كەشە مەملەكەتتىك حاتشى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا مەكسيكا, ۆەنەسۋەلا, كونگو رەسپۋبليكاسى, كورەيا حالىقتىق-دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى, سۋدان رەسپۋبليكاسى جانە ەل-سالۆادور رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستاندا ەلشىلىك قىزمەتتەرىن قوسا اتقاراتىن توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەرىنەن سەنىم گراموتاسىن قابىلدادى.
مەملەكەتتىك حاتشى مەكسيكا, ۆەنەسۋەلا, كونگو جانە كحدر-دىڭ ۋاكىلەتتى وكىلدەرىن ەكسپو-2017 كورمەسىن وتكىزۋ قۇقىعىن الۋ بارىسىندا استانانىڭ كانديداتۋراسىنا قولداۋ كورسەتكەندەرى ءۇشىن, سونداي-اق, مەكسيكا, ۆەنەسۋەلا, سالۆادور جانە كحدر ەلشىلەرىنە 2017-2018 جىلدارى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كانديداتۋراسىن قولداعاندارى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.
گۇلشارا ابدىقالىقوۆا مەكسيكا ەلشىسى مارتا ەلەنا بارسەنامەن اڭگىمە بارىسىندا مەكسيكا قازاقستاننىڭ لاتىن امەريكاسىنداعى برازيليادان كەيىنگى ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. 2014 جىلى قازاقستان مەن مەكسيكا اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 120,8 ملن. اقش دوللارىن قۇرادى. مەملەكەتتىك حاتشى 2015 جىلى قازاقستاندا اشىلۋى كوزدەلىپ وتىرعان مەكسيكانىڭ ەلشىلىگى ارقىلى تىكەلەي ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتۋ ەلارالىق بايلانىستاردى ساياسي جانە ەكونوميكالىق قانا ەمەس, الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق سالالاردا دا تەرەڭدەتۋگە مۇمكىندىك تۋعىزاتىنىن اتاپ ءوتتى.
ەكىجاقتى كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەتارالىق قارىم-قاتىناستاردى دامىتۋدىڭ جاي-كۇيى مەن كەلەشەگى تالقىلاندى. گ.ابدىقالىقوۆا جاھاندانۋ جاعدايىندا ساياسي, ەكونوميكالىق, ساۋدا, عىلىم, مادەنيەت جانە باسقا سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ءبىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىنە ساي كەلەتىنىن, وسىعان وراي, ديپلوماتيانىڭ تابىستىلىعىن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ دەڭگەيى ايقىندايتىنىن اتاپ ءوتتى.
تاراپتار كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەر بويىنشا بايلانىستاردى كەڭەيتۋگە ءوزارا مۇددەلىلىك تانىتتى. ولاردىڭ قاتارىندا, قارجى, مۇناي-گاز جانە تاۋ-كەن ونەركاسىبى سالالارىنداعى, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى وندىرىسىندەگى, بالامالى ەنەرگەتيكاداعى جانە باسقا دا سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتار بار. مەملەكەتتىك حاتشى اتالعان مەملەكەتتەر ەلشىلەرىنىڭ قىزمەتتەرى ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى دەپ ءۇمىتتەنەتىنىن ايتتى.
مەملەكەتتىك حاتشىمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋدەن كەيىن اتالعان ەلدەردىڭ ەلشىلەرى قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىق بايلانىستار تۋرالى باق وكىلدەرىنە ايتىپ بەردى. ماسەلەن, كونگو ەلشىسى ەمە كلوۆيس گيون: «قازىرگى ۋاقىتتا كونگو مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوز بايلانىستارىن جولعا قويىپ وتىر. ماسەلەن, كونگو استانانىڭ ەكسپو-2017 كورمەسىن وتكىزۋگە كانديداتۋراسىن قولداعان بولاتىن. سونىمەن قاتار, ءبىز كونگو رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ قازاقستانعا ساپارىنا دايىندىق جۇرگىزىپ جاتىرمىز», – دەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كونگو ءسىم باسشىسىنىڭ ەلىمىزگە ساپارى بارىسىندا ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستاردى جاقسارتۋعا كۇش سالىنىپ, بيزنەس قاۋىمداستىق قارىم-قاتىناسىن جولعا قويۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلادى. «وسى ءساتتى پايدالانا وتىرىپ, قازاقستاننىڭ بيزنەس قۇرىلىمدارىن كونگوعا ينۆەستيتسيا سالۋعا شاقىرامىن», – دەدى ەمە كلوۆيس گيون ءوز سوزىندە.
