاتتار كەشەنى;
4) كوتەرمە ساۋدا – كاسىپكەر ساتىپ الۋشىعا كاسىپكەرلىك ءىس-ارەكەتىندە پايدالانۋ ءۇشىن نەمەسە جەكە باسى, وتباسىندا, ۇيىندە پايدالانۋعا قاتىستى ەمەس ماقساتتاردا پايدالانۋعا تاۋار ساتۋ;
5) بولشەك ساۋدا - كاسىپكەر ساتىپ الۋشىعا كاسىپكەرلىك ءىس-ارەكەتىنە قاتىسى جوق جەكە باسى, وتباسىندا, ۇيىندە پايدالانۋ ءۇشىن تاۋار ساتۋ;
6) تاۋارلاردىڭ كورشىلەستىگى - شيكى جانە دايىن تاماق ونىمدەرىن بىرگە ساقتاۋدى جانە ساتۋدى بولدىرمايتىن, ولاردىڭ لاستانۋىن جانە بوتەن ءيىستىڭ ەنۋىن, تاماقتىڭ ساپاسىنا اسەر ەتۋىن جىبەرمەيتىن شارت;
8) ساۋدانى ءىس جۇزىنە اسىرۋ - ساتۋ ايىرباستىق ءبىرجولاتا قايتارۋسىز بەرۋ, جانە زالوگكا قويىلعان زاتتاردى زالوگ ۇستاۋشىعا وتكىزۋ ماقساتىندا قىزمەتتەردى ۇسىنۋ جانە زاتتاردى تيەپ اتتاندىرۋ جۇمىستارىن ورىنداۋ;
9) ساۋدا ورنى - ساۋدا جۇرگىزۋ سورەلەرمەن قۇرالدارمەن ساۋدالاناتىن زاتتاردىڭ تۇرلەرىن ەسكەرىپ, ساۋدا ساتتىق ءىس-ارەكەتتى جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان, كولەمىنىڭ ەڭ كەمدىگى زاڭنامالاردا كورسەتىلگەن كولەمنەن كەم بولمايتىن ساتۋشىنىڭ جۇمىس ىستەيتىن اۋماعى.
2. نىسان قۇرىلىسى, جوبالاۋى, رەكونسترۋكتسياسى جانە پايدالانۋعا بەرىلۋىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
4. نىسان قۇرىلىسى ءۇشىن جەر تەلىمىنىڭ تاڭدالۋى ءتيىستى اۋماقتاعى حالىقتىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى وكىلدىڭ قاتىسۋىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
5. نىسان قۇرىلىسى ءۇشىن جەر تەلىمىنىڭ تاڭداۋ بارىسىندا ءتيىستى اۋماقتاعى حالىقتىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتى ورگان جەر تەلىمىن كەلەسى كورسەتكىشتەر بويىنشا باعالايدى:
1) جەر تەلىمىنىڭ بۇرىن پايدالاۋى;
2) جوبالاناتىن نىساننىڭ ساپالى اۋىز سۋمەن جەتكىلىكتى كولەمدە قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىنشىلىگى;
3) جەر تەلىمىندە رادياتسيا دەڭگەيى;
4) جەل باعىتتارى;
5) جەر تەلىمىنىڭ سانيتارلىق-قورعاۋ ايماعىندا ورنالاسۋى جانە بوي كوتەرگەن نىسانداردان سانيتارلىق ارالىق ۇيىمداستىرۋ مۇمكىنشىلىگى;
6) جوبالاناتىن نىساننىڭ حالىق دەنساۋلىعىنا تەرىس اسەر ەتۋ قاۋىپىنىڭ ىقتيمالدىعى .
6. مىناداي جەر تەلىمدەرىندە:
1) بۇرىن مال قورمدارى پايدالانعان, ۋىتتى قالدىقتار كومىلگەن;
2) تابيعي ايادان گامما-ساۋلەلەنۋ قۋاتتىلىعى دەڭگەيىنەن ساعاتىنا 0,2 ميكروزيۆەرتكە ارتسا:
3) كۇيدىرگى بويىنشا قولايسىز پۋنكتەردە ورنالاسسا;
4) سانيتارلىق ارالىقتاردى ۇيىمداستىرۋ مۇمكىنشىلىگى بولماسا نىسان قۇرىلىسىن جوبالاۋعا جول بەرىلمەيدى.
7. ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن كوتەرمە ساۋدا قويملارى ءىرى اۆتوماگيسترالدارعا نەمەسە تەمىرجول جولدارىنا قاراي ورنالاسادى.
8. بازارلار, كارتوپ-, كوكونىس- جانە جەمىس قويمالارى ءۇشىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىستارىنا دەيىن 50 م كەم ەمەس سانيتارلىق ارالىق كوزدەلەدى (تۇرعىن ءۇي عيماراتتارى, باۋرۋحانالار, مەكتەپكە دەيىنگى بالالار مەكەمەلەرى جانە جالپى ءبىلىم بەرۋ ۇيىملدارى );
9. بازاردىڭ جەر تەلىمى قوقىس ۇيىندىلەرىنەن, مال قورىمدارىنان 1,5 كم جانە ءوندىرىس كاسىپورىندارى مەن قومالارىنان, سونىمەن قاتار حالىق دەنساۋلىعىنا اسەر ەتەتىن زياندى حيميالىق, بيولوگيالىق جانە راديوبەلسەندى زاتتارمەن بازاردىڭ لاستانۋ كوزدەرى بولۋى مۇمكىن نىسانداردان 500 م كەم ەمەس قاشىقتىقتا ورنالاسۋى ءتيىس.
10. دەمالىس ورىندارىندا, ساياباق, شاعىن باقتار جانە باسقا دا باعالى تاريحي-مادەني قالا قۇرىلىس يماراتتارى اۋماعىندا بازارلاردىڭ ورنالاسۋىنا جول بەرىلمەيدى.
11. وسى سانيتارلىق ەرەجەلەرگە سايكەس كەلۋى تۋرالى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قورتىنىدى بولسا, تاڭدالعان جەر تەلىمىندە مەملەكەتتىك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋعا جاتاتىن نىسان قۇرىلىسىنىڭ جوبالانۋىنا جول بەرىلەدى.
12. جوبالانعان قۇرىلىس جەرىنىڭ سانيتارلىق- ەپيدەميولوگيالىق جاعدايى, نىساننىڭ قايتا قۇرىلۋى مەن جاڭارتىلۋى, توپىراققا, اتموسفەرالىق اۋاعا ۋلى جانە راديولوگيالىق, بيولوگيالىق, حيميالىق جۇكتەمەسى بويىنشا ماتەريالدار, قورشاعان ورتاعا, سانيتارلىق قورعاۋ ايماقتارىنا, سانيتارلىق-قورعاۋ ايماقتارىنا, گەولوگيالىق زەرتتەۋلەرگە, تەحنولوگيالارعا, قورشاعان ورتاعا اسەرىن تيگىزەتىن فيزيكالىق فاكتورلار مەن ۋلى زاتتاردىڭ رۇقسات ەتىلەتىن لاقتىرىندىلارى مەن تاستاندىلارى بويىنشا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزىدەمە, سۋدى پايدالانۋ شارتتارىنىڭ جوبالارى مەن اعىندى سۋلاردى اعىزۋ شارالارىنىڭ جوبالارى, ۋلى, رەاكتيۆتى جانە باسقا دا ۋلى زاتتاردى ىسكە جاراتۋ, قۇرىلىس جۇمىستارىن ورىندايتىن, ەڭبەك شارتى, تاماقتانۋ, سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ شارتتارى تۋرالى ماتەريالداردى قامتيتىن قۇرىلىسى جوباسى وسى سانيتارلىق ەرەجەلەرگە سايكەس كەلۋى تۋرالى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىۇ قورىتىندى الۋ ءۇشىن حالىقتىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورگانىنا تاپسىرىلادى.
13. ءتيىستى اۋماقتاعى حالىقتىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان وكىلى مەملەكەتتىك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋعا جاتاتىن نىسانداردى پايدالانۋعا بەرۋ جونىندەگى قابىلداۋ كوميسسيالارىنا قاتىسادى.
14. نىسان بولەك تۇراتىن عيماراتتا نەمەسە ىشىنە جالعاپ سالىنعان ءۇي-جايلاردا ورنالاسادى. نىساننىڭ ورنالاسۋى, قۇرىلىسى مەن رەكونسترۋكتسياسى جانە پايدالانۋعا بەرىلۋىنىڭ جوبالىق قۇجاتتاماسى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قورىتىندى بولعان جاعدايدا بەكىتىلەدى.
15.نىسان جايلارىنىڭ كولەمدى-جوسپارلاۋ جانە قۇرىلىمدىق شەشىمدەرى وسى ەرەجەلەردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. تۇرعىن ۇيلەرگە نەمەسە باسقا ماعىنادا پايدالاناتىن عيماراتتارعا جالعاپ سالىنعان ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەرى تۇرعىنداردىڭ دەم الۋىنا, جۇمىس ىستەۋىنە كەدەرگى كەلتىرمەۋى ءتيىس.
17. تاماق ونىمدەرىن جانە باسقا تارۋارلاردى ساتۋ نىساندارىنا قويما ءۇي-جايلار بولەك بولماۋى ءتيىس.
18. پەرسونالعا ارنالعان قوسالقى, اكىمشىلىك-شارۋاشىلىق جانە تۇرمىستىق ءۇي-جايلار تاماق ونىمدەرىنەن وقشاۋلانادى.
19. ازىق-ت ۇلىكتەردى ساقتايتىن, ساتۋعا دايىندايتىن جايلاردى, توڭازىتاتىن كامەرالاردى, سەبەزگى, دارەتحانا, جۋ ورىندارىنىڭ استىندا ورنالاستىرۋعا بولمايدى
20. تۇرعىن ۇيلەر جاپسارلاس سالىنعان جانە جالعاستىرىلىپ سالىنعان ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەرى, جۇك تيەيتىن پلاتفورمالارى تاعام ونىمدەرىن قورعايتىن كۇنقاعارلارمەن جابدىقتالۋى, سونداي-اق پلاتفورما جۋعا سۋ تارتىلۋى قاجەت.
21.تاۋارلاردى تيەۋ تۇرعىن ءۇيدىڭ تەرەزەسى جوق جاعىنان, جەر استىنداعى تۋننەلدەن نەمەسە ارناۋلى تيەيتىن جايلارى بار بولعاندا ماگيسترال جاعىنان جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس.
22. ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرىندە ازىقتاردى ساتۋعا دايىنداۋ ءۇشىن ارنايى جابدىقتالعان جەكە جايلار: ەت شاباتىن, گاسترونومدىق جانە ءسۇت-توڭ ماي, بالىق, كوكونىس, ونىمدەرىن ساتۋعا دايىندايتىن ارنايى ورىندار بولۋى ءتيىس. ازىقتاردى ساقتاۋعا جانە ساتۋعا دايىندايتىن جايلار تيەيتىن جانە تاراتاتىن ورىندارعا بارىنشا جاقىن, ءوزىن كورىنگەن باسىپ وتپەيتىندەي بولۋى ءتيىس.
23. اۋدانى 50 م2 دەيىن ء(بىر-ءۇش ساتۋشىنىڭ جۇمىس ورنى بار) دۇكەندەردە كەلەسى اۋدانداعى دۇكەندەردىڭ:
1) ساۋدا زالى - 15 م2;
2) تاۋارلاردى ساتۋعا دايىنداۋ ۋچاسكەسى بار قويماسى - 8 م2;
3) پەرسونال بولمەسى (مەڭگەرۋشىنىڭ) - 6 م2;
4) سانيتارلىق تورابى - 1,5 م2 بولۋى ءتيىس (كاناليزاتسيالانباعان نەمەسە بولىگىندە كاناليزاتسيالانعان جەرلەردە ەسىك الدىندا ورناتىلۋى مۇمكىن).
تۇرعىن ءۇي-جايدى قويمامەن بىرىكتىرۋگە جول بەرىلەدى, سونىمەن بىرگە قويمانىڭ اۋدانى 10 م2 كەم بولماۋى ءتيىس.
ەتتى ساتۋدى ۇيىمداستىرۋ كەزىندە دۇكەندە ەت شاباتىن ءۇي-جايدىڭ اۋدانى 10 م2 كەم ەمەس, وندا راكوۆينا جانە قوسىمشا توڭازىتقىش ورنالاستىرىلۋى ءتيىس.
ەگەر شيكى بالىق پەن بالىق وتىمدەرى ساتۋ كەزىندە ولاردى ساقتاۋ ءۇشىن بولەك توڭازىتقىشتار ەسكەرىلۋى ءتيىس.
24. تۇتىنۋشىلار وزىنە-ءوزى قىزمەت ەتۋ ارقىلى جۇمىس اتقاراتىن ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەردە ارنايى ازىق توپتارىنا ارنالعان ورايتىن ورىندار قاراستىرىلادى . تەز بۇزىلاتىن ازىق-ت ۇلىكتەردى ورايتىن ورىندار ازىقتاردى ساقتاۋعا ارنالعان تاڭازىتقىش قوندىرعىلارمەن جابدىقتالۋى ءتيىس.
25. نىساندا ساۋدا مۇكامالىن جۋعا ارنالعان جۋ ءۇي-جايلارى قاراستىرىلۋى, ال ونى كەپتىرۋ ءۇشىن سورەلەر جابدىقتالۋى ءتيىس.
26. ءسۇت وندىرەتىن كاسىپورىندار اكەلەتىن فلياگتاعى ءسۇتتى ساتقان كەزدە
اينالىمداعى ىدىس ءوندىرۋشى-كاسىپورنىندا زاراسىزداندىرىلادى.
27. ازىق-ت ۇلىك بازار اۋماعىندا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن اۆتوكولىكتەن ءىرى مولشەردە ساتۋ ءۇشىن ىڭعايلى كىرەتىن جانە شىعاتىن جولىمەن جابدىقتالعان بولەك الاڭ قاراستىرىلۋى ءتيىس.
