حالىق دەنساۋلىعىنا قىراعى بولۋدا سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ قىزمەتىنىڭ جۇمىسى ەرەكشە ءرول اتقارادى. سوندىقتان جەرگىلىكتى جەرلەردە ەپيدەمياعا قارسى الدىن الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزى زور. ال ادام تاعدىرى الدىندا جاۋاپكەرشىلىگى ۇلكەن بۇل جۇمىس وڭىرلەردە قالاي ىسكە اسىرىلىپ وتىر؟
ءبىز وسى ساۋالعا وراي دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەملەكەتتىك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ كوميتەتىنىڭ جامبىل وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى قالدىبەك قازانعاپوۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ جارتىسىنان استام ۋاقىت ءوتتى. تامىز ايى دا جىلداعىدان ەرەكشە ىستىق بولىپ تۇر. بۇل قۇبىلىس ءوز كەزەگىندە ءتۇرلى جۇقپالى اۋرۋلاردى ورشىتە ءتۇسۋى مۇمكىن. سوندىقتان ءوڭىر حالقى اراسىنداعى ينفەكتسيالىق اۋرۋلارعا شالدىعۋ بويىنشا ەپيدەميولوگيالىق احۋالدىڭ دەڭگەيى قانداي ەكەنىن بىلگىمىز كەلەدى؟
– وبلىستا ەپيدەمياعا قارسى الدىن الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ارقاسىندا سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق جاعداي تۇراقتى بولىپ تۇر. جالپى وبلىس بويىنشا 2010 جىلدىڭ 1-ءشى جارتىجىلدىعىنداعى جۇمىستاردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا وتكەن 2009 جىلعى كورسەتكىشتەرمەن سالىستىرعاندا مونيتورينگ جاسالاتىن 55 نوزولوگيالىق ۇلگىدەگى ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ 18-ءى (32,8%) بويىنشا كورسەتكىشتەرى تومەندەگەن, ونىڭ ىشىندە: ىشەك ينفەكتسيالارى 7,5%, ديزەنتەريا – 2,6 ەسە, ۆيرۋستى گەپاتيتتەر – 6,5%, رەسپيراتورلىق ينفەكتسيالار – 8,4%, سارىپ اۋرۋى – 2,1% تومەندەگەن.
مونيتورينگ جاسالاتىن 29 اۋرۋ تۇرلەرى بويىنشا اۋرۋعا شالدىعۋ جاعدايلارى تىركەلگەن جوق. ونىڭ ىشىندە وبلىس اۋماعىندا جۇقتىرۋ قاۋپى جوعارى بەزگەك, وبا, تۋليارەميا, سۇزەك تەكتەس اۋرۋلار, كونگو-قىرىم گەمورراگيالىق قىزباسى (كقگق), تۇينەمە ىندەتتەرى تىركەلمەۋى بارلىق مۇددەلى ۆەدومستۆولار مەن قىزمەتتەردىڭ نەگىزگى ينفەكتسيالىق اۋرۋلارعا شالدىعۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىنداعى مەملەكەتتىك جانە كەشەندى سالالىق باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋىنىڭ ءناتيجەسى دەپ بىلەمىز.
– وبلىس حالقىنىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قانداي ماڭىزدى مىندەتتەر بەلگىلەنگەن؟
– وبلىس حالقىنىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا نەگىزگى مىندەتتەر مىناداي: تۇرعىنداردى, ونىڭ ىشىندە نەگىزىنەن بالالاردى ۆاكتسينامەن باسقارىلاتىن ينفەكتسيالاردان ەكپە جاساي وتىرىپ قورعاۋ (بۇلار قىزىلشا, قىزامىق, سال, سىرەسپە, قىرىلداۋىق جانە ت.ب.) ىشەك ينفەكتسيالارىنىڭ الدىن الۋ; كونگو-قىرىم گەمورراگيالىق قىزباسى, وبا, تۋليارەميا, تۇينەمە, سارىپ, تۋبەركۋلەز سياقتى اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالارمەن كۇرەسۋ.
ءاربىر ينفەكتسيانىڭ ەپيدەميالىق پروتسەستەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن, ماۋسىمدىق مەزگىلدەرىن, جۇعۋ جولدارىن بىلە وتىرىپ, ءبىز ءتۇرلى الدىن الۋ شارالارىن وتكىزۋ ارقىلى ادامدارعا جۇعۋ, پايدا بولۋ قاۋپىن ازايتامىز.
بۇل ءىس-شارالاردىڭ نەگىزگى قاعيدالارى – ۇيىمداستىرىلاتىن جۇمىستاردى ەرتە باستاۋ. بۇل ماسەلەنى شەشۋدە ءبىز وبلىستىڭ ءاربىر ەلدى مەكەن اياسىندا جۇيەلى اپتالىق, ال كەيبىر ينفەكتسيالار بويىنشا كۇندەلىكتى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق مونيتورينگ ناتيجەلەرىنە سۇيەنە وتىرىپ اتقارامىز. بۇنداي جەدەلدىك, قىزمەتتىڭ بارلىق اۋماقتىق بولىمشەلەرىن 90%-دان اسا تەحنيكالىق جابدىقتاپ, اقپاراتتىق مالىمەتتەردىڭ ەلەكتروندىق پوشتا ارقىلى كەلۋى, قورشاعان ورتانى باقىلاۋ بويىنشا 18 باعدارلامانى اۆتوماتتى تۇردە پايدالانۋ ارقىلى قول جەتكىزىلدى. وسى ءادىس ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدىڭ ازعانتاي ءوزگەرىستەرىن دە بولجام جاساۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى, وزگەرىس بولعان سول ەلدى مەكەندەرگە دەرەۋ وبلىستىڭ سانەپيدقىزمەتىنىڭ ەپيدەميولوگيالىق بريگاداسى جىبەرىلەدى. ءۇستىمىزدەگى جىلى دەپارتامەنت ماماندارى مويىنقۇم, سارىسۋ, تالاس, ت. رىسقۇلوۆ اتىنداعى, مەركى اۋداندارىنىڭ حالقى اراسىندا الدىن الۋ جانە ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالار وتكىزۋ بويىنشا تاجىريبەلىك كومەك كورسەتتى.
– وبلىستا “دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن رەفورمالاۋ مەن دامىتۋدىڭ 2006-2010 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى” بويىنشا وتكىزىلگەن ءىس-شارالار ءتيىمدى بولدى ما؟
– وبلىستىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەتى بۇگىنگى كۇنى ءوز قىزمەتى بويىنشا ءبىرتالاي جەتىستىكتەرگە جەتتى, ول جەتىستىكتەرگە قوعامنىڭ سالاماتتى بولۋى تىكەلەي بايلانىستى.
حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن كونتينگەنتىنە ەكپە جاساۋ دەڭگەيى 98,0% ورىندالدى. ناتيجەسىندە ديفتەريا, سال, كوكجوتەل, قىزىلشا, ەپيدەميالىق پاروتيت, سىرەسپە, قىزامىق سياقتى ىندەتتەردىڭ تىركەلۋىنە جول بەرىلمەدى. وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ۆيرۋستى ا گەپاتيتىنە قارسى 45000 دوزا ۆاكتسينا الدى, بۇل وسى ينفەكتسياعا حالىقتىڭ ىندەتكە شالدىعۋ مۇمكىندىگى جوعارى توبى بالالاردى قورعاۋعا قول جەتكىزدى. بۇلاردان باسقا جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن مەركى, تالاس اۋداندارى 1500 دوزا ۆاكتسينا الدى. 2001 جىلدان بەرى بارلىعى – 179 مىڭ بالاعا وسى ينفەكتسياعا قارسى ەكپە جاسالدى. ەكپە جاساۋ جەتى جىلدىق اينالىممەن ەرەكشەلەنەتىن ا گەپاتيتىنىڭ ەپيدەميالىق پروتسەستەرىنە ەلەۋلى اسەر ەتتى. 2001 جىلى 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققانداعى كورسەتكىش – 228,5 بولسا, 2009 جىلى – 60,9 بولسا, 2010 جىلدىڭ 6 ايى ىشىندە 13,9 ەسەگە تومەندەپ, ۆاكتسينانىڭ تيىمدىلىگى جوعارى ەكەنىن ايعاقتادى.
كونگو-قىرىم گەمورراگيالىق قىزباسىنىڭ, وبا, تۋليارەميا مەن ءتۇينەمەنىڭ تۇراقتى پۋنكتتەرى ورنالاسقان قولايسىز ەلدى مەكەندەردە قونىستانعان تۇرعىنداردى قورعاۋ بويىنشا الدىن الۋ جانە ەپيدەمياعا قارسى كەشەندى ءىس-شارالاردى تولىق ورىنداۋعا بايلانىستى ادامداردىڭ وسى ينفەكتسيالارعا شالدىعۋ جاعدايلارىنىڭ بولماۋى وسىنىڭ ايعاعى. ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلعان ۋاقىتتان بەرى تابيعي وشاقتاردا, ياعني 1961 جىلدان بەرى – وبا, 1968 جىلدان بەرى – تۋليارەميا, 2007 جىلدان بەرى – كقگق, 2009 جىلدان بەرى ءتۇينەمە تىركەلگەن جوق. 2005 جىلدان بەرى وبلىستىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن قاراجاتقا 3000-نان اسا ادامعا تۋليارەمياعا قارسى, 9000-نان اسا ادامعا ءتۇينەمەگە قارسى ەكپە جاسالدى.
