سىر ديقاندارى كۇرىش ورۋدى باستادى
“كوكتەمنىڭ ءبىر كۇنى – جىلعا ازىق” دەگەن اتام قازاقتىڭ ءسوزىن مۇرات تۇتقان سىربويىلىق ديقاندار كوكتەم ايلارىندا سىر مارجانى – اق كۇرىشتى ەگۋ ءۇشىن ماڭداي تەرلەرىن مونشاقتاي توگىپ, الا جازداي اپتاپ ىستىقپەن ارپالىسا ءجۇرىپ كۇرىشتى كۇتىمگە العان ەدى. بۇگىندە ديقان قاۋىمنىڭ الا جازدايعى ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن كورەر ۋاقىتقا ساناۋلى-اق كۇندەر قالدى.
اعىمداعى جىلى ديقاندار 77 مىڭ گەكتاردان استام القاپقا سىر مارجانى – اق كۇرىشتى سەپكەن بولاتىن. وتكەن جىلعىدان 6 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتىلعان كۇرىشتىكتىڭ كۇتىمى دە, سوعان ساي شىعىمى دا جاقسى كورىنەدى. مامانداردىڭ پايىمداۋىنشا, كۇرىش ەگىسىنىڭ 64,5 پايىزى – جاقسى, 32,2 پايىزى – ورتا, ال بارى-جوعى 3 پايىزعا جۋىعى عانا ناشار باعالانىپ وتىر. جاسىراتىنى جوق, سوڭعى جىلدارى اياق سۋدىڭ ازابىن تارتىپ كەلگەن ديقانداردى ەلباسىنىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن ىسكە قوسىلعان “كوكساراي” سۋ رەتتەگىشىنىڭ العاشقى كەزەڭىنىڭ كوكتەمدە پايدالانۋعا بەرىلۋى تىرشىلىك ءنارى تاپشىلىعىنان قۇتقاردى. بيىلعى داريا دەڭگەيىنىڭ جوعارىلىعى ءونىمدى ەگۋ, سۋعا باستىرۋ جۇمىستارىن دەر كەزىندە جۇرگىزۋگە بارىنشا مۇمكىندىك تۋعىزدى.
اعىمداعى جىلى سىر ايماعىندا اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارى 160,3 مىڭ گەكتار جەرگە ەگىلگەن. وسىنىڭ ىشىندە, جوعارىدا ايتقان سىر مارجانىنىڭ ۇلەس سالماعى 48,1 پايىزدى قۇرايدى. بيىلعى جىلعى سۋدىڭ مولدىعىنان كۇرىشتەن باسقا ارپا, ماقسارى, كوكونىس پەن كارتوپ تا جىلداعىدان الدەقايدا ارتىق ەگىلدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار ءوندىرۋشىلەرىنە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن سۋبسيديا تولەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. بۇگىنگى كۇنگە وسىمدىك شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ شىعىمدىلىعى مەن ساپاسىن ارتتىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا شارۋاشىلىقتاردىڭ ساتىپ العان 5,3 مىڭ توننا امموفوس, 32,7 مىڭ توننا امموني سۋلفاتى, 3,2 مىڭ توننا كارباميد جانە 128 توننا اممياك سەليتراسى تىڭايتقىشتارىنىڭ باعاسىن ارزانداتۋ ماقساتىندا 401,1 ملن. تەڭگە تولەنگەن. ال وبلىستىق بيۋدجەتتەن تۇقىم شارۋاشىلىعىن قولداۋعا 105 ملن. تەڭگە قارالىپ, ونىڭ بۇگىنگى كۇنگە شارۋاشىلىقتارعا 49,8 ملن. تەڭگەسى بەرىلگەن.
وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنان الىنعان مالىمەتتەرگە جۇگىنەر بولساق, ارام ءشوپتەرگە قارسى حيميالىق وڭدەۋ جۇمىستارى اياقتالعان. اعىمداعى جىلى 43,5 مىڭ گەكتار كۇرىش ەگىسى گەربيتسيدتەرمەن وڭدەلگەن. بۇگىنگى تاڭدا 22,7 مىڭ گەكتار القاپتىڭ سۋى تارتىلعان. ەگىن جيناۋ ناۋقانىنا قاجەتتى 445 كومباين, 395 جاتكا, 389 اۆتوكولىك, 941 تراكتور تىركەمەسىمەن كىرىسىپ تە كەتتى. سونداي-اق بيىلعى جىلى “قازاگروقارجى” اق ارقىلى ليزينگتىك جولمەن 51 جاڭا كومباين الۋعا تاپسىرىس بەرىلدى. بۇگىندە سونىڭ 15-ءى جەتكىزىلسە, قىركۇيەك ايىندا تولىعىمەن كەلىپ بولماق. ايماقتا كۇزگى ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنا مەملەكەت تاراپىنان بولىنگەن ديزەل وتىنىن الۋ جۇمىستارى جوسپارلى جۇرگىزىلۋدە. ەگەر سارالاپ ايتار بولساق, ەگىن وراعىنا قاجەتتى 16 مىڭ توننا ديزەلدىڭ 37,8 پايىزى, 3,2 مىڭ توننا بەنزين مەن 0,9 مىڭ توننا قويۋ مايدىڭ تەڭ جارتىسىنان استامى دايىندالعان. جانار-جاعارماي دايىنداۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر.
ءسوز سوڭىندا ايتارىمىز, بيىلعى جىلى سىر ديقاندارى 308 مىڭ توننا سىر مارجانى – اق كۇرىش جينايمىز دەگەن ۇكىلى ءۇمىت قۇشاعىنا بولەنىپ وتىر. ءيا, ەگىس دالاسىن دۇبىرگە بولەپ, ەڭبەك كورىگىن بارىنشا قىزدىرىپ, نەسىبەسىن تىلگە تيگىزەر كۇن دە تۋدى. الدىن الا جاسالعان كەستەگە ءسايكەس كۇرىش القابىنا تامىزدىڭ سوڭىنا تامان وراق تۇسسە, باستىرۋ جۇمىستارىن قازاننىڭ ءبىرىنشى ونكۇندىگىندە اياقتاۋ جوسپارلانۋدا.
ەركىن ءابىل. قىزىلوردا وبلىسى.