“كىم دە كىم اقپاراتتى يگەرسە, كۇللى الەم سونىڭ قولىندا بولادى” دەگەن ءتامسىل سوڭعى ۋاقىتتاردا, اسىرەسە, ءححى عاسىرعا اياق باسقالى وتە ءجيى ايتىلىپ ءجۇر. شىنىمەن دە سولاي ەكەنى انىق. ءبۇگىندە اقپارات رىنوكتاعى ەڭ ءبىر ءوتىمدى تاۋارلاردىڭ قاتارىنا جاتقىزىلا باستادى. ءار مەملەكەتتە اقپارات ساتۋمەن كۇن كورەتىندەردىڭ سانى دا ارتىپ كەلەدى.
اقپارات – جۋرناليستەردىڭ كەز كەلگەن شىعارماشىلىق ءونىم وندىرۋىندەگى نەگىزگى شيكىزات كوزى بولىپ تابىلعانى قاشان. الايدا بۇگىندە اقپارات ول تەك باق-تىڭ عانا ەمەس, جەر بەتىندەگى بارلىق سالا قىزمەتكەرىنىڭ, ودان قالا بەردى بارلىق ادامزاتتىڭ نەگىزگى ازىعىنا اينالدى. اقپاراتسىز ءومىر ءسۇرۋدىڭ ءمانى دە, ءسانى دە بولمايتىنىن ءوز-وزىمىزگە دالەلدەپ تە ۇلگەرگەن ءتارىزدىمىز. ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى, بۇدان بىلاي اقپاراتسىز الەم العا جۇرمەيدى, دامىمايدى.
اقپارات وتە قۋاتتى قارۋ ەكەنىن جاقسى بىلەمىز. اقپاراتتىق شابۋىلدار ارقىلى كۇيرەپ, كۇل تالقانى شىعىپ جاتقان كاسىپورىندى دا, فيرمانى دا, ءتىپتى ەلدى دە كورىپ ءجۇرمىز. سوندىقتان دا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى قورعانىستار بۇگىندە مەيلىنشە كۇشەيتىلىپ كەلەدى. اقپارات ارقىلى سانانى ۋلاۋ, ۇستانىمدى بۇرمالاۋ, ۇلت پەن مەملەكەت بولاشاعىنا قاۋىپ ءتوندىرۋ ساياساتتارى اشىق تا, استىرتىن دا جۇرگىزىلەتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى. سول سەبەپتى دە تەرىس پيعىلدى ارەكەتتەردىڭ ەل مۇددەسىنە نۇقسان كەلتىرمەۋ كەرەكتىگىن جاقسى ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. سونىمەن قاتار, وتاندىق اقپارات كەڭىستىگىنىڭ قورعانىسىن اناعۇرلىم كۇشەيتە تۇسكەنىمىز ابزال. بۇل باعىتتاعى جۇمىستىڭ ەڭ ءبىر سالماقتى تۇسى ەلىمىزدەگى تەلەارنالاردىڭ مويىندارىنا جۇكتەلەتىندىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
وتاندىق اقپارات كەڭىستىگىندەگى تەلەارنالار ىشىندە وزىندىك ورنى بار, شىعارماشىلىق ۇجىمىمەن دە ەرەكشە كوزگە تۇسە بىلگەن تەلەارنانىڭ ءبىرى – ء“Caspىonet” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ العاشقى ۇلتتىق عارىشتىق ارناسى. وسىدان 8 جىل بۇرىن, ناقتىراق ايتساق, 2002 جىلى 25 قازان كۇنى رەسمي تۇردە ءوز جۇمىسىن باستاعان بۇل ارنا جاقىندا جاڭا فورماتقا كوشىپ, شىعارماشىلىق قورجىنىن بىرنەشە جاڭا باعدارلامالارمەن, سونىڭ ىشىندە ۇلتتىلىعىمىزدى كوپ ءدارىپتەيتىن, ەلدىگىمىزدى ەسەلەي ەسكەرەتىن باعدارمالارمەن تولىقتىردى. مۇنداي جاڭا قادامدارعا اقپارات سالاسىنداعى ارىپتەستەرى رەتىندە دە, بۇقارالىق كورەرمەن رەتىندە دە اجەپتاۋىر مارقايىپ قالدىق.
سارسەنبىنىڭ ساتىندە اتالمىش ارنا ۇجىمى ۇزەڭگىلەس ارىپتەستەرىن شاقىرىپ, جاڭا باعدارلامالارىمەن تانىستىردى. ارنانىڭ جاڭا ماۋسىمىنا قۇتتى بولسىن ايتۋعا باق وكىلدەرىنەن باسقا اقپارات جانە بايلانىس ءمينيسترى اسقار جۇماعاليەۆ تە, ەلىمىزدىڭ ديپلوماتيا كورپۋسىنىڭ وكىلدەرى دە كەلدى.
