تاۋەلسىزدىك شەجىرەسى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا “نۇرسۇلتان نازارباەۆ — قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى” اتتى كىتاپ كورمەسى اشىلدى ەلباسىنىڭ مەرەيتويىنا وراي­لاس­­تى­رىلعان كورمە ماقساتى – مەم­لەكەت باس­شى­سى ن.نازارباەۆتىڭ ءومى­رى مەن ساياسي قىزمەتى جايىنداعى ۇلتتىق كىتاپحانا قو­رىن­داعى وتان­دىق جانە شەتەلدىك باسى­لىم­دار­دى كەڭىنەن تانىستىرۋ. بۇل كور­مەنى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ قا­لىپ­تاسۋ جىلدارىنىڭ تاريحي شە­جىرەسى دەسە دە بولعانداي. نەگىزىنەن جەتى بولىمنەن تۇراتىن كورمەگە قازاق, ورىس جانە شەت تىلدە­رىن­دەگى 1 مىڭنان استام باسىلىم قويى­لىپ, ولاردا ەلبا­سى­نىڭ ءومىر جو­لى: جاستىق شاعى, ەسەيىپ, ەڭ­بەك­كە ارا­لاسقان جىلدارى, ساياسي جانە قو­عام­دىق قىزمەتى قامتىلعان. سونداي-اق مەم­لەكەت باسشىسى تۋرالى الەم ساياسات­كەر­لەرى­نىڭ وي-پىكىرلەرى, اقىن-جازۋشىلار شىعار­ما­لارىنىڭ توپتامالارى بار. “مەنىڭ قازاقستانىم” اتتى ءبولىم تاۋەل­سىز قازاقستانعا ارنالىپ, ونداعى قۇجاتتار ەلىمىزدىڭ قىسقا مەرزىم ىشىندە ءجۇرىپ وتكەن جولىن, تاريحي وقيعا­لار­دى سۋرەتتەسە, ەكىنشى ءبولىم “ن.نازار­باەۆ­تىڭ ەڭبەكتەرى” دەپ اتا­لىپ, ەلباسىنىڭ كىتاپتارى, باياندامالارى مەن سوزدەرى, جول­داۋ­لارى مەن ۇندەۋ­لەرى, سۇح­بات­تارى مەن ماقالالارى, قۇت­تىقتاۋلارى قام­­تىل­عان. ولاردىڭ ءىشىن­دە ءار جىلدارى جارىق كورگەن ء“ادى­لەت­تىڭ اق جولى”, “تاۋەل­سىزدىگىمىزگە بەس جىل”, “عا­سىر­لار توعى­سىن­دا”, “تاريح تول­قى­نىن­دا”, “ەۋرازيا جۇرە­گىن­دە”, “قا­زاق­ستان جولى”, “سىندارلى ون جىل”, “قالىڭ ەلىم قازاعىم”, ت.ب. كىتاپ­تارى قويىلعان. كەلەسى ء“ومىرى مەن قىزمەتى” ءبولى­مىندە ەلباسىنىڭ ءومىربايانى, وقىعان جىل­دارى مەن ەڭبەك جولىنىڭ باستا­لۋى, قازاقستان رەس­­پۋب­­لي­كا­سى­ پرە­زي­دەنتىن سايلاۋ جانە ۇلىقتاۋ, حا­لىقارالىك ناگرادالار مەن كۇرمەتتى اتاق­تارى تۋرالى ادە­­بيەتتەر بار. “مەم­ل­ە­كەت جانە پرە­زيدەنت” بولىمىندە پرەزيدەنتتىك بيلىك پەن مەم­لە­كەتتىك باسقارۋ, زاڭدىق-قۇقىقتىق ساياسات, كونس­تيتۋتسيا تۋرالى ادەبيەتتەر كورسەتىلگەن. “ىشكى ساياسات” بولىمىندە ەلباسى­نىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سايا­سا­تى, ونىڭ “قا­زاقستان­-2030”  سترا­تەگيالىق باعدار­لا­ماسى جانە قا­زاقستان حالقىنا جىل سايىنعى جولداۋ­لا­رىمەن, قازاقستان وڭىرلە­رىنە جاسا­عان جۇمىس ساپارلارىمەن, استانا قا­لاسىن دامىتۋ تۋرالى ماتەريالدارمەن, سونداي-اق ەلىمىزدە تۇراتىن ەتنوستار­دىڭ جارا­سىمدى دوس­تىعى