اتامەكەن جىرشىسى

قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, مەملە­كەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, كورنەكتى كومپوزيتور ەسكەندىر حاسانعاليەۆ اق­جاي­ىق جۇرتشىلىعى الدىندا شىعارما­شىلىق ەسەپ بەردى. اتالعان كەش “اينال­دىم, ەلىم!” دەگەن تاقىرىپپەن وتكىزىلدى. بۇل بۇگىندە قازاق ءان ونەرىنىڭ تانىمال تۇلعاسىنا اينالعان ونەر وكىلىنىڭ اق ادال سىرى, ەلى مەن تۋىپ وسكەن توپى­راعىنا دەگەن قالتقىسىز كوڭىلى دەسە دە بولادى. كومپوزيتوردىڭ ەلۋ جىلعا تاياعان شىعارماشىلىق قىزمەتىندە وتان, انا, تۋعان جەر, ماحاببات تاقىرىپتارى ايرىقشا ورىن الادى. سولاردىڭ ىشىندە كەڭ بايتاق قازاق جەرىنە, ونىڭ كيەلى دە قاسيەتتى توپىراعىنا دەگەن شەكسىز ماحاببات پەن سۇيىسپەنشىلىككە تولى “اتامەكەن” ءانىنىڭ شوقتىعى بيىك. كەڭ تىنىس پەن اسقاق پافوسقا قۇرىلعان بۇل ءاندى ءيىسى قازاق جۇرتشىلىعى ۇزاق جىلدار بويى شابىتتانا شىرقاپ كەلەدى. ءتىپتى, تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى كەزەڭدە “اتامەكەننىڭ” ەكىنشى ءبىر تىنىسى اشىلىپ, ول وتانشىلدىق سەزىمدى ودان ءارى تەرەڭدەتۋگە ىقپال جاساي العانى وزىمىزگە بەلگىلى. كەيىن ءاننىڭ اتاۋى ەسكەندىر حاسانعاليەۆ اندەرىن ورىنداۋشىلاردىڭ رەسپۋبليكالىق “اتامەكەن” فەستيۆالىنە بەرىلدى. بۇل ايتۋلى شارا بۇدان ون جىل بۇرىن ورال قالاسىندا شىمىلدىعىن تۇرگەن-ءدى. 2006 جىلدان باستاپ ول حالىقارالىق ءان فەستيۆالى دەڭگەيىنە كوتەرىلدى. شىن مانىندە جاقسى ءان مەن اسەم اۋەن جال­پى ادامزاتتىق ورتاق قۇندىلىق بولىپ تابى­لادى. ول ءتىل مەن شەكارا تاڭدامايدى. الىس پەن قاشىقتىقتى بىلمەيدى. ەساعانىڭ شىعار­ما­شى­لىق قىزمەتىنە دە وسىنداي ومىرشەڭدىك ءتان دەۋگە بولادى. ايتالىق, ورالدا وتكىزىلگەن “اينالدىم, ەلىم” اتتى ونەر مايتالمانىنىڭ ەسەبى كەزىندە وعان قىتايدان ارنايى كەلگەن 2008 جىلى وتكى­زىلگەن حالىقارالىق “اتامەكەن” ءان فەستي­ۆالىنىڭ جەڭىمپازى ءمادينا راحمان بىلاي دەدى: مەن بيىل چەحيا ەلىندە وتكىزىلگەن الەمدىك ءان فەستي­ۆالىندە ەسكەندىر اعامىزدىڭ اندەرىن ورىنداپ لاۋرەات اتانىپ, ۇلكەن قۋانىشپەن ورالدىم. بۇل بىرىنشىدەن, داۋسىمنىڭ مىقتىلىعى, ورىنداۋ شەبەرلىگىمنىڭ مىنسىزدىگى