28. حالىقتان ىدىس شىنى ىدىسىن قابىلداۋ جانە ساقتاۋدى ۇيىمداستىرۋ كەزىندە ازىق-ت ۇلىك ساۋدا نىساندارىندا بولەك وڭاشالانعان جايلار قاراستىرىلۋى ءتيىس.
29. نىساندا تۇرمىستىق جايلار: جەكە جانە سانيتارلىق كيىمدى ىلەتىن بولەك شكافتارى بار كيىم ىلەتىن, اجەتحانا, قول جۋعا ارنالعان راكوۆينا, سەبەزگى بولمەلەرى جانە ايەلدەر گيگيەناسىن ساقتايتىن جايلار قاراستىرىلۋى ءتيىس (قاجەتتىلىگ تۋىنداعان جاعدايدا).
30. كيىم ىلەتىن, سەبەزگى اجەتحانا, جانە ايەلدەر گيگيەناسىن ساقتايتىن جايلاردىڭ قابىرعالارى مەن بولمە ارالىقتارى 2 مەتر بيىكتىككە دەيىن جانە بولمەلەردىڭ توبەسى سۋعا شىدامدى ماتەريالدارمەن جابىلۋى ءتيىس.
3. سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ مەن كاناليزاتسيا جانە جارىق پەن جەلدەتۋ جۇيەسىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
31. نىسان عيماراتى شارۋاشىلىق- اۋىزسۋ, ىستىق سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە كاناليزاتسيا جۇيلەرىمەن جابدىقتالادى. ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە كاناليزاتسياعا قوسىلادى. سۋ قۇبىرىنىڭ جەرگىلىكتى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ كوزىنەن جانە جەرگىلىكتى كاناليزاتسيا جۇيەسىنەن قۇرىلۋى ءتيىستى اۋمقتاعى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىق سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگانمەن كەلىسىلەدى.
32. سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىنە ارنالعان قۇبىرلار, ارماتۋرا مەن جابدىقتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن ماتەريالداردان جاسالادى.
33. ورتالىقتاندىرىلعان ىستىق سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ بولماعان كەزدە جايلاردا سۋجىلتقىشتار ورناتىلادى.
36.سۋ قۇبىرى جوق ەلدى مەكەندەردە نىساندى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ كوزى ءتيىستى اۋماقتاعى مەملەكەتتىك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ ورگانىمەن كەلىسىلەدى.
38. سۋدى ساقتاۋعا ارنالعان سىيىمدىلىقتار وڭاشالانعان جايدا ورناتىلادى. سىيىمدىلىقتاردى تازارتىپ, ون كۇندە ءبىر رەت جۋىپ زارارسىزداندىرادى.
39. جالعاپ سالىنعان جايلاردا ورنالاسقان ازىق-ت ۇلىكتى ساۋدا الدىنداعى دايىندىقپەن, دايىن تاعامداردىڭ دايىندالۋىمەن جانە ساتىلۋىمەن اينالىساتىن نىساندار ۇشىن دەربەس ءوندىرىس كاناليزاتسيا قۇرىلادى.
تۇرعىن عيماراتقا جالعانىپ سالىنعان نىساندا ءوندىرىس جايلارىندا, ساۋدا ورىندارىندا جانە قويما جايلارىندا رەۆيزيامەن كاناليزاتسيا قۇبىرلارىنىڭ ءوتۋ رۇقسات ەتىلمەيدى.
40. تاماق نىساندارى اۋماعىندا ورتالىقتاندىرىلعان كاناليزاتسياعا نەمەسە سەپتيككا شىعارىلۋىنا قوسىلعان نوسەر كاناليزاتسياسى ورناتىلادى.
41. جۇمىس ورىندارى مەن تەحنولوگيالىق جابدىقتاردا
1) تەحنولوگيالىق جانە تۇرمىستىق اعىندىلار ءۇشىن اسپالى كاناليزاتسيا قۇبىرلارىنىڭ ورناتىلۋى;
2) تۇرمىستىق اعىندىلار ءۇشىن ءوندىرىس جايلار ارقىلى دىڭگەكتەردىڭ ءوتۋى رۇقسات ەتىلمەيدى.
42. ءوندىرىس اعىندىلارىن بۇرۋىنا ارنالعان دىڭگەكتەر ءوندىرىس ەمەس جايلاردان وتەتىن كانالداردا ورنالاسادى. .
43. سۋ قۇبىرى مەن كاناليزاتسيادا ورىن الاتىن ىستەن شىعۋلار مەن جوندەۋ جۇمىستارى, ىستىق سۋدىڭ, بۋدىڭ جانە سۋىقتىڭ بولماۋى ارنايى جۋرنالدا تىركەلەدى.
44. نىسانداردىڭ كاناليزاتسيا جوق ەلدى مەكەندەردە ورنالاسقان كەزدە جەرگلىكتى كاناليزاتسيا جانە شىعارىلاتىن تازارتۋ جۇيەسى قاراستىرىلادى.
اعىندى سۋلار اعاتىن بەتوندالعان شۇڭقىر ءۇشىن مەتالل قاقپاعىمەن جابدىقتالادى. شۇڭقىر كولەمىنىڭ ەكىدەن ءۇش بولىگى تولۋ شاماسىندا تازارتىلىپ وتىرۋى ءتيىس. ءوندىرىس جانە تۇرمىس اعىندى سۋ سۋلاردىڭ اشىق سۋاتتارى ءتيىستى تازارتۋسىز توگىلۋى رۇقسات ەتىلمەيدى.
45. بولەك تۇراتىن اجەتحانالار نەگىزگى ءوندىرىس جانە قويمالىق جايلاردان 25 م كەم ەمەس قاشىقتىقتا ورنالاسادى, تازا ۇستالىپ جانە اپتاسىنا ءبىر رەت زاراراسىزدانىرىلۋى ءتيىس.
46. دەمالىس ورىندارىنداعى شاعىن ساۋدا-ساتتىق نىساندارى مەرەكە كۇندەرى, كوپشىلىك سەرۋەندەرى كۇندەرى قوعامدىق اجەتحانالارمەن جابدىقتالعان ورىنداردا ورنالاسادى. اجەتحانالار بولماعان جاعدايدا بيواجەتحانالار ورناتىلادى. ولاردىڭ جانىندا جوق بولۋدا بيوتۋالەتى . قوندىرىپ جاتىر
47. بارلىق ءوندىرىس جانە قوسالقى جايلاردا تابيعي نەمەسە جاساندى جارىقتاندىرۋ قاراستىرىلادى.
49. جارىق تۇسەتىن ويىقتاردى ءىش جانە سىرت جاعىنان ىدىستارمەن, قوندىرعىلارمەن, كولەڭكەلەۋگە بولمايدى, تەرەزە اينەكتەرى توقسانىنا ءبىر رەت شاڭ مەن توزاڭنان تازارتىلىپ, قاجەت بولعان جاعدايدا اۋىستىرىلۋى ءتيىس. تەرەزەلەردى قالىڭ ماتەريالداردى اينەك ورتناتۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى.