مەن ىن­تى­ماق­­تاستىعى ءجو­نىندە ءجۇر­گىزىپ وتىرعان ساياساتى, قا­زاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سى تۋرالى ماتەريالدارمەن تانىسۋعا بولادى. ال “سىرتقى ساياسات” بولىمىندە تاياۋ جانە الىس شەتەلدەرمەن حالىق­ارالىق قاتىناستار, شانحاي ىنتى­ماقتاستىق ۇيىمىنا, ەۋرازيا­لىق وداققا قاتىسۋ, قازاقستاننىڭ 2010 جىلى ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋى جايلى ماتە­ريالدار ەرەكشە ورىن الا­دى. قورىتىندى ءبو­لىم­دە پرەزي­دەنتتىڭ ۇلتتىق كىتاپ­حا­نادا بولعانى تۋرالى ماتەريال­دار جيناقتالعان. سونداي-اق كورمەگە كەلۋشىلەر “نۇر­سۇلتان نازارباەۆ – قازاقستان رەس­­پۋب­­لي­كا­سى­نىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەن­تى” اتتى ەلەكترون­دىق كىتاپ­حا­ناداعى 1993 جىلدان باستاپ ءجۇر­گى­زىلىپ كەلە جاتقان مالىمەت­تەر بازا­سىنا كىرگەن ن.نا­زارباەۆتىڭ ءومىرى مەن قىز­مەتى تۋرالى 16620 بيبليو­گرا­فيالىق (قازاق تىلىندە – 7011, ورىس ءتى­لىندە – 8304, شەت تىلدەرىندە ­– 1305) مالىمەت­تەرمەن جانە جازبا­لار­مەن دە تانىسا الادى. ول جىل سايىن جاڭا اق­­پارات­تارمەن تولىقتىرىلىپ وتىرادى. كورمەگە كەلۋشىلەر تاۋەلسىز­دىك­تىڭ 20 جىلدىعى مەن استانا كۇنىنە جانە ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ 70 جاسقا تولۋ قۇرمەتىنە ارنالعان “ەل­باسى. تاۋەل­سىز­دىك. الماتى” اتتى فوتوشەجىرە كىتابى­مەن دە تانىسا الادى. بارشاعا ايان, ەل تاۋەلسىزدىگىنە تياناق بولعان بارلىق ءىستىڭ باستاۋى الماتىدا باستالدى. تاۋەلسىزدى­گى­مىزدىڭ تۇساۋى الماتىدا كەسىلدى. قازاقستاننىڭ تۋى, ەلتاڭباسى مەن ءانۇرانى, ءتول تەڭگەسى دە الماتىدا دۇنيەگە كەلدى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ جەتى جىلعى تامىر جايۋ جولى الماتىدا قالىپتاستى. ەلباسىمىزدىڭ: “ال­ماتى – ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ التىن بە­سىگى, مەملەكەتتىگىمىزدىڭ التىن دىڭگەگى”, دەۋى دە سوندىقتان بولاتىن. بۇل قۇندى سىيلىق “ال­ماتى اقشامى” گازەتىنىڭ جانىنان “الماتى اقشامىنىڭ” كى­تاپحاناسى” سەرياسى بويىنشا الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن “اRNا-ۆ” باسپاسىنان شىعىپ وتىر. الماتى قالالىق ىشكى ساياسات باس­قار­ماسىنىڭ مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپ­سى­رىسى اياسىندا كىتاپتى “ازاماتتىق باستا­مالار ورتالىعى” قوعامدىق بىرلەستىگى شىعاردى. جوبا اۆتورى – “الماتى اقشامى” گازەتىنىڭ باس رەداكتورى قالي سارسەنباي. كورمە ءۇش اي جۇمىس ىستەيدى. گۇلزەينەپ سادىرقىزى, سۋرەتتەردى تۇسىرگەن بەرسىنبەك سارسەنوۆ.