ەمەس, كومپوزيتور تۋىن­دىلارىنىڭ كەز كەلگەن ادامدى ءتانتى ەتەتىندىگى دەپ ەسەپتەيمىن. مىنە, بۇل مىسالدىڭ ءوزى دە ەسكەندىر حا­سان­عاليەۆ اندەرىنىڭ شەكارا تاڭدامايتىن ءار­لىلىگى مەن ماندىلىگىنە ايعاق بولا الادى. تا­قىر جەرگە ءدان شىقپايدى. ەسكەندىر سىندى كە­سەك تا­لانتتى دۇنيەگە اكەلگەن قاراتوبە تو­پى­را­عىندا وتكەن عا­سىرلاردا ء“ۇش جۇزگە ءان وزدىرعان” ءانشى-كوم­پو­زيتور مۇحيت مەرالى ۇلى ومىرگە كەل­گەن. ونىڭ باي مۋزىكالىق مۇراسىن وسى توپىراقتىڭ تاعى ءبىر تارلانبوزى عاريفوللا قۇر­مانعاليەۆ بۇگىنگى كۇنگە جەتكىزىپ بە­رىپ كەتكەنى ءوز الدىنا ءبىر بولەك اڭگىمە. سوندىقتان دا شى­عار, اقجايىق ءوڭى­رىن­دە: “قاراتوبەگە بارساڭ ءانشىمىن دە­مە, وردا مەن جا­ڭاقالاعا بارساڭ كۇي­شىمىن دەمە” دەگەن ناقىلعا بەرگىسىز تىركەس حالىقتىڭ اۋ­زىن­دا ءجۇر. اشىعىن ايتقاندا, ەسكەندىر حاسان­عا­ليەۆ ەلمەن تۇراقتى بايلانىس ۇستاپ تۇ­راتىن ونىڭ وڭدى ىستەرىنە ءسۇيسىنىپ, ولقى ىستەرىنە قىنجىلىس تانىتا بىلەتىن ارلى ازامات. جوعارىدا ايتىلعانداي, كومپو­زيتوردىڭ ونەردەگى جولىندا تۋعان جەر تاقىرىبى ايرىقشا ورىن الادى. وسى جولى دا ول اقجايىققا, كىر جۋىپ كىندىك كەسكەن جەرى قاراتوبەگە ارنالعان جاڭا اندەرىن جەرلەستەرىنە تارتۋ ەتتى. جاسى­راتىن نەسى بار, قاي جەردە دۇنيەگە كەل­گەنى تەك ەلۋ, الپىس جانە جەتپىس دەي­تىن دوڭگەلەك داتاعا تۇسپا-تۇس كەلگەندە عانا ەستەرىنە تۇسەتىن شىعارماشىلىق يەلەرى جوق ەمەس. ەساعانى مۇنداي توپقا قوسا المايمىز. ول جۇرەگى تۋعان جەر, ەگەمەن ەلىمىز – قازاقستان دەپ سوعاتىن تالانت ەكەنىنە باتىسقازاقستاندىقتاردىڭ كوزدەرى الدەقاشان جەتكەن. وسى تۇرعىدا كورنەكتى كومپوزيتور ەسكەندىر حاسانعاليەۆكە “باتىس قازاقستان وب­لىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى” اتاعى بەرىلۋى ونىڭ ەلدىڭ مەرەيى مەن مارتەبەسىن كو­تە­رۋگە قوسقان ۇلە­سىنە, ەلگە رۋحاني-شىعارما­شى­لىق تۇرعىدان دەم بەرۋىنە ساي الىنعان ورىندى شەشىم دەپ بىلەمىز. سول ءبىر كۇندەردە ونەر يەسىنىڭ ءوزى دە ەلگە كەلىپ قايتا ءبىر تۇلەگەندەي, ودان كۇش-جىگەر العانداي, الىستا قالعان بالا كەزى مەن جاستىق شاعىنا قايتا ءبىر ورالعانداي كۇي كەشتى. تەمىر قۇسايىن, ورال.