رەسۋرس ۇنەمدەۋشى تەحنولوگيالار قۇرعاقشىلىققا قارسى تۇرا الادى

جۋىقتا بىرقاتار رەسپۋبلي­كا­لىق جانە وبلىستىق بۇقارالىق اق­پارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى “قازاگرو­يننوۆاتسيا” اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى ا.ي.باراەۆ اتىن­داعى استىق شا­رۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ور­تالىعىنىڭ عالىمدارى­مەن كەزدەستى. كەزدەسۋگە “قازاگرو­يننوۆاتسيا” اق پرەزيدەنتى, اۋىل شا­رۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سەرىك كەنەنباەۆ, ۇعا اكادەميگى مەحليس سۇلەيمەنوۆ, استىق شارۋا­شى­لىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى جەكسەن­باي قاسقار­باەۆ باستاعان ءبىر توپ عالىمدار قاتىستى. اقمولا وبلىسى شورتاندى ەلدى مەكەنىندە ورنالاسقان استىق شا­رۋا­شىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالى­عى­نىڭ تاجىريبەلىك ەگىس القابىندا وتكىزىلگەن كەزدەسۋدىڭ ماق­ساتى فەرمەرلىك شارۋاشىلىق­تار­دان باستاپ ءىرى كومپانيالارعا دەيىنگى بارلىق شارۋاشىلىق سۋ­بەك­تىلەرى دەڭگەيىندە ءداندى داقىل­داردىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن ەگىن شارۋاشىلىعى جۇيەسىنىڭ ءما­دەنيەتىن جوعارىلاتۋ ماسەلەلەرىنە جانە بۇل شارانىڭ قۇرعاقشىلىق جاعدايدا ماڭىزى زور ەكەندىگىن ناسيحاتتاۋ ىسىنە ارنالدى. كوپشىلىك الدىندا “قازاگرو­ين­نوۆاتسيا” اق پرەزيدەنتى سەرىك كەنەنباەۆ رەسپۋبليكامىزداعى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ عى­لىمي ۇيىمدارى وندىرىسكە ەنگىزگەن ۇتىمدى جوبالاردىڭ ءبىرى تامشى­لا­تىپ سۋارۋ ءتاسىلىن ناسيحاتتاۋدىڭ ماڭىزىن ءتۇسىندىردى. اكتسيونەرلىك قوعام قۇرىلىمىندا الەمدەگى دامىعان ەلدەر تاجىريبەسىندە ءتيىم­دىلىگىنىڭ جوعارى ەكەنى دالەلدەنگەن وزىق تەحنولوگيالاردى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ جاعدايىنا بەيىمدەۋمەن اينالىساتىن تەحنولوگيالاردى كوممەرتسيالاۋ جانە ترانسفەرتتەۋ ورتالىعى قۇرىلعانىن مالىمدەي كەلە, وسى ورتالىقتىڭ قازىرگى ۋاقىتتاعى تىنىس-تىرشىلىگى جايلى اڭگىمەلەپ بەردى. باسقوسۋعا قاتىسۋشى عالىمدار قازىرگى قالىپتاسقان جاعدايعا جانە كەلەشەككە ارنالعان بولجامدارعا توقتالىپ, تىڭداۋشىلارعا جان-جاقتى ماعلۇماتتار بەردى. ولاردىڭ ايتۋىن­شا, بيىلعى جىلدىڭ ماۋ­سىم ايىندا اۋا رايىنىڭ قالىپتى نورمادان اۋىتقىپ, قۇرعاقشىلىق ەنۋى, توپى­راقتىڭ قۇرعاۋى ءداندى, مايلى جانە ءداندى-بۇرشاق داقىل­دا­رىنان ءونىم الۋ ءۇشىن قولايسىز بولا تۇرسا دا, تۇراقتى ءونىم الۋدىڭ تاسىلدەرىن دۇرىس قولدانا بىلگەن ديقان كەلەشەككە زور سەنىممەن قا­راۋىنا بولادى. مىسالى, 1989 جىلدان بەرگى ۋاقىتتا پار تانابى ەنگىزىلمەگەن تاجىريبە القابىندا جايقالعان ارپا داقىلى جاقسى ءونىم بەرىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار 1979 