ەل-سالۆادور رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى كلاۋديا يۆەتتە كانحۋرا دە سەنتەنو قوس مەملەكەت اراسىنداعى ديپلوماتيالىق بايلانىستىڭ نەگىزى 2014 جىلدىڭ قاڭتارىندا قالانعانىن ايتىپ ءوتتى. «مەن الداعى ۋاقىتتا ەكى ەلدىڭ ءوزارا ىقپالداستىعىنا ايرىقشا ءمان بەرىپ, ايرىقشا نازاردا ۇستايتىن بولامىن. ءبىزدىڭ ەكىجاقتى بايلانىستارىمىز ءوزارا سەنىمگە قۇرىلىپ, مەملەكەتتەردىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى دەپ ويلايمىن»,– دەسە, سۋدان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى ومەر داحاب فادل موحامەد الداعى ەكى ەلدىڭ اراسىندا ورناتىلعان ىقپالداستىقتى جانداندىرۋ باعىتىندا ۇلكەن جۇمىستار جۇرگىزىلەتىنىن جەتكىزدى. «قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ءبىز بۇۇ, افريكالىق وداق, يىۇ سىندى ۇيىمدار اياسىندا مەملەكەتتەرىمىزدىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناستارىن دامىتۋ جونىندە پىكىر الماستىق. كەزدەسۋ بارىسىندا ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتى ودان ءارى نىعايتۋ جولدارىن دا قاراستىردىق», – دەدى سۋدان ەلشىسى.
كورەيا حالىقتىق-دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى كيم حەن چجۋن قوس مەملەكەت اراسىندا بۇرىننان دوستىققا نەگىزدەلگەن, ءوزارا سەنىمدىلىككە قۇرىلعان ارىپتەستىك بار ەكەندىگىن جەتكىزدى. «سوندىقتان, مەن مەملەكەتتىك حاتشىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا الداعى ۋاقىتتا وسى بايلانىستى نىعايتىپ قانا قويماي, ونىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋ باعىتىندا جۇمىستار جۇرگىزىلەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردىم», – دەدى بۇل تۋرالى كحدر ەلشىسى.
ۆەنەسۋەلا ەلشىسى امەنوتەم زامبرانو كونترارەس قازاقستان ۆەنەسۋەلا ءۇشىن سەنىمدى سەرىكتەس ەكەنىن اتاپ وتە كەلە, بولاشاقتا تاراپتار اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى بەكەمدەۋگە ءمان بەرىلەتىنىن جەتكىزسە, مەكسيكا ەلشىسى مارتا ەلەنا بارسەنا مەملەكەتتىك حاتشى گۇلشارا ابىقالىقوۆامەن كەزدەسۋ كەزىندە ەكونوميكالىق, ساۋدا بايلانىستارى عانا ەمەس, مادەني ىنتىماقتاستىق جايى دا ءسوز بولعانىنا توقتالدى. «ءبىز ەنەرگەتيكا, مۇناي-گاز, سالالارىندا ءوز ىنتىماقتاستىعىمىزدى جۇزەگە اسىرا بەرمەكپىز. قازاقستان – مينەرالدى رەسۋرستارعا باي ەل. ال مەكسيكا – التىن مەن كۇمىس وندىرۋدەن الدىڭعى قاتاردا تۇرعان مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى. ەندەشە, ءبىز بۇل باعىتتا دا ءارىپتەستىك ورناتاتىن بولامىز. مەكسيكا مەن قازاقستان يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ باعىتىندا دا جۇمىستار جۇرگىزبەكشى. دەمەك, بۇلاردىڭ بارلىعى قوس مەملەكەت مۇددەلىلىك تانىتاتىن ماسەلەردىڭ كوپ ەكەندىگىن اڭعارتادى», – دەدى مەكسيكا ەلشىسى.
