قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №484 

2014 جىلعى 25 قاراشا, استانا قالاسى مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن ازىرلەۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «ءبىلىم تۋرالى» 2007 جىلعى 27 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 5-بابىنىڭ 6-2) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. وسى بۇيرىققا قوسىمشاعا سايكەس مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن ازىرلەۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. مەكتەپكە دەيىنگى جانە ورتا ءبىلىم, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار دەپارتامەنتى (ج.ا. جونتاەۆا): 1) وسى بۇيرىقتىڭ بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن قامتاماسىز ەتسىن; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن وسى بۇيرىقتى مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ ۆيتسە-مينيستر ە.ن. يمانعاليەۆقا جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. مينيستر ا.ءسارىنجىپوۆ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 25 قاراشاداعى № 484 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن ازىرلەۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن ازىرلەۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «ءبىلىم تۋرالى» 2007 جىلعى 27 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ (بۇدان ءارى – زاڭ) 5-بابىنىڭ 6-2) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى جانە مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن (بۇدان ءارى – مجمبس) ازىرلەۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي ايقىنداۋلار پايدالانىلادى: 1) ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى باسشىلىقتى جانە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق اتقارۋشى ورگانى. 2. مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن ازىرلەۋ ءتارتىبى 3. ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان زاڭنىڭ 12-بابىنا سايكەس ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيلەرى بويىن­شا مجمبس ازىرلەۋدى ۇيىمداستىرادى. 4. مجمبس ازىرلەۋگە قولدانىستاعى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ قاجەتتىلىگى, سونىمەن قاتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2010 جىلعى 1 اقپانداعى № 922 «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارى تۋرالى» جارلىعى نەگىز بولىپ تابىلادى. 5. مجمبس ازىرلەۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى مامانداردان قۇرىلعان جۇمىس توبىمەن جانە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمداردىڭ, عىلىمي ۇيىمداردىڭ, عىلىمي-ادىستەمەلىك ورتالىقتاردىڭ وكىلدەرىن تارتۋ ارقىلى, رەسپۋبليكالىق سالالىق جانە كاسىپتىك قاۋىمداستىقتاردىڭ, ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى, جوعارى ءبىلىم كاسىپورىندارى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. 