50. جاساندى جارىق كوزدەرى قورعاۋ ارماتۋرادان جانە جابىق پلافونداردان تۇرادى . شىراقتاردى ساۋدا جانە توڭازىتقىش جابدىقتار مەن مۇشەلەۋ ۇستەلدەر ۇستىندە ورنالاستىرۋ رۇقسات ەتىلمەيدى. قاجەتتى جاعدايدا جۇمىس ورىندارىندا قوسىمشا جارىق كوزدەرى جابدىقتالادى.
51. سىناپ تولتىرىلعان گاز ارقىلى جاناتىن شامدار ىستەن شىققان كەزدە ولاردى جيناپ, ساقتايتىن ارنايى ءۇي-جاي بولۋى كەرەك. پايدالانۋدان شىققان شامدار ەسەپكە الىنىپ جانە ارنايى جورنالدا تىركەلىپ, قايتا وڭدەۋ ءۇشىن ءتيىستى پۋنكتتەرگە جىبەرىلۋگە ءتيىس (دەمەركۋريزاتسيا).
52. سىرتقى اينەكتەلگەن جابىندىلاردىڭ تازارتىلۋى توقسانىنا ءبىر رەت جۇرگىزىلەدى. تەرەزە رامالارىنىڭ ىشكى جاعى مەن تەرەزە اينەكتەرى 15 كۇندە 1 رەت جۋىلىپ, سۇرتىلەدى. جاز كەزىندە اشىلاتىن تەرەزەلەر مەن ەسىكتەرگە قورعاۋ تورلار قاعىلادى.
53. نىسان جايلارىندا تابيعي جەلدەتۋ جۇيەسى بولۋى قاجەت. وندىرىستىك, قوسالقى جانە سانيتارلىق-تۇرمىستىق جايلارىنا ارنالعان جاساندى جەلدەتكىش جۇيەلەرى بولۋى نەمەسە كونديتسيونەرمەن جابدىقتالۋى ءتيىس.
ۇن شاڭىن شىعاراتىن اسپاپتار اسپيراتسيا قوندىرعىلارىمەن جابدىقتالادى.
قويما جايلارى اۋاسىندا ۋىتتى ەمەس (ۇننىڭ نەمەسە قانت) شاڭىنىڭ بولۋى اۋانىڭ ءبىر تەكشە مەترىندە 6 ميلليگراممنان اسپاۋى كەرەك (بۇدان ءارى- مگ/م3) .
54. وبەكتىلەردىڭ جەلدەتۋىن تۇرعىن ءۇي عيماراتىنىڭ جەلدەتۋ جۇيەسىمەن بىرىكتىرۋگە بولمايدى تۇرعىن ۇيلەرگە جالعانىپ سالىنعان نىسانداردا جاساندى مەحانيزمدەگى سورىپ-تارتاتىن جەلدەتۋدى جابدىقتاۋ كەزىندە شۋعا قارسى ءىس-شارالار قاراستىرىلۋى ءتيىس. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا ورىندارىنىڭ وندىرىستىك جانە قويما جايلارىنىڭ جەلدەتۋ جۇيەلەرى بولەك ورناتىلادى. وندىرىستىك جانە قويما جايلارىنىڭ جەلدەتۋ جۇيەلەرىن سانيتارلىق توراپتارمەن جانە سەبەزگى بولمەلەرىمەن بىرىكتىرۋگە جول بەرىلمەيدى.
55. كوكونىستەردى, جەمىس-جيدەكتەردى, كوكتەردى ساقتاۋعا ارنالعان سالقىنداتقىش كامەرالار ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىنىڭ باسقا دا جەلدەتپە جۇيەلەرىنەن بولەك مەحانيكالاندىرىلعان اۋا تارتاتىن جەلدەتكىشتەرمەن جابدىقتالۋى ءتيىس.
56. جەلدەتۋ كانالادارى, اۋاتارتقىشتار تەحنولوگيالىق جابدىقتاردان توقسانىنا ءبىر رەت تازارتىلادى.
57. تەحنولوگيالىق جابدىقتاردى قايتا ورناتقان نەمەسە اۋىستىرعان كەزدە جەلدەتكىش جۇيەلەرىنىڭ رەكونسترۋكتسياسى جۇرگىزىلەدى.
58. تۇرعىن ءۇي جايلارىندا دىرىلجەدەلدەتكىش دەڭگەيى 80 دەتسيبەلدەن (بۇدان ءارى – دب ) دىرىلجىلدامدىلىق دەڭگەيى–72 دب اسپاۋى كەرەك. ءدىرىل دەڭگەيىنە ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەردى ەسكەرە وتىرىپ, تۇراقتى ءنول ءدىرىلى جانە تۇراقسىز تۇرىندە –مينۋس 10دب جانە ۋاقىتتى ەسكەرە وتىرا - 7دەن 23- كە دەيىن - +5, 23-تەن 7-گە دەيىن - ءنول .
59. ۋلترادىبىستىڭ رۇقسات ەتىلەتىن دەڭگەيلەرى ورتاشا گەومەتريالىق جيىلىلىگى 10; 12,5; 16; 20; 25; 31,5; 40; 50; 63; 80; 100; 160; 200; 250; 315 كيلوگەرتس ءۇش وكتاۆتى جولدارداعى دىبىس قىسىمىنىڭ دەڭگەيلەرى بولۋى ءتيىس. قارىم قاتىناس ۋلترادىبىستىڭ رۇقسات ەتىلەتىن دەڭگەيلەرى ءدىرىل جىلدامدىلىعىنىڭ ۇدەمەلى بەلگىلەرى نەمەسە ونىڭ ورتاشا گەومەتريالىق جيىلىلىگى 31,5;63;125;250;500;1000;2000;4000;8000 گەرتس (بۇدان ءارى - گتس)وكتاۆا جولدارىنداعى دەتسيبەلدەگى لوگاريفمالىق دەڭگەيلەرى بولۋى ءتيىس.
60. وندىرىستىك جايلار, ساۋدا زالدارى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتىلۋگە ءتيىس. بارلىق جايلارداعى جىلىتۋ اسپاپتارى تازالاۋ, تەكسەرۋ, جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ىڭعايلى ورنالاسۋى ءتيىس.
61. ەلدى مەكەندەردە ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەلەرى بولماعان جاعدايدا ستاتسيونارلى نىسانداردا جەرگىلىكتى جىلۋ جۇيەسى قاراستىرىلۋى ءتيىس (قازاندىق, پەشتەر).
4. نىسان جايلارى مەن جابدىقتارىنىڭ كۇتىپ-ۇستالۋىنا جانە پايدالانۋىنا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
61. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىنىڭ بارلىق بولمەلەرى ارقاشان تازا كۇيدە ساقتالۋى ءتيىس. جۇمىس سوڭىنان ساتۋ قۇرالدارىن تارازىلاردى, ۆيترينالاردى جۋعىش زاتتاردىڭ 0,5% ەرىتىندىسىمەن ءسۇرتىلىپ, ارتىنان سۋمەن جۋىلادى.
62. قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن جۋعىش جانە زارارسىزداندىرعىش زاتتاردى قولدانۋ ارقىلى اپتاسىنا ءبىر رەت كۇردەلى جيناپ-تازالاۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋى كەرەك.
63. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىنىڭ ىشىندە شىبىن-شىركەيلەر مەن كەمىرگىشتەردىڭ بولۋىنا جول بەرىلمەيدى. دەزينسەكتسيا جانە دەراتيزاتسيا جۇمىستارى وسى شارالاردى اتقارۋعا ليتسەنزياسى بار ۇيىمدار جۇرگىزەدى. شارا ەسەلىگى نورماتيۆتىك قۇقىتىق اكتىلەرگە سايكەس جانە شىبىن-شىركەيلەر مەن كەمىرگىشتەردىڭ مەكەندەۋ شاماسى ەسكەرىلىپ, جۇرگىزىلەدى.
64.قۇرال-جابدىقتاردى, كەرەك-جاراقتاردى, ىدىستاردى زارارسىزداندىرۋ ءۇشىن, ءۇي-جايلارعا دەراتيزاتسيا مەن دەزينسەكتسيا شارالارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن دارمەكتەردى قولدانۋ كەرەك.
65. جۋعىش جانە زارارسىزداندىرعىش دارمەكتەر سورەلەرمەن جابدىقتالعان اۋاسى اۋىسىپ وتىرىلاتىن قۇرعاق ءۇي-جايدا ساقتالۋى كەرەك. زارارسىزداندىرعىش ەرىتىندىلەردى قولدانار كەزدە عانا دايىندالۋى ءتيىس.
66. كونتەينەرلەر, كەرەك-جاراق ىدىستار (اربالار, سەبەتتەر, تورلار), سونداي-اق, تارازىلاردىڭ شاشكەلەرى مەن پلاتفورمالارى, گىرلەر كۇن سايىن جۋعىش زاتتارمەن جۋىلىپ, كەپتىرىلىپ وتىرۋى كەرەك.
67. اجەتحانانى جينايتىن قۇرالدار-جابدىقتار ارناۋلى بولىنگەن ورىندا ساقتالىپ, ونىڭ تاڭباسى جانە سيگنالدى بوياۋى بولۋى ءتيىس.
68. ساۋدا, قويما جانە وزگە ءۇي-جايدىڭ بولەك تازالاۋ كەرەك-جاراقتارى (تور, شەلەك, شلانگ, لەگەن) بەلگىلەنىپ, ارنايى جابىق شكاف نەمەسە قابىرعا تەسىكتەرىندە جەكە ساقتالۋى ءتيىس.
69. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەردە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى (اقتاۋ, بولمەلەردى, قۇرال-جابدىقتاردى سىرلاۋ) قاجەت بولعان كەزدە جانە ءبىر جىلدا ءبىر رەتتەن كەم بولماي جۇرگىزىلۋى ءتيىس.
70. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەردىڭ تۇرىنە, ونىڭ قۋاتىنا قاراي جانە ازىق-ت ۇلىكپەن ساۋدا جاسايتىن تيپتىك وبەكتىلەردە قولدانىستاعى جابدىقتاۋ نورمالارىنا سايكەس قاجەتتى ساۋدا-تەحنولوگياسىنا ساي قۇرالدار مەن توڭازىتقىشتارمەن جابدىقتالۋى ءتيىس. ساۋدا-تەحنولوگياسىنا ساي قۇرالداردى توڭازىتقىشتاردى ورنالاستىرعاندا ولارعا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزە الاتىنداي ىڭعايلى جول بولۋى ءتيىس.
71. ساۋدا جاساۋعا كەرەكتى جابدىقتار, سايماندار, ىدىستار جانە وراپ ساقتاۋعا ارنالعان قوراپتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن ادامنىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن قاۋىپسىز ماتەريالداردان دايىندالۋى ءتيىس.
72. ەت پەن بالىقتى بولۋگە ارنالعان تاقتايشانىڭ, ەت شاباتىن قالىپتاردىڭ بەتى تەگىس, جارىقشاعى بولماي جانە اعاشتىڭ قاتتى تۇرىنەن جاسالۋى ءتيىس. ەت شابۋعا ارنالعان قالىپ ارناۋلى تۇعىرعا ورناتىلىپ, سىرتقى جاعىنان مايلى بوياۋمەن سىرلانادى, كۇندەلىكتى جۇمىس سوڭىندا پىشاقپەن تازارتىلىپ, تۇز سەبىلەدى. قالىپتىڭ بەتى تەگىس بولۋى ءۇشىن كەرەكتى جاعدايدا ارالانىپ, بەتى جونىلىپ وتىرىلادى. ەتتى سورەگە ىلەتىن ىلمەكتەر توتتانبايتايتىن بولاتتان نەمەسە توتتانبايتىن مەتالمەن سىرتتان جالاتىلۋى ءتيىس.
73. ازىق-ت ۇلىكتەردىڭ ءار ءتۇرى ءۇشىن ولاردى بولشەكتەيتىن تاقتاي مەن انىق تاڭبالانعان پىشاقتار بولۋى قاجەت جانە ولار ارنايى بولىنگەن ورىنداردا, بولىمدەردە ساقتالۋى ءتيىس.
74. تەز بۇزىلاتىن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ساتاتىن ءبولىم سالقىنداتقىش نەمەسە مۇزداتقىش كامەرالارىمەن, سورەلەرمەن, ۆيترينالارمەن, شكافپەن جابدىقتالۋى ءتيىس.
75. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەردەگى بارلىق توڭازىتقىش قوندىرعىلار , جەمىس, كوكونىس ساقتايتىن قويمالار تەرمومەترلەرمەن جابدىقتالۋى ءتيىس
76. ورايتىن قاعازدار, ارنايى بولىنگەن ورىنداردا: ستەللاجداردا, سورەلەردە, شكافتاردا, ساقتالۋعا ءتيىس. ورالعان ماتەريالداردى تىكەلەي ەدەندەرگە قويىپ, ساقتاۋعا بولمايدى.
5. ازىق-ت ۇلىكتەردى, سونىڭ ىشىندە قۇرامىندا گەنەتيكالىق تۇرلەندىرىلگەن زاتتار بار ونىمدەردى تاسىمالداۋعا, ساقتاۋعا, ولشەۋگە جانە ساتۋعا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
77. تاعام ونىمدەرى مەن وندىرىستىك شيكىزاتتاردىڭ ساپاسىن, ادام دەنساۋلىعىنا دەگەن قاۋىپسىزدىگىن راستايتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن بەلگىلەنگەن تارتىپتە قۇجات بولۋى ءتيىس. تاعام ونىمدەرىنىڭ ءار وراماسىندا گەنەتيكالىق تۇرلەندىرىلگەن زاتتارسىز جاسالعانى تۋرالى بەلگى بولۋى ءتيىس.
78. ساتۋعا جىبەرىلەتىن ەت جانە ودان جاسالعان ونىمدەر, قۇس جانە جۇمىرتقا ونىمدەرى ۆەتەرينارلىق قاداعالاۋ قۇجاتى بولسا عانا ساتىلادى.