جىل­دان باستاپ وسى ءادىس ارقىلى ءوسى­رى­لەتىن بيداي دا تۇراقتى ءونىم بەرۋدە. سولتۇستىك قا­زاق­ستان وڭىرىندەگى ەگىستىك اۋماقتارىن­دا قازىرگى ۋاقىت­تىڭ تالابىنان تۋىن­داعان رەسۋرس ۇنەمدەۋشى نولدىك جانە مينيمال­دىق تەحنولوگيالاردى ءوندى­رىس­كە با­تىل ەنگىزۋ مول ءونىمنىڭ نەگىزىن قا­لاپ وتىر. وسى تەحنولوگيا بويىن­شا جي­ناپ الىنعان بيدايدىڭ ماي­دا­لا­نعان ساباعى مەن تۇبىرتەگى ور­گا­ني­كالىق قال­دىقتار ەسەبىندە تو­پىراقتا قالدى­رىلادى. وسى جاعداي توپى­راق­تىڭ ميكروبيولوگيالىق بەلسەندىلىگىن ارتتىرىپ, ەگىستىكتى سۋ جانە جەل ەروزياسىنان بەرىك ساقتايدى. “قازاگرويننوۆاتسيا” اكتسيو­نەر­لىك قوعامىنا قاراستى عىلىمي-زەرتتەۋ ۇيىمدارىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا رەسۋرس ۇنەمدەۋشى تەحنو­لوگيالار اتموسفەرالىق ىلعالدى ءتيىمدى پايدالانىپ, جانار-جاعار­مايدىڭ شىعىنىن 25-50 پايىزعا, ەڭبەك شىعىنىن 30-50 پايىزعا تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, ەگىس­تىك شارالاردى جۇرگىزۋ ۋاقىتىن قىس­قارتادى. بۇعان قوسا رەسۋرس ۇنەمدەۋشى تەحنولوگيالار تولىق يگەرىلگەن كەزدە 1 گەكتارعا جۇمسالا­تىن ينۆەستيتسيا­لىق قارجى شى­عى­نى جاي تەحنولو­گيالارعا قاراعاندا 25-40 پايىزعا ازايادى. ەڭ باستىسى, توپىراق قۇنارلى­لىعى جىرتىلاتىن قاباتتاعى ورگا­نيكالىق قالدىقتاردىڭ جي­نا­لۋى مەن گۋمۋستىڭ مينەرالدانۋ قارقىنىنىڭ تومەندەۋى ەسەبىنەن قالپىنا كەلەدى. كەزدەسۋ بارىسىندا اكادەميك مەحليس سۇلەيمەنوۆ تىڭداۋشى­لار­عا “ديقان ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى ماسەلە نە؟” دەگەن سۇراق قويدى. “ارينە, مول ءونىم الۋ” دەگەن جاۋاپتى ەستى­گەندە: “بۇل پىكىردى ماسەلەگە تولىق جاۋاپ بەرە المايتىن بىرجاقتى پىكىر دەپ ەسەپتەيمىن, سەبەبى, ءبىز بۇگىن ءوزىمىز مول ءونىم الۋدى عانا ويلاپ قويماي, جەردىڭ قۇنار­لى­لى­عىنا نۇقسان كەلتىرمەستەن ونى كەلەشەك ۇرپاقتا­رىمىزعا امانات ەتىپ تاپسىرۋ جونىندە دە تولعانۋعا مىندەتتىمىز” دەدى. اۋا رايى شىلدە ايىندا قولاي­سىز بولىپ, ياعني جاۋىن-شاشىن نورمادا­عى دەڭگەيدەن تومەن بولسا دا, ەگىن شا­رۋاشىلىعى مادەنيەتى ايتارلىق­تاي جوعارى بولعان جاعدايدا بيداي مەن اسبۇرشاقتان گەكتارىنا 10 تسەن­تنەر­گە دەيىن, ال ارپا مەن س ۇلىدان 15 تسەنتنەرگە دەيىن ءونىم الۋعا بولادى دەپ بولجانۋدا. قورىتا كەلگەندە ايتارىمىز, مول ءونىم الۋ ءۇشىن قولايسىز اسا قاتتى قۇرعاقشىلىق جاعدايىندا ەگىن شارۋاشىلىعىنىڭ مادەنيەتىن قا­لىپ­تاستىرۋ, رەسۋرس ۇنەمدەۋشى, ياعني نولدىك جانە مينيمالدىق تەحنولو­گيالاردى قولدانۋ تۇراقتى ءونىم الۋعا تولىق مۇمكىندىك بەرەتىندىگى وسى كەزدەسۋ بارىسىندا جينالعاندارعا جان-جاقتى ءتۇسىندىرىلدى جانە وسى ءتاسىلدى ەل كولەمىندە كەڭىنەن تاراتۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. سۇڭعات ءالىپباي.