6. مجمبس ازىرلەنۋ بارىسىندا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, قوعامدىق ۇيىمدارمەن كەلىسىلەدى. 7. مجمبس زاڭنىڭ 4-باپ 24-تارماقشاسىنا سايكەس بەكىتىلەدى. 3. ءبىلىم بەرۋدىڭ مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ستاندارتتارىنىڭ قۇرىلىمى 8. مجمبس-نىڭ قۇرىلىمى ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيلەرى بويىنشا مىناداي بولىمدەردەن تۇرادى: 1) جالپى ەرەجەلەر; 2) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ جانە تاربيەلەنۋشىلەردىڭ دايىندىق دەڭگەيىنە قويىلاتىن تالاپتار; 3) ءبىلىم بەرۋدىڭ مازمۇنىنا قويىلاتىن تالاپتار; 4) وقۋ جۇكتەمەسىنىڭ ەڭ جوعارى كولەمىنە قويىلاتىن تالاپتار. 9. «جالپى ەرەجەلەر» ءبولىمى كەلەسى بولىمدەردىڭ مازمۇنىن اشاتىن اقپاراتتى قامتۋى ءتيىس. 10. «ءبىلىم الۋشىلاردىڭ جانە تاربيەلەنۋشىلەردىڭ دايىندىق دەڭگەيىنە قويىلاتىن تالاپتار» بولىمىندە ءاربىر ءبىلىم دەڭگەيىن اياقتاعان سوڭ ءبىلىم الۋشى مەن تاربيەلەنۋشى مەڭگەرۋى ءتيىس قۇزىرەتتەر تىزبەسى كورسەتىلۋى قاجەت: 1) مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارى: وقۋ, تاربيە, وقۋشىلاردى دامىتۋ جانە دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ بىرلەسكەن قاعيداتتارىن ەسەپكە الا وتىرىپ مەكتەپكە دەيىنگى جانە باستاۋىش ءبىلىم بەرۋدىڭ ساباقتاستىعى مەن ۇزدىكسىزدىگىن قاماماسىز ەتەدى; ءاربىر وقۋشىنىڭ قابىلەتىن, يكەمدىلىگىن, دارىندىلىعىن ىسكە اسىرۋعا جانە دامۋ ەرەكشەلىگى مەن دەنساۋلىق جاعدايىن ەسكەرە وتىرىپ, دارا ءتىلىن تابۋ نەگىزىندە باستاۋىش ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن مەڭگەرۋگە دايىندالۋىنا باعىتتالعان; قاراپايىم وقۋ, جازۋ, ەسەپتەۋ جانە تىلدەسۋ تاجىريبەسى داعدىلارىن قالىپتاستىرادى جانە باستاۋىش ءبىلىمدى مەڭگەرۋگە بىردەي ادەپكى شارتتار جاساۋدى قاراستىرادى. 2) باستاۋىش ءبىلىمنىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارى ادام, تابيعات جانە قوعام تۋرالى پروپەدەۆتيكالىق ءبىلىمدى قالىپتاستىرۋعا, رۋحاني-ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردى دامىتۋعا, ءبىلىم الۋدىڭ فۋنكتسيونالدىق داعدىلارىن: ساناۋ, وقۋ, جازۋ, ءوز ويىن لوگيكالىق تۇردە جەتكىزۋگە, كەز كەلگەن ورتادا قارىم-قاتىناس ورناتا ءبىلۋ, دەربەس جانە كوماندالىق جۇمىستى ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋدىڭ نەگىزى رەتىندە اقپارات ىزدەۋ, تالداۋ جانە ءتۇسىندىرۋ داعدىلارىن جاس مۇمكىنشىلىكتەرىنە قاراي دامىتۋعا باعىتتالعان; 3) نەگىزگى ورتا ءبىلىمنىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارى ءبىلىم الۋشىلاردىڭ عىلىم جۇيەسىنىڭ بازالىق نەگىزدەرىن مەڭگەرۋگە, ولاردىڭ بويىندا تۇلعاارالىق جانە ەتنوسارالىق قاتىناستىڭ جوعارى مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا, جەكە تۇلعا رەتىندە ءوزىن-ءوزى تانىتۋىنا جانە كاسىپتىك باعدارلانۋىنا باعىتتالادى جانە وقۋشىلاردىڭ بەيىنالدى دايىندىعىن دا قامتيدى; 4) جالپى ورتا ءبىلىمنىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارى جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكالىق جانە قوعامدىق-گۋمانيتارلىق باعىتتار بويىنشا بەيىندىك وقىتۋدى ەنگىزە وتىرىپ, سارالاۋ, كىرىكتىرۋ جانە ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىن كاسىپتىك باعدارلاۋ نەگىزىندە ازىرلەنەدى; 5) تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمنىڭ ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارى مازمۇنىنا جانە ءبىلىم الۋشىلار دايارلىعىنىڭ بىلىكتىلىك دەڭگەيىنە قاراي ۇلتتىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىنە سايكەس تومەندەگىلەردى مەڭگەرۋگە باعىتتالۋى ءتيىس: ءوز بەتىنشە جوسپارلاۋ, مىندەتتەردى ايقىنداۋ, تەحنولوگيالىق پروتسەسس ۋچاسكەسى جانە العا قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋعا جاۋاپكەرشىلىكتى جانە سوڭعى ناتيجەگە قول جەتكىزۋدى كوزدەيتىن كاسىپورىن قىزمەتىنىڭ ستراتەگياسى شەڭبەرىندە باعىنىستى قىزمەتكەرلەردىڭ نورمالاردى ىسكە اسىرۋىن ۇيىمداستىرۋ جانە باقىلاۋدى قاراستىراتىن, جەتەكشىلىك ەتۋمەن اتقارۋشىلىق, باسقارۋشىلىق قىزمەتتى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى قۇزىرەتتەردى; بەلگىلەنگەن نورمانى ورىنداۋ ءتاسىلىن ءوز بەتىنشە انىقتاي ءبىلۋ داعدىسى, ەڭبەك زاتتارى مەن قۇرالدارىن قولدانۋ, قاراپايىم مىندەتتەردى ورىنداۋ جونىندە شەشىمدەر قابىلداۋ, ولاردى ىسكە اسىرۋعا جاعدايلار جاساۋ, العان تاپسىرمالاردى ناقتىلاۋ; زاتتىڭ وزگەرۋ تەحنولوگيالارى, ەڭبەكتى جوسپارلاۋ جانە ۇيىمداستىرۋ, تاپسىرمانى ءوز بەتىنشە ورىنداۋ تۋرالى, باعىنىستى قىزمەتكەرلەرگە مىندەتتەر قويۋ, ولاردىڭ قىزمەت ناتيجەلەرىن باعالاۋ جانە تالداۋ, كاسىپتىك قىزمەتتىڭ تيپتىك جاعدايلارىندا, تاسىلدەرىندە, قاعيداتتارىندا جانە كاسىپتىك مىندەتتەر قويۋ مەن ولاردى شەشۋ تاسىلدەرىندە باعىنىستى قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن ارتتىرۋىن ىنتالاندىرۋ, ەتيكا جانە قارىم-قاتىناستار پسيحولوگياسى, ويلاۋ جانە قىزمەت رەفلەكسياسى, ەڭبەكتى موتيۆاتسيالاۋ جانە ىنتالاندىرۋ تاسىلدەرى, كاسىپتىك جاعدايلاردى جۇيەلىك تالداۋ جانە جوبالاۋ ادىستەمەسى, باسقارۋشىلىق شەشىمدەر قابىلداۋ, ۇجىم جانە كوماندا قۇرۋ تۋرالى بىلىمدەر; 6) ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمنىڭ كاسىپتىك وقۋ باعدارلامالارى ورتا ءبىلىمى (جالپى ورتا نەمەسە تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك) بار ازاماتتار قاتارىنان تەحنيكالىق, قىزمەت كورسەتۋ جانە باسقارۋشىلىق ەڭبەك ماماندارىن دايارلاۋعا باعىتتالۋى ءتيىس; 7) جوعارى ءبىلىمنىڭ كاسىپتىك وقۋ باعدارلامالارى بىلىكتىلىك جانە (نەمەسە) «باكالاۆر» اكادەميالىق دارەجەسىن بەرە وتىرىپ, ماماندار دايارلاۋعا, ولاردىڭ كاسىبي دايارلىعىن جۇيەلى تۇردە ارتتىرۋعا باعىتتالعان, ءۇشىن جالپى ءبىلىم بەرەتىن, بازالىق جانە بەيىندەۋشى پاندەر تسيكلدەرىن مەڭگەرۋدى جانە ءتيىستى ماماندىقتار بويىنشا كاسىپتىك پراكتيكادان ءوتۋدى كوزدەيدى; 8) جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارى جوعارى ساناتتى عىلىمي جانە پەداگوگ كادرلاردى دايارلاۋعا, ولاردىڭ بىلىكتىلىكتەرىن جۇيەلى تۇردە ارتتىرۋعا باعىتتالعان, بازالىق جانە بەيىندى پاندەر قامتىلعان تەوريالىق وقىتۋدى; عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇرگىزىپ ديسسەرتاتسيا جازۋدى كوزدەيدى; 9) جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىمنىڭ جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتىندا اكادەميالىق ۇتقىرلىق باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ يگەرەتىن كرەديتتەرىن قايتا ەسەپتەۋ ءتارتىبى كورسەتىلگەن; 10) جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ ءتيىستى باعدارلامالارىن مەڭگەرگەن ءبىلىم الۋشىلارعا «ماگيستر» اكادەميالىق دارەجەسى, PhD دوكتور نەمەسە بەيىنى بويىنشا دوكتور عىلىمي دارەجەسى بەرىلەدى. 11. «ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىنا قويلاتىن تالاپتار» بولىمىندە ماقساتتار, قۇندىلىقتار, ءبىلىم الۋشىلار مەن تاربيەلەنۋشىلەردىڭ تيپتىك جاسى, ءار دەڭگەي بويىنشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن مەڭگەرۋدىڭ نورماتيۆتىك مەرزىمى سيپاتتالۋى ءتيىس. 1) مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ ماقساتى: مەكتەپتە وقۋعا قاجەتتى ءبىلىم, بىلىك جانە داعدىلاردى قالىپتاستىرۋ. 2) ورتا ءبىلىمنىڭ بولىگى رەتىندە باستاۋىش ءبىلىم بەرۋدىڭ ماقساتى ورتا ءبىلىمنىڭ جالپى قۇندىلىقتارى مەن ماقساتتارىنا نەگىزدەلەدى. 3) نەگىزگى ورتا ءبىلىمنىڭ ماقساتى: كاسىپتى سانالى تۇردە تاڭداۋعا جانە نەگىز بولاتىن تۇلعانى قوعام ومىرىنە بەيىمدەۋ, تۇلعانىڭ جالپى مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ. 4) جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋدىڭ ماقساتى: كەڭ اۋقىمدى داعدىلارعا ء(بىلىمدى شىعارماشىلىق تۇرعىدان پايدالانۋ; سىن تۇرعىسىنان ويلاۋ; زەرتتەۋ جۇمىستارىن ورىنداۋ; اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ) يە وقۋشى تۇلعاسىن ۇيلەسىمدى قالىپتاستىرۋ جانە دامىتۋ ءۇشىن قولايلى ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىن قۇرۋ; ءتىل داعدىلارىن كىرىكتىرە وتىرىپ, كوممۋنيكاتيۆتى قارىم-قاتىناس تاسىلدەرىن قولدانۋ جەكە جانە توپتا جۇمىس ىستەۋ داعدىلارى. 5) تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمنىڭ ماقساتى: ناقتى بىلىكتىلىك الۋعا جانە بىلىكتىلىك دەڭگەيىن ارتتىرۋعا قاجەتتى قۇزىرەتتەردى قالىپتاستىرۋ; بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنىڭ تومەننەن جوعارىعا قاراي دامۋىنىڭ ۇزدىكسىزدىگى جانە ساباقتاستىعى; ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ماماننىڭ بىلىكتىلىك دەڭگەيىنە سايكەس كەلەتىن, جالپى وقۋ-تاربيە پروتسەسىنىڭ بارىسىندا قالىپتاستىرىلاتىن بازالىق قۇزىرەتتەرگە يە بولۋى; ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كاسىپتىك قىزمەتتىڭ نەگىزگى تۇرلەرىنە سايكەس كەلەتىن كاسىپتىك قۇزىرەتتەرگە يە بولۋى; ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كاسىپتىك قىزمەتتىڭ نەگىزگى تۇرلەرىنە سايكەس كەلەتىن ارنايى قۇزىرەتتەرگە يە بولۋى. 6) جوعارى جانە جوعارى بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمنىڭ ماقساتى: ستۋدەنتتەردىڭ دايىندىق دەڭگەيىنە جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنە قويىلاتىن مىندەتتى تالاپتاردىڭ نەگىزىندە جوعارى ءبىلىم ساپاسىن, سونداي-اق ستۋدەنتتەردى وقىتۋ دەڭگەيىن جانە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ ساپاسىن باعالاۋدىڭ وبەكتيۆتىلىگى مەن اقپاراتتىلىعىن ارتتىرۋ. 7) باستاۋىش, نەگىزگى ورتا, جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋ قۇندىلىقتارى وقۋشىنى جاعىمدى مىنەز-ق ۇلىق پەن جاسامپازدىق ءىس-ارەكەتكە ىنتالانۋىنا ىقپال ەتەتىن تۇراقتى ومىرلىك باعدار بولىپ تابىلادى. ورتا ءبىلىم بەرۋ قۇندىلىقتارى ءوز مۇمكىندىگىن اشاتىن, ءومىرى مەن قورشاعان ورتانىڭ ساپاسىن جاقسارتا الاتىن جەكە تۇلعانىڭ قالىپتاسۋىندا جەتەكشى فاكتورعا اينالادى: دۇرىس شەشىم قابىلداۋ جانە قوعام ومىرىنە جاسامپازدىقپەن ارالاسۋ, وزگەرىستەرگە يكەمدىلىك پەن دايارلىقتى كورسەتۋ ءۇشىن شىعارماشىلىق جانە سىن تۇرعىسىنان ويلاۋ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇرالداردى پايدالانۋ ارقىلى كەز كەلگەن تىلدىك ورتادا ۇجىممەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن كوممۋنيكاتيۆتى بولۋ; قورشاعان بولمىستى وبەكتيۆتى بەينەلەۋ ءۇشىن مادەنيەتتەر مەن پىكىرلەرگە قۇرمەت ءبىلدىرۋ; وتان الدىنداعى ءوز مىندەتتەرىن اتقارۋ جانە قازاقستاننىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسۋ ءۇشىن جاۋاپتى بولۋ, بەلسەندى ازاماتتىق ۇستانىمىن كورسەتۋ; باسقالارعا قۇرمەتپەن قاراۋ ءۇشىن جىلى شىرايلى جانە قامقورشىل بولۋ; كەز كەلگەن ءومىر جاعدايىندا ءوز تانىمى مەن ەڭبەك جولىنداعى مانسابىنىڭ جوعارىلاۋ پروتسەسىن ءوز بەتىنشە رەتتەۋ ءۇشىن ءومىر بويى وقۋعا دايىن بولۋ. 8) تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ قۇندىلىقتارى: كاسىبي قىزمەتتەگى, باسقارۋ باستاماسىنداعى شىعارماشىلىققا قابىلەتتىلىك, كاسىپتىك ءبىلىمدى دامىتۋعا جانە كاسىپتىك قىزمەت ناتيجەلەرى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك قابىلداۋ; كاسىپتىك ۇتقىرلىقتى, باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى جانە قازىرگى قوعامدا الەمەتتىك قورعالۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ءبىلىم, ىسكەرلىك مەن داعدىلار, قاسيەتتەر مەن قابىلەتتەر; ماماننىڭ كاسىپتىك قىزمەتتى ءوز بەتىنشە ورىنداۋعا, ءوز ەڭبەگىنىڭ ناتيجەلەرىن باعالاۋعا, قىزمەتتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىن سونداي-اق ءبىلىمنىڭ, ىسكەرلىكتىڭ, داعدىلاردىڭ بەلگىلى كولەمىن شەشۋگە دايىندىعى. 9) جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ قۇندىلىقتارى: ويلاۋ مادەنيەتى جوعارى جانە دۇنيەتانىمى كەڭ جوعارى ءبىلىمدى تۇلعانىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەتىن جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى (الەۋمەتتىك, گۋمانيتارلىق, ەكونوميكالىق) پاندەرى سالاسىندا بازالىق ءبىلىمىنىڭ بولۋى; قوعامدىق پىكىرگە, داستۇرلەرگە, سالتتارعا, قوعامدىق نورمالارعا نەگىزدەلەتىن الەۋمەتتىك-ەتيكالىق قۇندىلىقتاردى ءبىلۋ, ساقتاۋ جانە ءوزىنىڭ كاسىپتىك قىزمەتىندە ولارعا سۇيەنۋ; كوماندادا جۇمىس ىستەۋگە قابىلەتتى بولۋ, ءوزىنىڭ كوزقاراسىن دالەلدەي الۋ, جاڭا شەشىمدەر ۇسىنا ءبىلۋ; ءتۇرلى الەۋمەتتىك جاعدايلاردا سانالى تۇردە دۇرىس باعىت ۇستانا ءبىلۋ, زاماناۋي اقپاراتتىق اعىندى باعدارلاي ءبىلۋ جانە الەمدىك ەكونوميكاداعى قارقىندى تۇردە وزگەرىپ وتىراتىن قۇبىلىستار مەن پروتسەستەرگە بەيىمدەلە ءبىلۋ; ەكونوميكانى مەملەكەتتىك رەتتەۋ ماقساتتارى مەن ادىستەرىن, ەكونوميكاداعى مەملەكەتتىك سەكتوردىڭ ءرولىن ءبىلۋ جانە ءتۇسىنۋ; كۇندەلىكتى كاسىپتىك قىزمەتكە جانە ماگيستراتۋرادا ءبىلىم الۋدى جالعاستىرۋعا قاجەتتى جاڭا ءبىلىمدى مەڭگەرۋ داعدىسىنىڭ بولۋى. 10) جوعارى بىلىمنەن كەيىنگى بەيىندىك, عىلىمي جانە پەداگوگيكالىق ماگيستراتۋرا قۇندىلىقتارى: جاراتىلىستانۋ (الەۋمەتتىك, گۋمانيتارلىق, ەكونوميكالىق) عىلىمدارىنىڭ ادىسنامالىق جانە فيلوسوفيالىق وزەكتى پروبلەمالارى تۋرالى, الەمدىك بيزنەس-ارىپتەستiكتىڭ ەكونوميكالىق, ساياسي, قۇقىقتىق, مادەني جانە تەحنولوگيالىق ورتاسىنىڭ قازiرگi جاي-كۇيى تۋرالى تۇسىنىگى بولۋ; عىلىمي تانىمنىڭ ءادiسناماسىن, ەكونوميكا قۇرىلىمىن وزگەرتەتىن نەگiزگi قوزعاۋشى كۇشتەردى, ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ەرەكشەلiكتەرى مەن ەرەجەلەرiن ءبىلۋ; كاسiپتىك قىزمەتتە تانىمنىڭ عىلىمي ادiستەرiن قولدانا ءبىلۋ, پروتسەستەر مەن قۇبىلىستاردى زەرتتەۋدiڭ قولدانىستاعى تۇجىرىمدامالارىن, تەورياسى مەن ادىستەرىن سىن-كوزبەن تالداي ءبىلۋ, ءارتۇرلi پاندەر بويىنشا مەڭگەرگەن ءبiلiمدى ينتەگراتسيالاۋى, ولاردى جاڭا بەلگىسىز جاعدايلاردا تالدامالىق جانە باسقارۋشىلىق ماسەلەلەردى شەشۋدە قولدانا ءبىلۋ; ماگيسترلىك ديسسەرتاتسيا, عىلىمي ماقالا, ەسەپ, تالدامالىق جازبالار تۇرىندە عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تالدامالى جۇمىس ناتيجەلەرىن جالپىلاي ءبىلۋ; ۇيىمدار مەن كاسiپورىنداردىڭ ەكونوميكالىق قىزمەتiن ۇيىمداستىرۋدا جانە باسقارۋدا عىلىمي تالداۋ جانە پراكتيكالىق ماسەلەلەردى شەشۋ داعدىلارى; كۇندەلiكتi