79. تاماق ونىمدەرىنىڭ سىرتقى وراعىشى, قاپشىعى بەرىك, تازا, قۇرعاق, بوگدە ءيىسسىز جانە ءبۇتىن بولۋى ءتيىس.
80. تاعام ونىمدەرىن ساقتاۋ قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تالاپتارىنا سايكەس ءونىمنىڭ ءاربىر تۇرىنە ارنالعان تەمپەراتۋرالىق, ىلعالدىلىق پارامەترلەرىن ساقتاي وتىرىپ جۇزەگە اسىرۋ ءتيىس.
81. تاعامدىق ونىمدەردى ساقتاعاندا تاۋار كورشىلەستىگى مەن جيناستىرۋ نورماسى قاتاڭ ساقتالۋى ءتيىس. ارنايى ءيىسى بار تاعام ونىمدەرى (مايشاباقتار, دامدەۋىش) ءيىس سىڭىرەتىن ونىمدەردەن بولەك ساقتالۋى ءتيىس.
82. قويما جايلارىنداعى, مۇزداتقىش كامەرالارداعى, قوسالقى جايلارداعى بارلىق ازىق-ت ۇلىكتەر تاۋار قوياتىن سورەلەردە, تۇپتىلىكتەردە جانە اس قوياتىن جەردە, ەدەننەن 25 سم بيىكتىكتە ساقتالۋى ءتيىس. 83. جارتىلاي دايىندالعان ەت ونىمدەرى, ىشەك-قارىندار, قاتىرىلعان جانە سۋىتىلعان قۇس ەتى دايىنداۋشى جاعىنىڭ ىدىسىندا ساقتالىنادى. 84. سۋىتىلعان ەت (ۇشا جانە جارتىلاي ۇشا) ىلمەككە ىلىنگەن كۇيدە, نەمەسە سورەلەردە نەمەسە تاۋار قوياتىن ورىن ۇستىندە ساقتالۋى كەرەك. ەتتى ەدەنگە قويىپ, ساقتاۋعا بولمايدى.
85. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەردە توڭازىتىلعان بالىقتار جابدىقتاۋشىدان كەلگەن ىدىستا, ساقتالۋ تەمپەراتۋراسى مىندەتتى تۇردە قوسۋ 2وس بولعاندا 48 ساعات بويى ساقتالادى. ءتىرى بالىقتار اكۆاريۋمدە تازا سۋدا جىلدىڭ جىلى مەزگىلدەرىندە 24 ساعات بويى, ال سۋىق كەزىندە قوسۋ 10وس-تا 48 ساعاتتان كوپ ساقتالماۋى ءتيىس.
86. جەمىستەر مەن كوكونىستەر تابيعي جارىق تۇسپەيتىن ارنايى جەلدەتكىشى بار, قوسۋ 8وس - قوسۋ 10وس تەمپەراتۋرادا, ىلعالدىلىعى 65% ارتىق ەمەس ستاتسيونارلىق قويمالاردا ساقتالادى. جەمىستەر مەن كوكونىستەردى ساقتايتىن قويما سورىپ-شىعاراتىن ءماجبۇرلى جەلدەتكىشپەن جابدىقتالۋى ءتيىس.
87. توڭازىتىلعان جەمىستەر مەن كوكونىستەردى الۋ 18وس تەمپەراتۋرادا جانە اۋانىڭ سالىستىرمالى دىمقىلدىعى 90-95%-دا 9-12 اي, ال الۋ 12وس تەمپەراتۋرادا 3-5 كۇن ساقتايدى. ساقتالۋ بارىسىندا ولار ب ۇلىنگەندەرىنەن تازالانىپ وتىرىلۋى ءتيىس.
88. قۇرعاق بالالار ءسۇت ءونىمىن قوسۋ 10وس تەمپەراتۋرادا جانە اۋانىڭ 75% ىلعالدىلىقتا ساقتايدى.
89. الكوگولسىز سۋسىندار اۋانىڭ 75% ىلعالدىلىقتا قۇرعاق, جەلدەتىلەتىن جانە قاراڭعىلاتىلعان ءۇي-جايلاردا ساقتالۋى ءتيىس. الكوگولسىز سۋسىندار ساتۋ مەرزىمى مەن ساقتاۋدىڭ تەمپەراتۋرالىق رەجيمى قولدانىستاعى ستاندارتتاردىڭ تالاپتارىنا سايكەس بولۋى ءتيىس.
90. ءتاتتى توقاشتاردى تاسىمالداۋ جانە ولاردى ساتۋ ءۇشىن قابىلداعاندا قاقپاعى بار تەمىر ىدىسقا سالىنىپ كەلۋىن قاداعالاۋى ءتيىس. تورتتار ءبىر-بىرلەپ قاپتالىنۋى ءتيىس. كرەمدى زاتتاردى سورەدەن تۇتىنۋشىلاردىڭ وزدەرى الماۋى ءتيىس.
91. بەلگىلەنگەن مەرزىمدە ساتىلماعان كرەمدى كونديتەر تاعامدارىن ساتىلۋ مەرزىمىنىڭ اياقتالۋ ساتىنەن 24 ساعاتتان كەشىكتىرىلمەي, قايتارىلۋى ءتيىس. ساۋدا جەلىلەرىنەن قايتادان وڭدەلۋگە مەحانيكالىق اقاۋلارى نەمەسە سىرتقى فورماسى مەن ءتۇرى وزگەرگەن, ساقتاۋ مەرزىمى اياقتالعان جانە وزگە كەمشىلىكتەرى بار تاعامدار جاتادى.
92. ساقتاۋ بارىسىندا نەمەسە ساتۋ كەزىندە نان جانە نان ونىمدەرىندە كارتوپ اۋرۋىنىڭ بەلگىلەرى بايقالسا, بۇل تاعامداردى ساتۋ زالىنان, ساقتاۋ جايلارىنان تەزدەتىپ الىپ تاستاۋى ءتيىس. ناندى ساقتاۋعا ارنالعان سورەلەردى جىلى سابىندى سۋمەن جۋىپ, 3%-دى سىركەسۋ قىشقىلى ەرىتىندىسىمەن ءسۇرتۋ ءتيىس.
93. ساپاسى ناشار, راديولوگيالىق, توكسيكولوگيالىق, حيميالىق نەمەسە ميكروبيولوگيالىق نورماتيۆتەر ارتقان كەزدە; قاۋىپسىزدىگىن كۋالاندىراتىن جانە ءوندىرىلۋىن راستايتىن قۇجاتتارى بولماسا; جارامدىلىق مەرزىمى كورسەتىلمەسە; قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىمەن كوزدەلگەن مالىمەتتەردى قامتيتىن تاڭبا بەلگىلەرى بولماسا; بەرىلگەن مالىمەتتەر سايكەس كەلمەسە جانە ءونىم جالعان تاماق ءونىمى بولىپ تابىلسا, مۇنداي ءونىمدى قابىلداۋعا جانە ساتۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى.
