جولدار – قازاقستان ءۇشىن ءومىر جەلىسى

ماجىلىستە پالاتا سپيكەرى قابيبوللا جاقىپوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن جالپى وتىرىستا دەپۋتات سەرىكباي نۇرعيساەۆ پرەمەر-مينيستر كارىم ماسىموۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. وندا بىلاي دەلىنەدى: «جول – ءبىزدىڭ تاۋەلسىز مەم­لەكەتىمىز ءۇشىن ستراتەگيالىق ماسەلە. ءبىز ەلىمىزدەگى جولداردى جاڭا تاسىلدەرمەن, جاڭاشا جاڭعىرتىپ جاتقان جۇرتپىز. ەلباسى جولداۋىندا «جولدار – قازاقستان ءۇشىن ءومىر جەلىسى. ءبىزدىڭ كەڭ-بايتاق جەرىمىزدە جولدار بويىندا اركەزدە دە ءومىر پايدا بولعان جانە دامىپ وتىرعان», دەپ ەلىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمىنىڭ ءارتۇرلى سالالارىن دامىتۋدى ناقتى اتاپ وتكەن بولاتىن. ەلىمىزدەگى اۆتوموبيل جول­­­دا­رىن سالۋ, جوندەۋ جانە كۇتىپ-ۇس­تاۋدى نەعۇرلىم ءتيىمدى باسقارۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تەتىك رەتىندە 2013 جىلى «قاز­اۆتوجول» اق جول­داردى باس­قارۋ ءىسى بويىنشا تولىققاندى قىز­مەتىن ۇلتتىق وپەراتور نەگىزىندە جۇزەگە اسىرا باستادى. وبلىستارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتىنىڭ اۋماقتىق ورگاندارى تاراتىلىپ, ونىڭ شتاتتارى مەن ماماندارى ۇلتتىق وپە­راتورعا بەكىتىپ بەرىلدى. ءسوي­تىپ, ۇلتتىق وپەراتوردىڭ فۋنك­تسيا­لارى ناقتىلانىپ, بىلىكتى ما­مانداردى تارتۋ ماقسا­تىن­دا ولاردىڭ جالاقىسى ارتتى. «قازاۆتوجول» اق تيەسىلى رەسپۋب­ليكالىق ماڭىزى بار اۆتومو­بيل جولدارى نارىقتىڭ تالا­بىنا جاۋاپ بەرە الاتىن, ينۆەس­تيتسيا تارتا الاتىن, جاڭا تەح­نو­لوگيالاردى يگەرە الاتىن شارۋا­شىلىق كوزىنە اينالا ­باستادى. قازىرگى تاڭدا ۇكىمەت تاراپىنان دايىندالىپ جاتقان ەلباسى جولداۋى اياسىندا «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدا 17 ينفراقۇرىلىمدىق جوبانى قامتيتىن قازاقستاننىڭ اۋماقتىق دامۋىنىڭ حابتىق جۇيەسى ەنگىزىلمەكشى. ونىڭ 12-ءسى – اۆتوجول سالاسى. جالپى «نۇرلى جول – بولا­شاققا باستار جول» جاڭا ەكو­نوميكالىق ساياساتىنىڭ جانە «باتىس ەۋروپا – باتىس قى­تاي» ماگيسترالىنىڭ اياسىن­دا جۇمسالعان قاراجات كوز­دەرى ۇلتتىق وپەراتورعا ءوز سەپ­تىگىن تي­گىزىپ وتىر. ال جەرگىلىك­تى ما­ڭىزعا يە جولدارعا مۇن­داي قاراجات تاسىلدەرى, ارينە, قاراس­تىرىلماعان. ەلى­مىزدەگى جەر­­­گىلىكتى ماڭىزعا يە جولداردىڭ 37 پايىزى قاناعات­­­­­تانار­لىق­سىز دەڭگەيدە. وڭىرلەر­دىڭ جول سالاسى بىرىڭعاي جۇيەدە بولما­عاندىقتان, بۇل جايت تۇتاستاي العاندا, ەلدى مە­كەندەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­كالىق دامۋىنا تەجەۋ جاساپ وتىر. وبلىستارداعى ەلدى مەكەندەر جولدارىنىڭ تاس جابىندىسى بولماۋى سالدارىنان جۇك تاسىمالداۋ شىعىندارى 2 ەسەگە دەيىن ارتقان. سول سەبەپتى, بۇگىندە ەكىنشى تەحنيكالىق ساناتتاعى وبلىستىق جانە اۋداندىق ما­ڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ جانە قايتا جاڭارتۋ جوبالارىن ىسكە اسىرۋ زامان تالابى بولىپ وتىر. رەسپۋبليكانىڭ بارلىق اۋماقتارى بويىنشا جەرگىلىكتى ماڭىزعا يە 86 مىڭ شاقىرىم جولدى قارجىلاندىرۋ قاجەت بولسا, قازىرگى كەزدە بولىنەتىن قارجى ونىڭ تەك 2,5 مىڭ شاقىرىمىن عانا قامتيدى. مۇنداي قارقىن­مەن ءبىز ومىردە جول سالىپ ءبىت­­پەيمىز. ويتكەنى, كەيبىر ءوڭىر­لەر­دە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبى­نەن جولداردىڭ جاعدايىن جاق­سار­تۋعا 10 ملرد. تەڭگەگە دەيىن قا­راجات باعىتتالسا, كەيبىر ءوڭىر­لەردە مۇلدەم بولىنبەيدى. «نۇرلى جول» باعدارلاماسى بولعانىمەن, اۆتوموبيل جولدارى تۋرالى مەملەكەتتىك ستاتيس­تيكالىق مونيتورينگ جوق. جاقىندا عانا وتكەن ءوڭىر­لەردەگى وبلىس باسشىلارىنىڭ ەل الدىنداعى ەسەبى كەزىندە حالىقتىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ جانايقايى وسى جول تۋرالى ەكەنىنە كوز جەتكىزدىم. سوندىقتان جەرگىلىكتى بيۋدجەت كەپىل بولا الا­تىنداي جالپىعا ورتاق پايدا­لانىلاتىن اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ, ونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى ماڭىزعا يە جول­دارعا جاڭا ءتاسىل ەنگىزۋ, ينفرا­قۇرىلىمىن دامىتۋعا ارنال­­عان جاڭا تۇجىرىمداماسىن ءازىر­­لەۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ وتىر. سونداي-اق, اۆتوموبيل جولدارى جونىندەگى ستاتيستيكالىق, اكىمشىلىك دەرەكتەردىڭ ساپاسىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەت».