ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق – ورتاق ساياسي-ەكونوميكالىق, اسكەري-كەدەندىك, گۋمانيتارلىق جانە مادەني كەڭىستىكتى قامتيتىن بىرىككەن جوبا. وسى جوباعا وراي كۋرچاتوۆتاعى ۇلتتىق يادرولىق ورتالىعىندا ءبىرشاما جۇمىستاردىڭ لەگى اتقارىلۋدا. جاپوندىق عالىمدار بۇگىن, مىنە, وزدەرىنىڭ وزىق تەحنولوگيالارىمەن, اتومدى بەيبىت سالاعا پايدالانۋداعى ءتاجىريبەلەرىمەن ءبولىسىپ وتىر. سوندىقتان دا ءبىز ەۋرازيالىق وداق كولەمىندە اۋقىمدى مىندەتتى جاۋاپكەرشىلىككە الىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ۇلتتىق يادرولىق ورتالىق وسى باعىتتا جاپونيامەن قاتارىنان 20 جىل بويى ءارىپتەستىك بايلانىس جاساپ كەلەدى. قازاقستان مەن جاپونيانىڭ تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەۋىنە تاعى ءبىر سەبەپ, ەكى ەلدىڭ دە اتوم جارىلىستارىن باستان كەشۋى, وسىعان وراي سوعىس اتومى ەمەس, بەيبىت اتومدى دامىتۋ ماسەلەسى اسا ماڭىزدى.
وسىدان 20 جىل بۇرىن ءبىزدىڭ ورتالىق عالىمدارى العاش رەت جاپونيا ەلىنىڭ يادرولىق ورتالىعىندا بولدى. سول كەزدە جاپون رەاكتورىنداعى اپاتتىڭ زەرتتەۋ جۇمىستارىنا قاتىسۋعا قازاقستاندىق عالىمدار دا مۇمكىندىك الدى. ەكى جاق ءبىرلەسىپ, قازاقستانداعى اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدىك. رادياتسيالىق اسەرلەردىڭ جاپوندىق اسسوتسياتسياسىمەن بىرلەسىپ, (JREA) سەمەي سىناق پوليگونىندا جاسالعان جارىلىستاردىڭ اپاتتى دەڭگەيىن جانە سول جەردىڭ تۇرعىندارىنىڭ دەنساۋلىعىن تەكسەردىك. سۋتەگى ەنەرگەتيكالىق رەاكتوردىڭ بەلسەندى اۋماعىن (NUPEC) انىقتادىق. جىلدام نەيترونداعى ناتري جىلۋ ۇستاعىشى (JAEA) ماسەلەسىنە وراي كوپتەن تاجىريبەلەر جۇرگىزدىك.
بۇل كۇندەرى قازاقستاندىق
تاردىڭ جاپوندىق ءارىپتەستەرىمەن بايلانىستارى نىعايا تۇسۋدە. ەڭ ماڭىزدىلارىنىڭ ءبىرى, ورتالىق عالىمدارى كومىر شاحتالارىنىڭ بەتكى قاباتى ىستىققا ءتوزىمدى بولۋى ءۇشىن بەتون جابىنقىشتى زياندى ماتەريال-كوريۋم اسەرىنەن قالاي قورعاۋ كەرەك, سونى تەرەڭىرەك زەرتتەۋگە العان. مۇنىڭ يگى ناتيجەلەرى دە بارشىلىق, الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى عىلىم سالاسىنىڭ دامۋىنا مۇرىندىق بولماق. ءبىزدىڭ ۇلتتىق يادرولىق ورتالىقتىڭ جاپونيا ەلىمەن ارىپتەستىگى جالعاسىن تابا بەرمەك.
ەرلان باتىربەكوۆ,
ۇلتتىق يادرولىق ورتالىقتىڭ ديرەكتورى.
كۋرچاتوۆ قالاسى.
