العا باسۋعا العىشارتتار بار

جىل باسىنان بەرگى وتكەن جەتى اي ىشىندە ەلىمىزدەگى ونەركاسىپ ءون­دى­رىسى وتكەن جىلعى ءتيىستى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 11 پايىزعا ءوسىپ, ءبىرىن­شى جارتىجىلدىقتاعى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ناقتى ءوسۋى 8 پايىزدى قۇراعان. بۇل تۋرالى سارسەنبى كۇنى پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسى­موۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كەزەكتى ۇكىمەت وتىرىسىندا ءمالىم بولدى. سونداي-اق ۇكىمەت وتىرىسىندا ەكونوميكامىزدىڭ بىرقاتار سالا­لا­رى­نىڭ 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان دامۋ باعدارلامالارى تالقىلاندى. وتىرىستا ەلىمىزدە 2010 جىلعى نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق كور­سەت­كىشتەردىڭ ناقتىلانعان بولجا­مى بويىنشا بايانداما جاساعان ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى جانار ايتجانوۆا وسى جەتى اي ىشىندە ساۋدا اينالىمى­نىڭ 13,3 پايىزعا, كولىك قىزمەتى­نىڭ كولەمى 6,8 پايىزعا وسكەنىن اتاپ كورسەتتى. وسى ءوسۋ دەڭگەيلەرى وتاندىق تۇتىنۋشىلار تاراپىنان ناقتى سالالارداعى كاسىپورىندار ونىمىنە دەگەن سۇرانىمنىڭ ارتىپ وتىرعاندىعىن كورسەتەدى. ەلىمىزدىڭ ۇسىنىلىپ وتىرعان بۇل ماكر­و­ەكو­نوميكالىق بولجامى مۇنايدىڭ 2010 جىلى ورتاشا الەمدىك باعاسى 1 باررەلگە 65 اقش دوللار بو­لا­دى دەگەن بولجاممەن الىنىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى ەل ەكو­نو­ميكاسىنىڭ ناقتى سالالارىنىڭ دامۋ ديناميكاسى مەن سىرتقى جاعدايلاردى ەسكەرە كەلىپ, 2010 جىلعى ءىجو-ءنىڭ ناقتى ءوسۋى 5 پايىز دەڭگەيىندە بولادى دەپ كۇتىلۋدە. 2010 جىلعى ونەركاسىپ ءونىمى كولەمىنىڭ ءوسۋ قارقىنى بۇدان بۇرىن بولجانعان 3,3 پايىزدىڭ ورنىنا 7,5 پايىزعا دەيىن ارتادى. بۇعان مىنانداي يگى جاعدايلار ىقپال ەتپەك. بىرىنشىدەن, العاشقى جارتىجىلدىقتا تاۋ-كەن ونەر­كا­سى­بىندە ءوسۋ قارقىنى 4,4 پايىزدان 5,1 پايىزعا ارتتى. اتاپ ايتقاندا, بيىلعى قاڭتار-شىلدە ايلارىندا مەتالل رۋداسىن ءوندىرۋ 6,1 پايىزعا, كومىر ءوندىرىسى 6 پايىز­عا مۇناي ءوندىرۋ 5,9 پايىزعا جانە تابيعي گاز شىعارۋ 5,1 پاي­ىزعا ءوستى. سونىمەن بىرگە بيىلعى جىلى ەلىمىزدىڭ قايتا وڭدەۋ سا­لا­لارىنداعى ءوسۋ دەڭگەيى 2 پايىزدان 11,9 پايىزعا ارتادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل ازىق-ت ۇلىك, سۋسىن, حيميا ونەركاسىبى ونىمدەرى, مينەرالدى ونىمدەر, مەتاللۋرگيا جانە ءما­شي­نە جاساۋ سالالارىنداعى ءوسۋدىڭ جوعارى قارقىنىنا بايلانىستى بولىپ وتىر. ماسەلەن, 2010 جىلعى قاڭ­تار-شىلدە ارالىعىندا ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ كولەمى 14,8 پايىزعا, حيميا ونەركاسىبى ءونىم­دەرى­نىڭ مولشەرى 70,5 پايىزعا, ءما­شينە جاساۋ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 55,7 پايىزعا ءوسىپ وتىر. قۇرىلىس سالاسىندا, ونىڭ ىشىندە, تۇرعىن ءۇي رىنوگىندا جاڭا كەشەندەردىڭ بوي كوتەرۋى ەسەبىنەن بيىلعى جىلعى 7 ايدىڭ قورىتىن­دى­سى بويىنشا قۇرىلىس جۇمىس­تارىنىڭ ءوسۋ ديناميكاسى ورىن العان. ول وتكەن جىلدىڭ سايكەس مەر­زىمىمەن سالىستىرعاندا 100,1 پايىزدى قۇرادى. ناقتى سالالار­دىڭ ءوسۋ دەڭگەيى ەلىمىزدەگى قىزمەت كورسەتۋ نىساندارىنىڭ دا جاقسى جەتىستىككە قول جەتكىزۋىنە ىقپال ەتۋدە. وسىعان بايلانىستى 2010 جىلى ساۋدا اينالىمى 8 پايىزعا, كولىك قىزمەتى 5 پايىزعا, اقپارات جانە بايلانىس قىزمەتىنىڭ كولەمى 6 پايىزعا وسەدى دەپ بولجانۋدا. بيىلعى جىلى ەلىمىزدىڭ ەكس­پورت­تىق الەۋەتى بولجام بويىنشا 51,4 ميلليارد اقش دوللارى كو­لە­مىندە بولادى دەپ كۇتىلۋدە. ەكس­پورت­تىق بولجام كورسەتكىشتەرىنىڭ جوعارى بولۋى نەگىزىنەن قازاقستان­نىڭ ەكسپورتتىق تاۋارلارىنا الەم­دىك باعانىڭ ءوسۋى وڭ ىقپال ەتۋدە. جىل سوڭىنا دەيىن يمپورت كولەمى 30,1 ميلليارد دوللار مولشەرىندە بولماق. جوعارىدا ايتىلعان وڭ جەتىستىكتەرگە سايكەس ەلىمىزدەگى 2010 جىلعى ينفلياتسيا دەڭگەيى ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك بەلگىلەگەن 6,0-8,0 پايىز ارالىعىندا ساقتالادى دەپ بولجانۋدا. ۇكىمەت وتىرىسىندا 2010-2012 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جونىندە قار­جى ءمينيسترى بولات جامىشەۆ بايان­داما جاسادى. ول ءوز سوزىندە 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان ەكونومي­كا­مىزدىڭ ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرى بولجامىنىڭ وزگەرۋى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ پارا­مە­تر­لەرىن ناقتىلاۋ ءۇشىن نەگىز بول­عان­دىعىن اتاپ كورسەتتى. ءسويتىپ, 2010 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكا­لىق بيۋدجەتتىڭ تۇسىمدەرى 3 517,8 ميل­ليارد تەڭگە كولەمىندە نەمەسە قول­دانىستاعى بيۋدجەتپەن سالىس­تىر­­عاندا 4,1 پايىزعا ارتىق ءوسىم­مەن ايقىندالدى. كىرىستەردىڭ ءوسۋى 169,1 ميلليارد تەڭگە بولادى دەپ بولجانۋدا. سونىمەن رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت­­­تىڭ ناقتىلانعان ولشەمدەرى مى­نانداي كولەمدە بەكىتىلدى: تۇسىمدەر 3 517,8 ميلليارد تەڭگە, شىعىستار 4 321,4 ميلليارد تەڭگە, بيۋدجەت تاپ­شى­­لىعى 803,6 ميلليارد تەڭگە بولماق. تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى نۇرلان الدا­بەرگەنوۆ ۇكىمەت مۇشەلەرىن قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنداعى 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان تاريفتىك ساياسات جونىندەگى سالالىق باعدارلاماسى­مەن تانىستىردى. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە تاۋلىكتىك ايماقتار بويىن­شا ەلەكتر قۋاتىنا تۇتىنۋ دەڭگەيى بويىنشا ديف­فەرەنتسيالاندىرىل­عان تاريف قولدانىلىپ كەلەدى. وسى ءۇردىستى پايدالانۋعا بايلانىستى بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە 150 ميلليون كي­لوۆاتت ساعات ەلەكتر قۋاتىن, 30 مىڭ توننا وتىن ۇنەمدەۋگە ءمۇم­كىندىك جاسالدى. ن.الدابەرگەنوۆتىڭ ايتۋ­ىنشا, ءتاريفتىڭ وسىنداي ءادىسى قول­دانىلا باستاعاننان بەرى ەلىمىز­دىڭ تۇتىنۋشىلارى 2,1 ميلليارد تەڭگە قارجى ۇنەمدەۋگە قول جەت­كىزدى. يندۋستريا جانە جاڭا تەحنو­لوگيالار ۆيتسە-ءمينيسترى بەرىك كاما­ليەۆ 2010-2014 جىلدارعا دەيىن ەلىمىزدىڭ جەڭىل ونەركاسىبىن جانە قۇرىلىس يندۋسترياسى مەن قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعارۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ جونىندە بايان­داما جاسادى. بايانداماشىنىڭ ايتۋى بويىنشا, وسى مەرزىم ىشىندە قۇرىلىس سالاسىن وتاندىق ونىممەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيىن 80 پايىز­عا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىمەن بىرگە بۇل سالاداعى ەڭبەك ونىمدىلىگى 40 پايىزعا دەيىن ارتتىرىلماق. ۇكىمەت وتىرىسىندا تاعى ءبىر جان-جاقتى تالقىلانعان ماسەلە 2010-2014 جىلدار ارالىعىندا ەلى­مىز­دىڭ جەڭىل ونەركاسىبىن دامى­تۋدىڭ باعدارلاماسى بولدى. وسى ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيا­لار ۆيتسە-ءمينيسترى بەرىك كاماليەۆ­تىڭ ايتۋى بويىنشا, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ جەڭىل ونەركاسىبى توقىراۋ جاعدايىن باستان كەشىرۋدە. قازىر بۇل سالادا ەلىمىز بويىنشا 13700  ادام جۇمىس ىستەيدى. بۇگىنگى قابىل­دا­نىپ وتىرعان باعدارلاما شەڭ­بەرىندە 2014 جىلعا دەيىن سالادا ەڭبەك ەتەتىندەردىڭ سانىن 15 مىڭ ادامعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلىنۋدە. ۇكىمەت وتىرىسىن پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ قورىتىن­دىلاپ, كۇن تارتىبىندە قارالعان ماسەلەلەر بويىنشا ءتيىستى ورگاندار مەن ۆەدومستۆولارعا تاپسىرمالار بەرىپ, ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن دا­مىتۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلا­تىن بىرەگەي باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرۋىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ­دى تاپسىردى. جىلقىباي جاعىپار ۇلى.