جىل سايىن وبلىستىڭ مۇددەلى ۆەدومستۆولارى مەن قىزمەتتەرى ەپيدەميالىق پروتسەستەردىڭ تەك قانا ماۋسىمدىق ورشيتىنىنە قاراماستان (كوكتەم-جاز) حالىقتى قورعاۋ ءىس-شارالارى كقگق-نىڭ تابيعي وشاعىندا جىل بويى ءجۇرگىزىلە بەرەدى.
كقگق-نىڭ تابيعي وشاعىندا ورنالاسقان تالاس, سارىسۋ جانە مويىنقۇم اۋداندارىنىڭ 48 ەلدى مەكەندەرىنىڭ اينالاسىنا كەنەگە قارسى دارىلەي وتىرىپ, جالپى كولەمى 6065 گا (100% قامتىلدى) 300 مەترلىك قورعانىس الابى جاسالدى. كەنەلەردىڭ كوبەيىپ جانە ينفەكتسيالانعان كورسەتكىشتەرى بويىنشا سارىسۋ اۋدانىنىڭ 4 ەلدى مەكەنىنىڭ 546 گا اۋماعى قوسىمشا وڭدەلدى. ءۇش اۋداننىڭ اۋماعىنداعى ەلدى مەكەندەردىڭ بارلىعى دا تەكسەرىلىپ, تابيعاتتان 32930 دانا يكسودتى كەنە جينالدى, ولاردىڭ ىشىندە 6,2% كونگو-قىرىم گەمورراگيالىق قىزباسىنىڭ ىندەتىنىڭ ۆيرۋسى انىقتالدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ ماماندارى 3 اۋداندا كەنەگە قارسى 2 تۋر وتكىزىپ, 7588 اۋلالار, 2217374 م2 مال قورالارى مەن 504467 مال دارىلەندى. ەپيدەميالىق ماۋسىمدا كقگق-نى دەر كەزىندە جانە ساپالى دياگنوستيكالاۋ ءۇشىن سارىسۋ اۋدانى ساۋداكەنت اۋىلىندا جىلجىمالى دياگنوستيكالىق زەرتحانا جەتكىزىلىپ, مويىنقۇم وباعا قارسى كۇرەس ستانتسياسىنىڭ زەرتحاناسى مويىنقۇم اۋدانى مويىنقۇم اۋىلىنا قويىلدى.
سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدە ءتۇيىندى ماسەلەلەرى بار قولايسىز ەلدى مەكەن تۇرعىندارىن, اسىرەسە, “شاعىن قالالار” تۇرعىندارىنا سانەپيدقىزمەت ۆاكتسينا جاساپ جانە ءدارى بەرە وتىرىپ, ەرەكشە جولمەن قورعايدى. وبلىستا جىل سايىن سالمونەللەز, ديزەنتەرياعا قارسى 10 مىڭنان اسا ادامعا ءدارى بەرىلەدى. ۇستىمىزدەگى جىلى ءىش سۇزەگىنىڭ قولايسىز 28 ەلدى مەكەندەرىنىڭ 5865 ادامىنا ءسۇزەككە قارسى, سالمونەللەز, ديزەنتەرياعا قارسى 8449 ادامعا ءدارى بەرىلدى.
– تاجىكستان ەلىندە تۇرعىنداردىڭ پوليوميەليتكە شالدىعۋىنىڭ قولايسىز جاعدايى ورىن الدى. ىندەتتىڭ سىرتتان اكەلىنىپ تارالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن وبلىستا قانداي شارالار جۇرگىزىلۋدە؟
– رەسپۋبليكانىڭ بارلىق اۋماقتارى سياقتى جامبىل وبلىسىندا دا كوپتەگەن جىلداردان بەرى ءدۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ بارلىق الەمدە پوليوميەليتتى جويۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا, ناتيجەسىندە 2002 جىلى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەۋروپالىق بيۋروسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋماعىندا جابايى پوليوۆيرۋس اينالىمىنىڭ جوق ەكەنى تۋرالى قورىتىندى بەردى, سونىمەن ءبىزدىڭ ەلىمىز پوليوميەليتتەن بوس اۋماق رەتىندە سەرتيفيكاتتالدى. وبلىستا جابايى شتامم سەبەپ بولعان پوليوۆيرۋس سوڭعى رەت 1992 جىلى تىركەلگەن بولاتىن.