كاسiپتىك قىزمەتتە جانە دوكتورانتۋرادا ءبىلىمىن جالعاستىرۋ ءۇشىن قاجەت ءبiلiمىن كەڭەيتۋ جانە تەرەڭدەتۋ; قوعامدىق ومiردەگi عىلىم جانە بiلiمنiڭ ءرولى تۋرالى; عىلىمي تانىمنىڭ دامۋىنداعى قازiرگi ۇردىستەر تۋرالى; جاراتىلىستانۋ (الەۋمەتتىك, گۋمانيتارلىق, ەكونوميكالىق) عىلىمدارىنىڭ ادىسنامالىق جانە فيلوسوفيالىق وزەكتى پروبلەمالارى تۋرالى تۇسىنىگى بولۋ; عىلىمي تانىمنىڭ ءادiسناماسىن, عىلىمي قىزمەتتى ۇيىمداستىرۋدىڭ قاعيداتتارى مەن قۇرىلىمىن, ءبىلىم بەرۋدىڭ تيىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ پسيحولوگيالىق ادىستەرى مەن قۇرالدارىن ءبىلۋ; العان ءبىلىمىن عىلىمي زەرتتەۋلەر كونتەكستiندە يدەيالاردى قولدانۋ نەمەسە وزىندىك دامىتۋ ءۇشiن قولدانا ءبىلۋ; پروتسەستەر مەن قۇبىلىستاردى زەرتتەۋدiڭ قولدانىستاعى تۇجىرىمدامالارىن, تەورياسى مەن ادىستەرىن سىن-كوزبەن تالداي الۋ; جوعارى مەكتەپ پەداگوگيكاسى مەن پسيحولوگياسىنان العان ءبiلiمىن ءوز پەداگوگيكالىق قىزمەتiندە قولدانا ءبىلۋ; ديسسەرتاتسيا, عىلىمي ماقالا, ەسەپ, تالدمامالىق جازبالار جانە ت.ب. تۇرىندە عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تالدامالىق جۇمىس ناتيجەلەرىن جالپىلاي ءبىلۋ; كۇندەلiكتi كاسiپتىك قىزمەتتە جانە دوكتورانتۋرادا ءبىلىمىن جالعاستىرۋ ءۇشىن ءبiلiمىن كەڭەيتۋ جانە تەرەڭدەتۋ داعدىسىنىڭ بولۋى. 11) مەكتەپكە دەيىنگى دەڭگەيدە وقىتۋ مازمۇنىن ۇيىمداستىرۋ ءتاسىلى: مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالاردى تاربيەلەۋ جانە وقىتۋ جۇمىسىنا قۇزىرەتتىلىك ءتاسىل; «دەنساۋلىق», «كوممۋنيكاتسيا», «تانىم», «شىعارماشىلىق», «سوتسيۋم» ءبىلىم بەرۋ سالالارى ارقىلى ۇيىمداستىرىلعان وقۋ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋعا ىقپالداستىق ءتاسىل; قۇزىرەتتىلىك دامۋ ينديكاتورلارى نەگىزىندە ءاربىر بالانىڭ جەتىستىكتەرىن دياگنوستيكالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ, ياعني مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالاردىڭ تولىق دامۋ دەڭگەيىن زەرتتەۋ جانە قاداعالاۋ قۇرالدارى نەگىزىندە قامتاماسىز ەتىلەدى. 12) باستاۋىش, نەگىزگى ورتا, جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىندە وقىتۋ مازمۇنىن ۇيىمداستىرۋ تاسىلدەرى وقىتۋ مەن تاربيەلەۋ بىرلىگى پرينتسيپىنە سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. وقۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ كەزىندە وقۋشىلاردىڭ جەتەكشى قىزمەتى رەتىندە وقۋعا باسىم ءرول بەرىلەدى. وقۋ وقۋشىلاردىڭ ىزدەنۋگە, ماسەلەلەردى تالقىلاۋدا بەلسەندىلىك تانىتۋعا, كوزقاراسىن دالەلدەۋگە, كونسترۋكتيۆتى شەشىم قابىلداۋعا دەگەن ىنتاسىن تانىتۋ ارقىلى تاجىريبە يگەرۋىن ۇيىمداستىرۋعا نەگىزدەلگەن ينتەراكتيۆتى وقىتۋ ادىستەرىن پايدالانۋدى قاراستىرادى. دامۋ جاعىنان مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى وقۋشىلار ءۇشىن ولاردىڭ ايرىقشا