ءلايلا ەدىلقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتە: گ.ابدىقالىقوۆاعا مەكسيكا ەلشىسى م.بارسەنانىڭ سەنىم گراموتاسىن تاپسىرىپ تۇرعان ءساتى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
مەملەكەتتىك حاتشى مەكسيكا, ۆەنەسۋەلا, كونگو جانە كحدر-دىڭ ۋاكىلەتتى وكىلدەرىن ەكسپو-2017 كورمەسىن وتكىزۋ قۇقىعىن الۋ بارىسىندا استانانىڭ كانديداتۋراسىنا قولداۋ كورسەتكەندەرى ءۇشىن, سونداي-اق, مەكسيكا, ۆەنەسۋەلا, سالۆادور جانە كحدر ەلشىلەرىنە 2017-2018 جىلدارى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كانديداتۋراسىن قولداعاندارى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.
گۇلشارا ابدىقالىقوۆا مەكسيكا ەلشىسى مارتا ەلەنا بارسەنامەن اڭگىمە بارىسىندا مەكسيكا قازاقستاننىڭ لاتىن امەريكاسىنداعى برازيليادان كەيىنگى ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. 2014 جىلى قازاقستان مەن مەكسيكا اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 120,8 ملن. اقش دوللارىن قۇرادى. مەملەكەتتىك حاتشى 2015 جىلى قازاقستاندا اشىلۋى كوزدەلىپ وتىرعان مەكسيكانىڭ ەلشىلىگى ارقىلى تىكەلەي ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتۋ ەلارالىق بايلانىستاردى ساياسي جانە ەكونوميكالىق قانا ەمەس, الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق سالالاردا دا تەرەڭدەتۋگە مۇمكىندىك تۋعىزاتىنىن اتاپ ءوتتى.
ەكىجاقتى كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەتارالىق قارىم-قاتىناستاردى دامىتۋدىڭ جاي-كۇيى مەن كەلەشەگى تالقىلاندى. گ.ابدىقالىقوۆا جاھاندانۋ جاعدايىندا ساياسي, ەكونوميكالىق, ساۋدا, عىلىم, مادەنيەت جانە باسقا سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ءبىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىنە ساي كەلەتىنىن, وسىعان وراي, ديپلوماتيانىڭ تابىستىلىعىن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ دەڭگەيى ايقىندايتىنىن اتاپ ءوتتى.
تاراپتار كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەر بويىنشا بايلانىستاردى كەڭەيتۋگە ءوزارا مۇددەلىلىك تانىتتى. ولاردىڭ قاتارىندا, قارجى, مۇناي-گاز جانە تاۋ-كەن ونەركاسىبى سالالارىنداعى, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى وندىرىسىندەگى, بالامالى ەنەرگەتيكاداعى جانە باسقا دا سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتار بار. مەملەكەتتىك حاتشى اتالعان مەملەكەتتەر ەلشىلەرىنىڭ قىزمەتتەرى ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى دەپ ءۇمىتتەنەتىنىن ايتتى.
مەملەكەتتىك حاتشىمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋدەن كەيىن اتالعان ەلدەردىڭ ەلشىلەرى قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىق بايلانىستار تۋرالى باق وكىلدەرىنە ايتىپ بەردى. ماسەلەن, كونگو ەلشىسى ەمە كلوۆيس گيون: «قازىرگى ۋاقىتتا كونگو مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوز بايلانىستارىن جولعا قويىپ وتىر. ماسەلەن, كونگو استانانىڭ ەكسپو-2017 كورمەسىن وتكىزۋگە كانديداتۋراسىن قولداعان بولاتىن. سونىمەن قاتار, ءبىز كونگو رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ قازاقستانعا ساپارىنا دايىندىق جۇرگىزىپ جاتىرمىز», – دەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كونگو ءسىم باسشىسىنىڭ ەلىمىزگە ساپارى بارىسىندا ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستاردى جاقسارتۋعا كۇش سالىنىپ, بيزنەس قاۋىمداستىق قارىم-قاتىناسىن جولعا قويۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلادى. «وسى ءساتتى پايدالانا وتىرىپ, قازاقستاننىڭ بيزنەس قۇرىلىمدارىن كونگوعا ينۆەستيتسيا سالۋعا شاقىرامىن», – دەدى ەمە كلوۆيس گيون ءوز سوزىندە.
ەل-سالۆادور رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى كلاۋديا يۆەتتە كانحۋرا دە سەنتەنو قوس مەملەكەت اراسىنداعى ديپلوماتيالىق بايلانىستىڭ نەگىزى 2014 جىلدىڭ قاڭتارىندا قالانعانىن ايتىپ ءوتتى. «مەن الداعى ۋاقىتتا ەكى ەلدىڭ ءوزارا ىقپالداستىعىنا ايرىقشا ءمان بەرىپ, ايرىقشا نازاردا ۇستايتىن بولامىن. ءبىزدىڭ ەكىجاقتى بايلانىستارىمىز ءوزارا سەنىمگە قۇرىلىپ, مەملەكەتتەردىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى دەپ ويلايمىن»,– دەسە, سۋدان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى ومەر داحاب فادل موحامەد الداعى ەكى ەلدىڭ اراسىندا ورناتىلعان ىقپالداستىقتى جانداندىرۋ باعىتىندا ۇلكەن جۇمىستار جۇرگىزىلەتىنىن جەتكىزدى. «قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ءبىز بۇۇ, افريكالىق وداق, يىۇ سىندى ۇيىمدار اياسىندا مەملەكەتتەرىمىزدىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناستارىن دامىتۋ جونىندە پىكىر الماستىق. كەزدەسۋ بارىسىندا ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتى ودان ءارى نىعايتۋ جولدارىن دا قاراستىردىق», – دەدى سۋدان ەلشىسى.
كورەيا حالىقتىق-دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى كيم حەن چجۋن قوس مەملەكەت اراسىندا بۇرىننان دوستىققا نەگىزدەلگەن, ءوزارا سەنىمدىلىككە قۇرىلعان ارىپتەستىك بار ەكەندىگىن جەتكىزدى. «سوندىقتان, مەن مەملەكەتتىك حاتشىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا الداعى ۋاقىتتا وسى بايلانىستى نىعايتىپ قانا قويماي, ونىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋ باعىتىندا جۇمىستار جۇرگىزىلەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردىم», – دەدى بۇل تۋرالى كحدر ەلشىسى.
ۆەنەسۋەلا ەلشىسى امەنوتەم زامبرانو كونترارەس قازاقستان ۆەنەسۋەلا ءۇشىن سەنىمدى سەرىكتەس ەكەنىن اتاپ وتە كەلە, بولاشاقتا تاراپتار اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى بەكەمدەۋگە ءمان بەرىلەتىنىن جەتكىزسە, مەكسيكا ەلشىسى مارتا ەلەنا بارسەنا مەملەكەتتىك حاتشى گۇلشارا ابىقالىقوۆامەن كەزدەسۋ كەزىندە ەكونوميكالىق, ساۋدا بايلانىستارى عانا ەمەس, مادەني ىنتىماقتاستىق جايى دا ءسوز بولعانىنا توقتالدى. «ءبىز ەنەرگەتيكا, مۇناي-گاز, سالالارىندا ءوز ىنتىماقتاستىعىمىزدى جۇزەگە اسىرا بەرمەكپىز. قازاقستان – مينەرالدى رەسۋرستارعا باي ەل. ال مەكسيكا – التىن مەن كۇمىس وندىرۋدەن الدىڭعى قاتاردا تۇرعان مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى. ەندەشە, ءبىز بۇل باعىتتا دا ءارىپتەستىك ورناتاتىن بولامىز. مەكسيكا مەن قازاقستان يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ باعىتىندا دا جۇمىستار جۇرگىزبەكشى. دەمەك, بۇلاردىڭ بارلىعى قوس مەملەكەت مۇددەلىلىك تانىتاتىن ماسەلەردىڭ كوپ ەكەندىگىن اڭعارتادى», – دەدى مەكسيكا ەلشىسى.
ءلايلا ەدىلقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتە: گ.ابدىقالىقوۆاعا مەكسيكا ەلشىسى م.بارسەنانىڭ سەنىم گراموتاسىن تاپسىرىپ تۇرعان ءساتى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