وبلىستىڭ مەمسانەپيدقاداعالاۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ورگاندارى بىرىككەن بۇيرىق شىعارىپ, وندا وبلىسقا پوليوميەليتتىڭ سىرتتان اكەلىنىپ جانە تارالۋىن بولدىرماۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارى جاسالىپ, جۇمىستاردى ۇيلەستىرۋ بويىنشا جەدەل شتاب قۇرامى بەكىتىلدى.
مەملەكەتتىك شەكاراداعى سانيتارلىق-كارانتيندىك پۋنكتتەردە باقىلاۋ كۇشەيتىلدى. وندا تاجىكستاننان كەلگەن 15 جاسقا دەيىنگى ەكپە جاسالماعان بالالارعا ەكپە جاساۋ ءۇشىن اۋماقتىق مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ ماماندارىنان قۇرىلعان كوشپەلى بريگادا تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەدى. جامبىل اۋدانى “ايشا ءبيبى”, مەركى اۋدانى “سىپاتاي باتىر”, قورداي اۋدانى “قورداي” سكپ-لارى ارقىلى ۇستىمىزدەگى جىلى 200 مىڭنان اسا ادام وتسە, تاجىكستاننىڭ 340 ازاماتى ءوتتى, ولاردىڭ ىشىندەگى 15 جاسقا دەيىنگى 8 بالاعا پوليوميەليتكە قارسى ەكپە جاسالدى. بۇلاردان باسقا اۋرۋدى دەر كەزىندە انىقتاپ جانە ينفەكتسيانى وقشاۋلاۋ ءۇشىن وبلىستىڭ ەمدەۋ ۇيىمدارىنىڭ مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرى جىل سايىن ۇقساس بەلگىلەرى بار 120 اۋرۋ وبلىستىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورتالىعىنىڭ ۆيرۋسولوگيالىق زەرتحاناسىندا پوليوميەليتتىڭ ۆيرۋستارىن انىقتاۋ ءۇشىن تەكسەرىلەدى. ۇستىمىزدەگى جىلى 122 اۋرۋدان الىنعان ماتەريالدار تەكسەرىلدى, ۆيرۋس انىقتالعان جوق.
وبلىستىڭ پوليوميەليتكە قارسى ەگىلۋگە ءتيىستى بارلىق بالالارىن, ونىڭ ىشىندە كوشىپ كەلگەندەردىڭ بالالارىن ەكپەمەن قامتاماسىز ەتۋگە زور كوڭىل بولىنەدى. وبلىستا جىل سايىن پوليوميەليتكە قارسى 25 مىڭنان اسا بالاعا, ونىڭ ىشىندە ءجيى كوشەتىندەردىڭ 500 بالاسىنا ەكپە جاسالادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى 2010 جىلعى 6-12 قىركۇيەك ارالىعىندا 6 جاسقا دەيىنگى بالالارعا پوليوميەليتكە قارسى ەكپە جاساۋدى جوسپارلاپ وتىر. سوندىقتان وسى سۇحبات ارقىلى اتا-انالارعا اۋماقتىق ەمحانالاردا وتكىزىلەتىن وسى ناۋقان كەزىندە ارتىق 1 ەكپە الا وتىرىپ, ءوز بالالارىڭىزدى قورعاڭىزدار دەگىم كەلەدى.
– ءجون ەكەن. قىزمەتتەرىڭىزدىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – وبلىس حالقى اراسىندا سارىپقا شالدىعۋدىڭ الدىن الۋ. 2010 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا وسى ىندەت بويىنشا ەپيدەميولوگيالىق جاعداي قانداي دەڭگەيدە بولدى؟
– حالىقتىڭ سارىپقا شالدىعۋ جانە توپتانا شالدىعۋ (5 جانە ودان جوعارى) كورسەتكىشتەرى تومەندەگەنىنە قاراماستان, وبلىستىق سارىپقا شالدىعۋ كورسەتكىشتەرى رەسپۋبليكالىق ورتاشا كورسەتكىشتەن جوعارى بولىپ تۇر. سارىپقا شالدىعۋ تاراز قالاسى مەن اۋدانداردىڭ بارلىق جەرلەرىندە تىركەلۋدە.
1995-2000 جىلدار ارالىعىنداعى سارىپقا شالدىعۋدىڭ كوپ جىلعى تالداۋى وبلىستا تۇراقتى بولىپ, 2003 جىلى جوعارى كورسەتكىشتى كورسەتكەن. 2005 جىلدان باستاپ كورسەتكىش 64,0-دەن 39,9-عا دەيىن ءتومەندەپ, 2010 جىلدىڭ 6 ايى ءىشىندە 18,0- گە دەيىن تومەندەدى.
