مەملەكەتتى ينفراقۇرىلىمدىق دامىتۋ – باستى باعىت

مەملەكەتتىڭ داعدارىسقا قارسى ساياساتى تۋرالى اڭگىمە قوزعاپ, كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ الدىنا سەنات دەپۋتاتتارى, پالاتانىڭ ەكونوميكالىق ساياسات, يننوۆاتسيالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى مارات تاعىموۆ پەن اسحات كۇزەكوۆ شىقتى. الدىمەن ءسوز العان م.تاعىموۆ قازاقستان حالقىنىڭ وركەندەۋى, قاۋىپسىزدىگى جانە ءال-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋى ارقاشان دا مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى مىندەتى بولىپ قالا بەرەرىن ەرەكشە اتاپ كەتتى. سەناتور ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوز جولداۋىندا جاھانداعى الەمدىك سىن-قاتەرلەر كەزىندە ەلدىڭ ينفراقۇرىلىمدىق دامۋىنىڭ اۋقىمدى باعدارلاماسى – «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتىن بايانداعاندىعىن دا قاپەرگە سالدى. «بۇگىن, مىنە, كورىپ وتىرمىز: الەمدىك نارىقتاردا باعا قۇلدىراۋدا جانە, تۇتاستاي العاندا, ەكونوميكالىق ءوسىم باياۋلاۋدا. الەمدىك ەكونوميكا قيىن كۇندەردى باستان كەشۋدە. قالىپتاسقان احۋالدىڭ نەگىزگى كورسەتكىشى – ۇزاق ۋاقىت بويى مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى بولىپ تابىلادى (باررەلىنە 102-105 دوللارلىق رەكوردتىق كورسەتكىشتەن باررەلىنە 30-40 دوللارعا دەيىنگى داعدارىستىق مانگە دەيىن تومەندەۋى)», دەدى مارات مىرزاعالي ۇلى. دەپۋتات الەمنىڭ ءىرى ەكونوميكالىق مەملەكەتتەرى (رەسەي, قىتاي, امەريكا, ەۋرووداق ەلدەرى) قارجى-ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ قولايسىزدىعىنا تاپ بولىپ وتىرعاندىعىن, بۇل رەتتە «نۇرلى جولدىڭ» باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى مەملەكەتتى اۋقىمدى ينفراقۇرىلىمدىق دامىتۋ, سول ارقىلى ۇلتتىق ەكونوميكانى جانداندىرۋ جانە قوسىمشا جۇمىس ورىندارى سياقتى ستراتەگيالىق مىندەتتەردى شەشىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ودان ءارى بارىنشا ارتتىرۋ ەكەندىگىنە نازار اۋدارتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنت 100-دەن استام شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ قاتىسۋىمەن ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ جوسپارىن جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ تىرەگى ەتىپ بەلگىلەدى. قازاقستانعا ەۋرازيا قۇرلىعىنىڭ بارلىق ءتورت تاراپىن كولىك كۇرەتامىرىمەن جالعاستىراتىن ترانزيتتىك توراپ ءرولى بولجانىپ وتىرعاندىعىمەن بولىسكەن م.تاعىموۆ باعدارلامانىڭ نەگىزگى بولىكتەرىنىڭ ءبىرى – كولىك-لوگيستيكا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ەكەندىگىن ەرەكشە اتادى. وسى ماقساتتارعا ۇلتتىق قوردان 500 ملرد. تەڭگە بولىنگەن. سونىمەن قاتار, يندۋستريالىق, ەنەرگەتيكالىق, الەۋمەتتىك, تۇرعىن ءۇي ينفراقۇرىلىمدارىندا ۇلكەن جاڭعىرتۋ كۇتىپ تۇر. شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن دامۋدىڭ قوسىمشا مۇمكىندىكتەرى بەرىلۋدە. جولداۋدا ىشكى نارىققا سۇيەنە وتىرىپ, ويلاستىرىلعان ونەركاسىپتىك ينۆەستيتسيالىق سايا­سات قالىپتاستىرىلعان. قازىرگى ەكونوميكالىق جاعدايلاردا قوسىمشا قارجى رەسۋرستارىنسىز العا قويىلعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ قيىنعا سوعادى, سوندىقتان دا ۇلتتىق قوردا جيناقتالعان قاراجاتتىڭ ارقاسىندا مەملەكەت جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتتى ءساتتى ىسكە اسىرا الادى, دەدى سەناتور ءسوزىن ساباقتاي ءتۇسىپ. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, قابىلدانعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارى قاتاڭ شەكتەۋلەر جاعدايىندا جوسپارلانعان. ەلباسى ۇكىمەتكە حالىق الدىنداعى الەۋمەتتىك مىندەتتەرىن ورىنداۋدى تاپسىرسا, حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ, ينفراقۇرىلىمىن ساپالى جاڭعىرتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا قولداۋ كورسەتۋ بيۋدجەتتىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى بولىپ قالىپ وتىر. قازاقستان جىلدان جىلعا جالاقىنى, الەۋمەتتىك تولەمدەردى ءوسىرىپ قانا قويماي, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدا. جانە دە 2015 جىلعى 1 قاڭتاردان باس­تاپ زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرى 9 پايىزعا ۇلعايىپ, زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرى 23 692 تەڭگەنى قۇرادى, ال ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيى 19 966 تەڭگەدەن 21 364 تەڭگەگە دەيىن ارتتىرىلدى. اسحات كۇزەكوۆ ءوز سوزىندە ەلىمىز ەكونوميكاسى الەم ەكونوميكاسىنىڭ بولىنبەس بولشەگى ەكەندىگىن العا تارتتى. سەناتوردىڭ پايىمىنشا, جاھاندىق داعدارىس جاعدايىندا مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ەل تۇرعىندارىنا بارىنشا ۇنەمشىل بولعان ورىندى. بيۋدجەتتىڭ وڭتايلاندىرىلۋى داعدارىسقا قارسى شارانىڭ نەگىزگى جانە دەر كەزىندە قابىلدانعان ەلەمەنتى بولىپ تابىلادى. بۇل رەتتە دەپۋتات مەملەكەتتىڭ ءوز الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن ورىنداپ كەلە جاتقاندىعىن جانە ورىنداي دا بەرەرىن ەرەكشە اتادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن تولىقتىرۋ مەن كەڭەيتۋ باعىتىنداعى تاپسىرمالارى ۇلتتىق قور قارجىسىمەن كەپىلدەندىرىلگەنىن دە اۋىزعا الدى. مەملەكەتتىڭ داعدارىسقا قارسى شارالارى بارىسى ءسوز ەتىلىسىمەن, سەناتورلار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جۋرناليستەرىنىڭ بىرقاتار سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».