24 تامىز, 2010

تارباعاتايداعى قۋانىش تويى...

522 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
تاسقىن سۋ باسقان ايماقتاردا تۇرعىن ۇيلەر پايدالانۋعا بەرىلۋدە كەندى التايداعى بيىلعى سۇرا­پىل قىس مىڭداعان ادامداردىڭ ءجۇ­رە­گىنە ۇمىتىلماس جاراسىن سالىپ كەت­كەنى بەلگىلى. تارباعاتاي اۋدانى­نىڭ ءجانتى­كەي, كوكجىرا, قىزىل­كە­سىك, زايسان اۋدانىنىڭ تاسباستاۋ, كۇر­شىم اۋدا­نى­نىڭ ور­تا­لىعى مەن ما­رالدى جانە باسقا دا بىرقاتار  ەلدى مەكەندەردە كۇرت  جىلىعان كۇن قالىڭ قاردى ەرى­تىپ, تاسقىن سۋ بەس جۇزدەن استام تۇر­عىن ءۇيدى, ونداعان مىڭ مالدى جاي­را­تىپ سالدى. سىن ساتتە ەلباسى قام­قور­لىق قولىن سو­زىپ, مول قارجى بولگىزدى, ۇكىمەت باس­شى­لا­رىن اپات ايماقتارىنا جىبەردى, شىعىن مولشەرىن انىقتادى. شى­عىسقا ون ميلليارد تەڭگەگە جۋىق قارجى قاجەت ەكەنى انىقتالدى. وتكەن سارسەنبى-بەيسەنبى كۇن­دەرى وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆ باستا­عان قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى باسشى­لا­رى كوكپەكتى جانە تار­با­عاتاي اۋداندارىنداعى التى-جەتى اۋىلدا كەز­دەسۋلەر وتكىزدى. اقسۋات اۋىلىن­داعى كەزدەسۋدە تىل اردا­گەرى م.نۇر­بەكوۆا دەگەن انا جاڭا ينتەرنات ءۇيى­نىڭ ءوز بالالارىنا قاجەت ەكەندىگىن, جولداردى ءجون­دەۋ­گە قارجى ءبو­لۋدى ءوتىندى. وبلىس اكىمى “جول كار­تاسى” بوي­ىنشا جۇزدەگەن تارباعا­تاي­لىق­تار­دىڭ جۇمىسقا ورنالاس­قا­نىن, بيىل جولداردى جوندەۋگە 18 ميل­ليارد تەڭگە بولىنگەنىن حاباردار ەتتى. كوكجىرالىقتار دا وبلىس اكىمى باستاعان توپتى جىلى قارسى الدى. بۇل جولى ءوڭىر باسشىسى 15 ادامعا جاڭا ۇيلەردىڭ كىلتىن سالتاناتتى جاعدايدا تابىس ەتتى. سولاردىڭ ءبىرى – ەڭبەك ەرى قازبەك دەمەۋباەۆ قاريا. قازبەك قاريانى مۇنىڭ الدىندا دا 9 مامىردا كوكجىرادا جولىقتىرعانبىز. سول جولى ەلگە سىيلى قاريا ءوڭىر باسشىسىنا العىسىن ايتىپ “اينالايىن, بەردى­بەك بالام, ءسىز ەلگە جاقىن ازامات ەكەن­سىز, دەمەك, كوكجىرالىقتار ءۇيسىز قالمايدى دەگەن سەنىمدەمىن” دەگەن. سول ءسوزىنىڭ شىندىققا اينالعانىن تەبىرەنىپ تۇرىپ ەل الدىندا ايتىپ بەردى. – قۇرمەتتى كوكجىرالىقتار, جاڭا باسپانا قۇتتى بولسىن! ەڭ الدىمەن, سىزدەردىڭ اتتارىڭىزدان كورسەتكەن قامقورلىعى ءۇشىن ەلباسى ن. نازارباەۆقا العىس ايتقىم كەلەدى. بۇگىن, مىنە, 15 تۇر­عىن ءۇيدىڭ كىلتىن الىپ تۇرسىزدار. كۇرشىم, تاسباستاۋ اۋىلدارىندا دا ءۇي كىلتتەرى زارداپ شەككەن ادامدارعا بەرىلدى. قىزىل­كە­سىك اۋىلىندا دا بۇگىن پاتەر كىلتتەرى تاپسىرىلماق. وسى جولى سامار اۋى­لىندا تۇرعىندارمەن كەزدەسۋدە لايلى سۋ توعانىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ ءۇشىن وبلىستىق بيۋدجەتتەن 91 ميلليون تەڭگە بولىنگەنىن ايتتىم. ونىڭ قۇرىلىسى 1 قاراشاعا دەيىن اياقتالۋى ءتيىس. ۋاقىت جۇردەك, زىمى­راپ ءوتىپ جاتىر, ەندەشە قال­عان ەكى ايدى ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەت. كوك­جى­راداعى ۇيلەردى 1 قىركۇيەككە دەيىن ءبىتىرىپ, كوم­مۋنيكاتسيا, جول­دار­دى تەز اياقتاۋ قاجەت. مەكتەپ, باس­قا دا الەۋمەتتىك عيماراتتاردى تەز ءارى ساپالى سالاتىن ۋاقىت جەتتى, دەدى وبلىس اكىمى. جانتىكەي اۋىلىندا قۇرىلىس ءسال باياۋ. قازىر مۇندا 127 ءۇي شا­تىر­لانىپ, 191 ءۇيدىڭ قابىر­عاسى كو­تەرىلىپتى. وبلىس اكىمى ب.سا­پارباەۆ قۇرىلىستى جۇرگىزىپ جاتقان مەكەمە باسشىلارىنا ناقتى تاپسىر­مالار بەردى. ال ونىڭ بارىسىن قادا­عا­لاۋدى ءوز ورىنباسارى سەرىك تاۋكەباەۆقا تاپسىردى. ءوڭىر باسشىسى بۇرىنعى اۋدان ورتالىعى اقجاردا بولدى. بىرقاتار ۇجىمداردا بولىپ, حالىقپەن اڭگى­مە­لەستى. اۋىلدا بالالار دەمالاتىن ورىندار جوق, سۋ تاپشىلىعى بايقالادى. ال تاۋكە اۋىلىندا دا تاسقىن كەزىندە ونعا تارتا ءۇي جارامسىز بولىپ قالعان. ەندى كەلىپ جاڭا ۇيلەردىڭ كىلتىنە ۇيلەرى بار, زارداپ شەكپەگەندەر يە بولعان. وبلىس باسشىسى بۇل ماسەلەنى انىقتاۋدى اۋدان اكىمىنە تاپسىردى. وڭداسىن ەلۋباي. شىعىس قازاقستان وبلىسى, تارباعاتاي اۋدانى. ____________________________________ سۋرەتتى تۇسىرگەن ەسىمحان ورىنباەۆ.
سوڭعى جاڭالىقتار