ادامداردىڭ سارىپقا شالدىعۋ كورسەتكىشى مال باسىنىڭ كوبەيىپ جانە ولاردىڭ سارىپقا شالدىعۋ دەڭگەيىنە تىكەلەي بايلانىستى. 2003 جىلدان بەرى ءىرى قارا 1,7 ەسە, ۋاق مال 1,9 ەسە ءوستى. تۇرعىنداردىڭ سارىپقا شالدىعۋىنىڭ نەگىزگى سەبەبى – اۋىل شارۋاشىلىعى مالدارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە قوي-ەشكىنىڭ كوبەيۋىنەن بولىپ وتىر.
تۇرعىنداردىڭ سارىپقا شالدىعۋىن تۇراقتاندىرىپ جانە الدىن الۋ ءۇشىن وبلىستا اسا قاۋىپتى جانە زووانتروپونوزدى ينفەكتسيالاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا ءىس-شارالاردىڭ 2009-2013 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارى ازىرلەندى, وندا بارلىق مۇددەلى ۆەدومستۆولار مەن قىزمەتتەر ىسكە تارتىلعان. مال تولدەتۋ ناۋقانى الدىندا اۋدان, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنە, اۋىل شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, وقۋ, ىشكى ىستەر باسقارمالارىنىڭ باستىقتارى مەن شارۋا قوجالىقتارىنىڭ باسشىلارىنا جانە باسقا دا مۇددەلى ۆەدومستۆولار مەن قىزمەتتەردىڭ باسشىلارىنا اقپاراتتار, حاتتار, سانيتارلىق ۇيعارىمدار جىبەرىلدى. اۋىرعان مالدى تىركەۋ, اكتىلەۋ, جويۋ جانە ماتەريالدىق وتەماقى بەرۋ مەرزىمى ءبىرتالاي قىسقاردى, بىراق ءالى دە وسىلاردى ورىنداۋعا 5 كۇننەن 15 كۇنگە دەيىن ۋاقىت كەتەدى. وبلىس ايماقتارىندا قاساپحانا, مال ەتى مەن شيكىزاتىن وڭدەۋ تسەحتارى, مال قورىمدارى جەتكىلىكسىز.
– كەدەن وداعىنا كىرەتىن اۋماقتاعى ونىمدەرگە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ جاساۋدىڭ بىرىڭعاي ءتارتىبىن رەتتەيتىن سانيتارلىق شارالار تۋرالى كەلىسىمى ءازىرلەنىپ, بەكىتىلدى. وسى قۇجاتتا قاراستىرىلعان ءىس-شارالاردى ءجۇزەگە اسىرۋ بويىنشا وبلىستىڭ مەملەكەتتىك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ورگاندارى قانداي جۇمىستار اتقارۋدا؟
– وبلىستىڭ مەمسانەپيدقاداعالاۋ ورگاندارى كەدەندىك وداقتىڭ سانيتارلىق شارالار جونىندەگى كەلىسىمىندە قاراستىرىلعان ءىس-شارالاردى ورىنداۋدى باستادى. سانيتارلىق-كارانتيندىك پۋنكتتەردىڭ ماماندارى دايىندىقتان ءوتتى, بارلىق وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە قىزمەتتىڭ قۇزىرىنا كىرەتىن جۇكتەردى باقىلاۋ قامتاماسىز ەتىلگەن تۇرعىندار, شارۋاشىلىق ەتۋشى سۋبەكتىلەر, بيزنەس بىرلەستىكتەرىنە كەدەن وداعىنىڭ سانيتارلىق شارالار جونىندەگى قابىلداعان نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرى, ونىمدەردىڭ (تاۋارلاردىڭ) قاۋىپسىزدىگىن راستايتىن رۇقسات بەرۋ قۇجاتتارىن رەسىمدەۋ قاجەتتىگى تۋرالى ماسەلەلەر بويىنشا ناسيحات جۇمىستارىنىڭ بارلىق ادىستەرى مەن قۇرالدارىن پايدالانا وتىرىپ, تۇسىنىكتەمە جۇمىستارى ءجۇرگىزىلۋدە. بارلىق ءىس-شارالاردى شەكارا, كەدەن قىزمەتتەرى مەن باسقا دا باقىلاۋشى ورگاندار جۇرگىزىپ جاتىر جانە ودان ءارى جۇرگىزەدى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن كوسەمالى ساتتىباي ۇلى. جامبىل وبلىسى.