اقپارات جانە بايلانىس مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرماسىمەن جاڭا باعىتتاردى باعامداعان ء“Caspىonet” بۇگىندە ەۋروپا, ورتالىق ازيا, كاۆكاز, تاياۋ شىعىس, افريكانىڭ ورتالىق شىعىس ءجانە سولتۇستىك بولىگىندەگى ەلدەرگە حابار تاراتادى. 99 ميلليونداي كورەرمەنى بار بۇل ارنا تاۋلىك بويى قازاق, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە حاباردى ەفيرگە شىعارادى. ءبىر ەسكەرە كەتەتىن ءنارسە, ء“Caspىonet” ارناسى حابار تاراتۋدىڭ 50 پايىزىن جاڭالىقتارعا بولگەن. وعان بيزنەس-جاڭالىقتار, اۋا رايى جانە سپورت توپتاماسى جاتقىزىلادى. وسىعان دەيىن ءمالىم بولعانداي, اتالمىش ارنا شەتەلدىكتەرگە, وزگە مەملەكەتتەردە تۇرىپ جاتقان قانداستارىمىزعا ەلىمىزدە بولىپ جاتقان ەڭ سوڭعى جاڭالىقتار مەن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەيتىن تولىققاندى اقپارات بەرۋ سىندى ماقساتتارىن ءوز دەڭگەيىندە ورىنداپ كەلەدى.
سونىمەن, ء“Caspىonet”-كە قانداي جاڭا باعدارلامالار ەنگىزىلىپ وتىر؟ “ATAMEKEN” دەپ اتالاتىن باعدارلاما ۇلتتىق ادەت-عۇرىپتان, حالقىمىزدىڭ كونە مادەنيەتىنەن, سونداي-اق شەتەلدەگى قازاق قانداستارىمىزدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىكتەرىنەن حاباردار ەتەدى. “STEPPR TALES” – شەتەلدىكتىڭ قازاقستانعا كوزقاراسى تۇرعىسىندا دايىندالاتىن باعدارلاما. ياعني, ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىنە ساياحات جاساۋ ارقىلى حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرىنەن, رۋحاني ومىرىنەن, تاريحىنان سىر شەرتەتىن باعدارلاما. بۇل 5 جىلدان بەرى Caspىonetتە جۇمىس ىستەپ كەلگەن دجوناتان نيۋەللدىڭ اۆتورلىق باعدارلاماسى بولىپ تابىلادى. تۇساۋى كەسىلگەن كەلەسى جاڭا باعدارلاما “PERSONA GRATA” دەپ اتالادى. مۇندا شەتەلدىك ديپلوماتتارمەن ءجۇرگىزىلگەن بەيرەسمي سۇحباتتار, ولاردىڭ وتباسى, ساياساتتان تىس ءومىرى جايلى باياندالادى. ال “THE REAL ECONOMY” باعدارلاماسى اسا ماڭىزدى ەكونوميكالىق جاڭالىقتاردى تالداۋ, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسى, ءىرى شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن سۇحبات سىندى باعىتتا كورەرمەندەرمەن جۇزدەسىپ تۇرادى. ء“LىMىTLESS ءSCىENCE” قازاقستاندىق عالىمداردىڭ الدىڭعى قاتارلى جاڭالىقتارىن, ولاردى ناقتى جۇزەگە اسىرۋ جايىن باياندايدى. قازاقتىڭ ۇلتتىق قولونەرى, اتا-بابا ءداستۇرىن جالعاستىرىپ جۇرگەن شەبەرلەر مەن ۇلتتىق مۋزىكا اسپاپتارىن جاساۋ ونەرى, ولاردىڭ سيقىرلى سازىن دارىپتەيتىن باعدارلامالار “MASTERS OF ءCREATىVىTY”, “SOUNDS OG NOMAD” دەپ اتالادى.
ء“Caspىonet” ۇلتتىق جەر سەرىگىندىك ارناسىنىڭ ديرەكتورى ايگۇل جۇماباەۆانىڭ: “اقپاراتتىقتان بىرتىندەپ اقپاراتتىق-تانىمدىق فورماتقا كوشىپ وتىرمىز. ەفيردە قازاقستان حالقى, ادەت-عۇرپى, ءمادەنيەتى جونىندە, جالپى ەلىمىزگە قاتىستى تانىمدىق, قىزىقتى باعدارلامالار كوبەيە ءتۇستى. بارلىق باعدارلامالار قازاقستاندى ءار قىرىنان تانىتادى. ءبىر جاعىنان قازاقستانعا تۋريستەردىڭ كوپتەپ كەلۋىنە دە سەپتىگىن تيگىزەدى. جاڭالىقتاردا دا وزگەرىستەر بار, اقپاراتتار ءجيى جاڭارتىلىپ تۇراتىن بولدى. مۇنىمەن قوسا, “حابار”, “ەل ارنا”, “قازاقستان” تەلەارنالارىنىڭ ۇزدىك حابارلارىن ەفيردەن كورسەتىپ تۇرامىز”, – دەپ ايتقانىنا قاراعاندا, تىڭ يدەيالار جاڭا وزگەرىستەرمەن قاتار, جاڭا ساپانى دا الىپ كەلەتىنىنە ەش كۇمان جوقتاي. ارىپتەستەرىمىزدىڭ جاڭا باستامالارىنا شىعارماشىلىق تابىس تىلەي وتىرىپ, كورەرمەندەرى كوبەيە ءتۇسسىن دەگەن اق نيەتىمىزدى بىلدىرگىمىز كەلەدى.
اراي ۇيرەنىشبەكقىزى.