08 قىركۇيەك, 2010

“ەگەمەنگە” ەلدەن كەلدى

561 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
سالتانات مۋزەي اشقىسى كەلەدى... گازەتىمىزدىڭ وبلىستاعى تىلشىلەر قوسىنىنا حات جازعان سالتانات بەكتەمىرقىزى ماي اۋدانىنىڭ ور­تالىعى كوكتوبە اۋىلىندا تۇرادى. ءوزى جيىرما جىلدان بەرى اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە قىزمەت ەتىپ كەلەدى ەكەن. ءانشى, دومبىراشى. وسىدان ون بەس جىل بۇرىن اۋدان ورتا­لى­عىنداعى “كوكتوبە” كينوتەاترىن تالان-تاراجعا ءتۇسىپ, بۇزىلىپ كەت­پەسىن دەپ ساتىپ العان كورىنەدى. سو­دان, 2006 جىلعا دەيىن كينوتەاتردا جاستارعا ارنالعان ويىن-ساۋىق ۇي­ىمداستىرىپ, قولىنان كەلگەنشە اۋدان ورتالىعىنىڭ مادەني-رۋ­حاني ءومىرى ءۇشىن پايدالانىپ, ساق­تاپ تۇ­رىپتى. ال كەيىنگى كەزدە كي­نوتەاتر عيماراتىن كۇتىپ-باپتاپ ۇس­تاۋ, جى­لۋ ماسەلەسى, كۇزەتشى جالداۋ سال­تاناتقا قيىنعا تۇسەدى. سىرتتان كەلىپ قىزىعۋشىلىق تانىتقاندار بۇل ءۇيدى بۇزىپ, قۇرىلىس ماتە­ريالدارىن الماقشى بولىپتى. – “مادەنيەت ءۇيىن بۇزدىرعىم كەل­مەيدى, وسى جەردەن اۋدان باس­شى­لىعى وتكەندى, حالقىمىزدىڭ ونەرىن, سالت-ءداستۇرىن جاڭعىرتاتىن ۇلتتىق مۇراجاي, مۋزەي اشسا دەگەن ويىم بار. وعان بارلىق جيعان-تەر­گەنىمىز دايىن. ءجون-جوباسىن سى­زىپ, دايىنداپ تا قويدىق. تەك قانا مۋزەي ەمەس, شىعارماشىلىق ءبىر ور­تالىق تا بولار ەدى. مەنىڭ ويىم وسى بۇرىنعى كينوتەاتر ءۇيىن اۋدان بيۋدجەتىنەن ازىن-اۋلاق قارجى ءبو­لىپ, ساتىپ الىپ, ونى اۋداندىق ءما­دەنيەت ءبو­لىمىنىڭ نەمەسە مادەنيەت ءۇيىنىڭ قا­راۋىنا الىپ ىسكە اسىرسا, اۋدان ورتالىعى ءۇشىن جاقسى ءبىر يگىلىكتى مادەني-رۋحاني ورتالىق بولار دەپ ويلايمىن”, – دەپتى ول ءوز حاتىندا. ءوزىنىڭ وسىنداي ۇسىنىس-پىكىرىن سالتانات وبلىس اكىمدىگىنىڭ سايتى ۆيرتۋالدى قابىلداۋ بولمە­سىنە دە جازىپ جىبەرگەن ەكەن. وعان: “قۇر­مەت­تى سالتانات! ءسىزدىڭ ۇسى­نىسى­ڭىز­­دىڭ ورىندى ەكەنىن ەسكەرە وتى­رىپ, 2010 جىلى ماي اۋداندىق بيۋد­جەتى قاراجاتى ەسەبىنەن كينو­تەاتر عيماراتىن ساتىپ الۋ قاراس­تىرىلاتىن بولادى” دەگەن جاقسى جاۋاپ تا الىپتى. سول كەزدەگى وب­لىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باستىعى ايىم قانافينا دا سال­تاناتقا ارنايى حات جازىپ, بۇل كي­نو­تەاتر عيماراتىنىڭ اۋدان ورتا­لىعى ءۇشىن الەۋمەتتىك ماڭىزى بار نىسان ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, اۋدان اكىمىنىڭ كەلىسىمى بويىنشا وبلىس مادەنيەت باسقارماسى اتالمىش ءۇيدى اۋداندىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبى­نەن وسى جىلى ساتىپ الۋدى ۇسى­نىپتى. “سونىمەن, مىنە, جايدارى جاز ءوتىپ, كۇز دە كەلىپ قالدى, جىلدا وسىنداي ۋادە بەرىلەدى, ايتىلادى, قالادى, مەنىڭ ۇسىنىسىما نازار قوي­عان وبلىس اكىمى باقىتجان سا­عىن­تاەۆقا راحمەت, ەندى قالعان باس­شىلار دا وسى ۇسىنىستىڭ ورىندا­لۋىن قولعا السا ەكەن, – دەي كەلىپ, ول مادەنيەت ءۇيىن اۋدان باسشىلىعى ءوز قاراۋىنا الىپ, “جول كارتاسى” ارقىلى كۇردەلى جوندەۋ جاسايدى, ەل يگىلىگىنە پايدالانۋعا بەرەدى دە­گەن ءۇمىتىم بار. باسشىلار اراسىن­داعى قولدان قولعا وتكەن حاتتاردان كەيىن ءوزىم وقيتىن ەل گازەتى – “ەگە­مەن قازاقستان” گازەتىنەن كو­مەك بولار دەگەن ويمەن حات جازۋعا تۋرا كەلدى”, – دەپتى. جالپى, كوك­تو­بەدەگى بۇل عيمارات مادەني ورىن اشۋعا دايىن تۇرعان بىردەن-ءبىر ورىن. سىرت كەلبەتى دە جامان ەمەس. وكىنىشتىسى, بوستان-بوسقا تۇر­عان وسى كينوتەاتردىڭ قاسىندا جالپى ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەپ, ونەر مەكتەبى قاتارلاس ورنالاسقان. قازىرگى اكىم نىعمان پىشەنباەقا دەيىن بۇل اۋداندا ءتورت-بەس اكىم قىز­مەت ەتىپ كەتتى. بۇگىندە بوس تۇر­عان عيمارات ءۇيىن ىسكە جا­راتىپ, ءما­دەني ورىنعا اينالدىرۋ ەشكىمنىڭ ويىنا كەلمەگەنى وكىنىشتى-اق, ارينە. ەكىنشىدەن, ماي اۋدانى تاريحى شەجىرەلى, سىرى تۇڭعيىق ايماق. پو­ليگون جارىلىستارىنىڭ زاردا­بىن دا كوردى. ايتار اڭگىمە جەتە­دى. وسى جەردە مالايسارى با­تىر اتىن العان اۋىل بار. بۇل دا تە­گىن ەمەس. ەتنوگرافيالىق قازبا جۇ­مىس­تارى دا وسى جەردەن باستاۋ ال­دى. قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە نەمىس حالقىنا پانا بولعان اۋىلدار ءالى كۇنگە دەيىن بار. مادەني مۇرانىڭ اتى – مادەني مۇرا, سوندىقتان ۇلتتىق مۇراجاي-مۋزەي اشقىم كە­لەدى دەپ جۇرگەن سالتانات بەكتە­مىر­قىزىنىڭ ءوتى­نىشىن جەرگىلىكتى باس­شىلار, قانات كارىموۆ باسقاراتىن مادەنيەت باس­قارماسى ەندى جەردە قالدىرمايدى دەپ ويلايمىز. فاريدا بىقاي. پاۆلودار وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا كۇن كۇرت سۋىتادى

اۋا رايى • بۇگىن, 17:44

رەفەرەندۋم الەمدىك باق نازارىندا

رەفەرەندۋم • بۇگىن, 15:45