ءبىلىم الۋ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ورتا ءبىلىم الۋى, دامۋىنداعى كەمىستىكتى تۇزەتۋى جانە الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋى ءۇشىن قاجەتتى جاعدايلار جاسالادى; 13) تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىن ۇيىمداستىرۋ تاسىلدەرى مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارى نەگىزىندە ازىرلەنەتىن ءبىلىم بەرۋ وقۋ باعدارلامالارىمەن انىقتالادى; 14) وقىتۋ مازمۇنىن ۇيىمداستىرۋ تاسىلدەرى جوعارى ءبىلىم دەڭگەيىندە كرەديتتىك وقىتۋ تەحنولوگياسى نەگىزىندە ءوز بەتىنشە جۇزەگە اسىرىلادى; 15) ءبىلىم بەرۋ وقۋ باعدارلامالارىن مەڭگەرۋدىڭ نورماتيۆتىك مەرزىمى: مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەلەۋ مەن وقىتۋ - 5 جىل; باستاۋىش ءبىلىم بەرۋ - 4 جىل; نەگىزگى ورتا ءبىلىم بەرۋ - 5 جىل; جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋ - 2 جىل; تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ - بەلگىلەنگەن بىلىكتىلىك دەڭگەيى مەن ءبىلىم الۋشىلاردىڭ بازالىق ءبىلىم دەڭگەيىنىڭ كۇردەلىلىگىنە قاراي; جوعارى ءبىلىم بەرۋ – 4-5 جىل; جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ - 1 جىلدان 3 جىلعا دەيىن. 12. «ءبىلىم الۋشىلار مەن تاربيەلەنۋشىلەردىڭ وقۋ جۇكتەمەسىنىڭ ەڭ جوعارى كولەمىنە قويىلاتىن تالاپتار» دەگەن بولىمدە ءبىلىم الۋشىلار مەن تاربيەلەنۋشىلەردىڭ وقۋ جۇكتەمەسىنىڭ ەڭ جوعارى كولەمى انىقتالادى: 1) مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەلەۋ مەن وقىتۋ – اپتاسىنا 24 ساعاتتان ارتىق ەمەس; 2) باستاۋىش ءبىلىم بەرۋ – اپتاسىنا 29 ساعاتتان ارتىق ەمەس; 3) نەگىزگى ورتا ءبىلىم بەرۋ - اپتاسىنا 38 ساعاتتان ارتىق ەمەس; 4) جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋ - اپتاسىنا 39 ساعاتتان ارتىق ەمەس; 5) تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ - كۇندىزگى وقىتۋ نىسانىندا اپتاسىنا كەمىندە 36 ساعات مىندەتتى وقۋ جۇكتەمەسىن قوسا العاندا, اپتاسىنا 54 ساعاتتان ارتىق ەمەس; 6) ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ - كۇندىزگى وقىتۋ نىسانىندا اپتاسىنا كەمىندە 36 ساعات مىندەتتى وقۋ جۇكتەمەسىن قوسا العاندا, اپتاسىنا 54 ساعاتتان ارتىق ەمەس; 7) جوعارى ءبىلىم بەرۋ – وقىتۋدىڭ بارلىق كەزەڭىندە كەمىندە 129 كرەديت; 8) جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ: وقىتۋدىڭ بارلىق كەزەڭىندە عىلىمي جانە پەداگوگيكالىق ماگيستراتۋرا بويىنشا كەمىندە 51 كرەديت, 1,5 جىلدىق بەيىندىك ماگيستراتۋرا بويىنشا كەمىندە 38 كرەديت, 1 جىلدىق بەيىندىك ماگيستراتۋرا بويىنشا كەمىندە 26 كرەديت, وقىتۋدىڭ بارلىق كەزەڭىندە دوكتورانتۋرا بويىنشا كەمىندە 60 كرەديت. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2014 جىلعى 24 جەلتوقساندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №9997 بولىپ ەنگىزىلدى.