پايدالى سۋسىنعا سۇرانىس نەلىكتەن تومەن؟

اتام قازاقتىڭ “اعارعان جانعا – شيپا, دەرتكە – داۋا” دەگەن ءسوزى قۇلاندىنىڭ قىمىرانىنان قۇ­مارلانا ىشكەندە ەرىكسىز ويعا ورا­لادى. ايتسا ايتقانداي, اعارعان­نىڭ ادام دەنساۋلىعىنا تيگىزەر سەپ­تىگى وراسان زور. وسىعان باي­لا­نىستى زامانىندا تولقىعان تەڭىز قويناۋىندا قونىس تەپكەن قۇلان­دى جشس ءتورت ت ۇلىك مالدى تۇلە­تىپ ءوسىرىپ, سىر ايماعىن عانا ەمەس, كورشىلەس اقتوبە, ورال وب­لىستارىن دا ەت-سۇتپەن, قۇلاندى­نىڭ قىمىرانىمەن قامتاماسىز ەتۋگە بارىنشا ۇمتىلىس جاساۋدا. وتكەن جىلى “قۇلاندى” جشس-ءىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن سەك­سەۋىل كەنتىندە “قالۋەت” اتتى شا­عىن شۇبات ءوندىرۋ زاۋىتى ىسكە قوسىلعان بولاتىن. مۇندا 30 ملن. تەڭگەگە سوناۋ يزرايلدەن  جاڭا تەحنولوگيالىق قوندىرعىلار اكەلىنىپ, قوندىرىلدى. بۇگىندە 1,0-1,5 ليترلىك قۇتىلارعا قۇيىل­عان شۇبات ونىمدەرى شىعارىلىپ, تۇتىنۋشىلاردىڭ سۇرانىسىنا ساي جونەلتىلۋدە. ءبىر ەرەكشىلىگى, قۇتى­داعى بۇل شۇباتتاردىڭ ساقتالۋ مەرزىمى 6 اي ەكەن. وسى ارالىقتا شۇ­بات ءونىمى ساپاسىن جوعالت­پاي­تىن كورىنەدى. ايتا كەتۋ كەرەك, شۇبات زاۋى­تىنا قاجەتتى تۇيە ءسۇتى ونىمدەرى جەكە تۇلعالاردان جيناقتالادى. – الداعى ۋاقىتتا, – دەيدى “قالۋەت” سەلولىق  تۇتىنۋ كووپە­را­تسياسىنىڭ ديرەكتورى نۇربەك تىلەۋوۆ, – ءوزىمىز دە تۇيە  مالىن كوپ­تەپ ۇستاۋدى مەجەلەپ وتىرمىز. ارينە, ول ءۇشىن تۇيەشى, ساۋىنشى قاجەت. ءبىر وكىنىشتىسى, بۇگىندە جاستارىمىز مال باعۋ مەن ساۋدان قاشقاقتايدى. اتامىز قازاقتىڭ كانىگى كاسىپتەرىنەن بويىمىزدى اۋلاق سالىپ بارا جاتقانىمىزعا تۇسىنبەيمىن. شۇبات زاۋىتى ءبىر اۋىسىمدا 500 ليترگە دەيىن ءونىم وندىرەدى ەكەن. ال, ەگەر سۇرانىس بولىپ جاتسا مۇنان دا كوپ شۇبات وندىرۋگە تولىق مۇمكىندىك بار كورىنەدى. ەگەر اشىعىن ايتار بولساق, قۇ­لان­دى  قىمىرانىنىڭ ءدامى وزگە وڭىرلەردە وندىرىلگەن شۇباتتان ءتىپتى بولەك. بۇل دەگەنىڭىز – ناۋ­قاس­تارعا شيپا بولار تاپتىرمايتىن سۋسىن. بىراق. ءيا, بىراق... تاعى دا ءسوز كەزەگىن شۇبات زاۋىتىنىڭ ديرەكتورى ن.تىلەۋوۆكە بەرەلىك. – شىنىمدى ايتسام, شۇبات ونىمدەرىن تاراتۋدا قولبايلاۋ بو­لىپ تۇر. ءبىزدىڭ ونىمدەرگە كور­شى­لەس اقتوبە, ورال وبلىستارى تۇر­عىن­دارىنان سۇرانىس كوپ, ال ءوزى­مىزدىڭ سىر ايماعىنان از, ءتىپتى جوق دەۋگە دە بولادى. بۇعان نە ايتۋعا بولادى؟ – دەگەن نۇربەك بىزگە سۇراۋلى جۇزبەن قاراعان. شىنىندا, دەرتكە – داۋا, جانعا – شيپا قىمىراندى نەگە اۋرۋ­حانالارعا, اسىرەسە, وكپە اۋرۋ­لارىنا قارسى كۇرەس ديسپان­سەر­لەرىنە جەتكىزىپ, ناۋقاستاردىڭ دەنساۋلىقتارىن قورعاۋعا سەپتىگىن تيگىزبەسكە. سونداي-اق, مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر مەن ينتەر­نات­تار­عا, دەمالىس ورىندارىنا جەت­كىزسەك, ادامداردىڭ دەنساۋلىق­تا­رىن نىعايتۋعا دا قامقور قول­دا­رىمىزدى سوزعان بولار ەدىك. توقسان اۋىز ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى سول, شالعايداعى مالشى اۋىلدىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرى جەرگىلىكتى بيلىك باسىنداعىلاردان تۇششىمدى جاۋاپ الار دەگەن باي­لامعا كۇدىكپەن ەمەس, ۇمىتپەن قارايمىز. ەركىن ءابىل. ارال اۋدانى, قۇلاندى اۋىلى.