87. ساۋدا سورەسى, اۆتولاۆكا, ساۋدا شاتىرى, دۇڭگىرشەكتى (بۇدان ءارى - بولشەكتەپ ساتۋ جۇيەسىندەگى وبەكتىلەر) ورنالاستىرىلۋىنا جانە ساتاتىن ونىمدەرىنىڭ اسسورتيمەنتىنە بەلگىلەنگەن تارتىپپەن سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قورىتىندى بەرىلەدى. تەز بۇزىلاتىن تاعام ونىمدەرىن بولشەكتەپ ساتۋ جۇيەسىندەگى وبەكتىلەردە ولاردى ساقتاۋعا ارنالعان توڭازىتقىشتار بولماعان جاعدايدا ساتۋعا بولمايدى.
88. ىستىق دايىن ونىمدەر (بۇكتەمە, ءپالىش, سامسا, كوتلەت, بۇيرەكشە نان, قامىرداعى سوسيسكا) يزوتەرميالىق نەمەسە جىلتىلاتىن سىيىمدىلىقتان جىبەرىلۋى ءتيىس. سالقىنداتۋ ونىمدەر (بالمۇزداق, مۇزدالعان ءونىم, جەمىس-جيدەك) يزوتەرميالىق نەمەسە جىلتىلاتىن سىيىمدىلىقتان جىبەرىلۋى ءتيىس.
89. سۋسىن ساتاتىن اۆتوماتتار ءبىر مارتە قولدانالاتىن ستاقاندارمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس.
90. تاعام ونىمدەرىن تاسىمالداۋعا ارناي ۇلگىدەگى سانيتارلىق تولقۇجاتى بار ارنايى اۆتوكولىك قولدانىلادى. تاعام ونىمدەرىمەن بىرگە تاعامدىق ونىمدەرگە جاتپايتىن تاۋارلاردى تاسىمالداۋعا بولمايدى.
91. جۇرگىزۋشى-ەكسپەديتوردىڭ مەديتسينالىق تەكسەرىستەن وتكەنىن راستايتىن جەكە مەديتسينالىق كىتاپشاسى بولۋى ءتيىس. ول ارنايى جۇمىس كيىمىن كيىپ, تاعامدىق ونىمدەردى تاسىمالداۋ ەرەجەسى مەن جەكە باسىنىڭ تازالىعىن ساقتاۋى ءتيىس.
92. تاسىمالداۋ جۇمىسىن اتقارۋ كەزىندە (تەمپەراتۋرا, ىلعالدىلىق دەڭگەيى) ءونىمدى تاسىمالداۋعا قويىلاتىن قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تالاپتارى ساقتالۋى ءتيىس. اسا تەز ب ۇلىنەتى تاماق ونىمدەرىن تاسىمالداۋ ءۇشىن سالقىنداتىلعان نەمەسە يزوتەرميالىق كولىك ءبولىنۋى ءتيىس.
93. نان جانە باسقا دا نان ونىمدەرى استاۋشالاردا قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ تالاپتارىنا ساي تاسىلۋى ءتيىس, ناندى ءبىرىنىڭ ۇستىنە ءبىرىن قويىپ تاسۋعا بولمايدى, سونداي-اق كونديتەرلىك بۇيىمداردى اشىق ىدىستاردا, استاۋشالاردا تاسۋعا بولمايدى. كرەمى بار بۇيىمداردى سالقىنداتىلعان كولىكتە 6وس ارتىق تەمپەراتۋرادان اسپايتىن شارتتا تاسۋ قاجەت. تورت ستاندارتتى كارتون قوراپتارىندا جەتكىزىلۋى ءتيىس. 94. ەت اۆتورەفرeجەراتورلار ارقىلى تاسىلادى: قاتىرىلىپ, سالقىنداتىلعان ەتتى تاسىعاندا تەمپەراتۋرا قوسۋ 6وس-دەن, ال مۇزداتىلعان ەتتى تاسىعاندا تەمپەراتۋرا 0وس-دەن اسپاۋى كەرەك.
95. كولىكتى تازالاۋ ءۇشىن سۋ قۇبىرىنا جانە كاناليزاتسياعا قوسىلعان ارنايى جۋ ورىندارىندا نەمەسە الاڭداردا جۋىپ, شايۋ جۇمىستارىن جۋعىش جانە زارارسىزداندىرعىش زاتتاردى قوسا وتىرىپ جۇرگىزەدى. تاعام ونىمدەرى تاسىلاتىن كولىك كۋزوۆىنىڭ ىشكى بەتى كەم دەگەندە ون كۇندە ءبىر رەت زارارسىزداندىرىلىپ وتىرىلۋى ءتيىس.
6. ءوندىرىس قالدىقتارىن جيناۋ, پايدالانۋ, قولدانۋ, زاراسىزداندىرۋ, تاسىمالداۋ, ساقتاۋ جانە كومىلۋىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق –ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
96. قوقىس تاستايتىن الاڭ ءۇش جاقتان قورشالادى. قوقىس پەن تاماق قالدىقتارى كولەمنىڭ 2/3 ارتىق تولعان جاعدايدا شىعارىلادى, كەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن زاراراسىزداندىرۋ قۇرالدارىمەن جۋىلادى.
97. قوقىس شيكىزات پەن دايىن تاماق ءونىمىن تاسىمالداۋعا رۇقسات ەتىلمەيتىن ارنايى اۆتوكولىكپەن شىعارىلادى.
98. كىرە بەرىس جولدارى, تروتۋارلار, جۇك تيەيتىن جانە جۇك تۇسىرەتىن الاڭداردا اتموسفەرا جاۋىن-شاشىن مەن ەرىگەن سۋلاردى اعىزۋ ءۇشىن ەڭىسپەن قاتتى جابىندىسى بولۋى قاجەت.
99. بازار اۋماعى تازا ۇستالىنۋى ءتيىس. كۇندەلىكتى جۇمىس ۋاقىتى اياقتالعان كەزدە نەگزگى, كۇنى بويى اعىمداعى جيىستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. قىس كەزىندە ساۋدا پاۆيلوندار الدىنداعى كىرە بەرىس جولدار مەن الاڭدار قاردان, مۇزدان تازالانىپ, كوتايعاق كەزىندە كۇم توگىلەدى, جاز كەزىندە سۋ شاشىلادى.
100. ساۋدا نىسانى ماڭايىندا ىدىس پەن ىدىس قورىن ساقتاۋعا بولمايدى.
7. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەردە جۇمىس اتقاراتىنداردىڭ ەڭبەك ەتۋ, تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتۋ, مەديتسينالىق قامتاماسىز ەتۋ جانە گيگيەنالىق وقۋدان ءوتۋ جاعدايىنا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
101. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەردىڭ قىزمەتكەرلەرى جانە ازىق-ت ۇلىكتىك شيكىزاتتار مەن تاعامدىق ونىمدەردى تاسىمالداۋمەن شۇعىلداناتىن تۇلعالار جۇمىسقا ورنالاسۋ الدىندا جانە جۇمىس ىستەۋ بارىسىندا حالىقتىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانىمەن بەكىتىلگەن مەرزىمدە جانە ءتارتىپ بويىنشا كەزەڭدى مەديتسينالىق تەكسەرىستەردەن ءوتىپ, گيگيەنالىق وقىتۋدان ءوتۋى كەرەك.
102. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەردىڭ ءاربىر قىزمەتكەرى وزىمەن بىرگە جەكە باسىنىڭ مەديتسينالىق كىتاپشاسى بولىپ, وندا بارلىق مەديتسينالىق تەكسەرىستەن جانە تازالىق ساقتاۋ دايىندىعىنان وتكەندىگى, جۇمىسقا رۇقسات بەرىلۋى تۋرالى مالىمەت بولۋى ءتيىس.
103. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ بارلىق قىزمەتكەرلەرى ءوز قولدارىنىڭ تازالىعىن مۇقيات ساقتاپ, ارنايى تازا كيىم كيىپ, ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىسىنەن شىعار كەزدە, دارەتحاناعا بارار كەزدە ول كيىمدەردى شەشىپ, تاعاممەن جۇمىس اتقارار الدىندا جانە اجەتحانادان جانە باسقاداي قول لاستاناتىن جۇمىستان سوڭ قولىن سابىنداپ جۋىپ وتىرۋى ءتيىس. 104. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەرىندە جۇمىس اتقاراتىندار وزدەرىنىڭ تازا كيىمدەرىن تۇيرەۋىشپەن تۇيرەپ بولماسا, ينەمەن ءىلدىرىپ قويۋعا بولمايدى. ءوزىنىڭ جەكە باسىنا ءتيىستى زاتتاردى جۇمىس ىستەۋگە ارنايى بەرىلگەن كيىمنىڭ قالتاسىندا ۇستاۋعا بولمايدى.
105. ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەردىڭ بارلىعىندا العاشقى كومەك كورسەتۋگە ارنالعان دارىلەردىڭ جيىنتىعى بار دارىگەرلىك قوبديشا بولۋى ءتيىس.
__________________
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2010 جىلعى “30” شىلدەدەگى № 578 بۇيرىعىنا 2-قوسىمشا
قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلاتىن كەيبىر بۇيرىقتارىنىڭ تىزبەسى
1. “ازىق-ت ۇلىك بازارلارىنىڭ قۇرىلىمىنا, ۇستالۋىنا جانە ولاردى پايدالانۋ بارىسىندا قويىلاتىن سانيتارلىق-گيگيەنالىق تالاپتار” سانيتارلىق ەرەجەلەرى مەن نورمالارىن بەكىتۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سانيتارلىق باس دارىگەرىنىڭ 2002 جىلعى 4 قىركۇيەكتەگى № 38 بۇيرىعى (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 2017 بولىپ تىركەلگەن).
2. “ازىق-ت ۇلىك بازارلارىنىڭ قۇرىلىمىنا, ۇستالۋىنا جانە ولاردى پايدالانۋ بارىسىندا قويىلاتىن سانيتارلىق-گيگيەنالىق تالاپتار” سانيتارلىق ەرەجەلەرى مەن نورمالارىن بەكىتۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سانيتارلىق باس دارىگەرىنىڭ 2002 جىلعى 4 قىركۇيەكتەگى № 38 بۇيرىعىنا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2003 جىلعى 20 ماۋسىمداعى № 464 بۇيرىعى (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 2392 بولىپ تىركەلگەن);
3. “ازىق-ت ۇلىك بازارلارىنىڭ قۇرىلىمىنا, ۇستالۋىنا جانە ولاردى پايدالانۋ بارىسىندا قويىلاتىن سانيتارلىق-گيگيەنالىق تالاپتار” سانيتارلىق ەرەجەلەرى مەن نورمالارىن بەكىتۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سانيتارلىق باس دارىگەرىنىڭ 2002 جىلعى 4 قىركۇيەكتەگى № 38 بۇيرىعىنا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سانيتارلىق باس دارىگەرىنىڭ 2003 جىلعى 24 قىركۇيەكتەگى № 61 بۇيرىعى (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 2056 بولىپ تىركەلگەن, “رەسمي گازەت” گازەتىندە 2003 جىلعى 25 قازاندا № 43 (148) جاريالانعان)).
4. “ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ قۇرىلىمىنا, ولاردى ۇستاۋعا جانە پايدالانۋعا قويىلاتىن سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار” سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ەرەجەلەرى مەن نورمالارىن بەكىتۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2004 جىلى 30 قاڭتارداعى № 100 بۇيرىعى (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 2733 بولىپ تىركەلگەن, “رەسمي گازەت” گازەتىندە 2004 جىلعى 10 cاۋىردە № 15 (171) جاريالانعان).
5. “ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ قۇرىلىمىنا, ولاردى ۇستاۋعا جانە پايدالانۋعا قويىلاتىن سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار” سانيتارلىق- ەپيدەميولوگيالىق ەرەجەلەرى مەن نورمالارىن بەكىتۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2004 جىلعى 30 قاڭتارداعى № 100 بۇيرىعىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2008 جىلعى 23 مامىرداعى № 302 بۇيرىعى (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 5254 بولىپ تىركەلگەن, “رەسمي گازەت” گازەتىندە 2008 جىلعى 18 قىركۇيەكتە № 142 (1368) جاريالانعان).
6. “ازىق-ت ۇلىك ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ قۇرىلىمىنا, ولاردى ۇستاۋعا جانە پايدالانۋعا قويىلاتىن سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار” سانيتارلىق- ەپيدەميولوگيالىق ەرەجەلەرى مەن نورمالارىن بەكىتۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2004 جىلعى 30 قاڭتارداعى № 100 بۇيرىعىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2010 جىلعى 28 ماۋسىمداعى № 471 بۇيرىعى (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 6344 بولىپ تىركەلگەن).
___________________________________________________________________________
ادىلەت مينيسترلىگىندە 2010 جىلعى 24 تامىزدا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №6434 بولىپ ەنگىزىلدى
• 18 قىركۇيەك, 2010
قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №578
سوڭعى جاڭالىقتار
قازاق سپورتشىلارى شاڭعىمەن تۇعىردان سەكىرۋدەن وليمپيادانىڭ فينالىنا شىعا المادى
وليمپيادا • بۇگىن, 00:15
شىمكەنتتە جوق پاتەرلەردى جالعا بەرگەن ايەل ۇستالدى
وقيعا • كەشە
ەلىمىزدىڭ 17 وڭىرىندە داۋىلدى ەسكەرتۋ جاريالاندى
اۋا رايى • كەشە
مەكتەپتە نەگە بالالاردىڭ پىكىرى ەسكەرىلمەيدى؟
مەكتەپ • كەشە
ەلىمىزدە ايەلدەرگە زورلىق-زومبىلىق كورسەتۋگە قارسى ناۋقان باستالدى
قازاقستان • كەشە
تاعزىم • كەشە
سوڭعى ەكى ايدا ەلىمىزگە قانشا ادام كوشىپ كەلدى؟
قازاقستان • كەشە
ەلەنا رىباكينا WTA رەيتينگىندە ءوز ورنىن ساقتاپ تۇر
تەننيس • كەشە
مادەنيەت • كەشە
