سۋ تاسقىنىنا دايىندىق باستالدى

اقجايىق ءوڭىرى – سۋلى دا نۋلى ايماقتاردىڭ ءبىرى. سۋدىڭ مول­دىعى شارۋاشىلىققا جاقسى بولعانىمەن, كەيدە بۇدان دا زيان شەگىپ جاتاتىن كەزدەرىمىز بولادى. وبلىس اكىمدىگى جىلداعىشا بيىل دا سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ شارالارىن قولعا الدى. جاقىندا وبلىس اكىمدىگى مەن توتەنشە جاع­دايلار دەپارتامەنتىنىڭ ۇيىم­داستىرۋىمەن وتكەن توتەنشە جاعداي جونىندەگى وبلىستىق كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا وسى ماسەلە قىزۋ تالقىلاندى. ونلاين رەجىمىندە وتكەن بۇل جيىنعا وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ پەن ورىنباسارلارى, مەملەكەتتىك مەكەمە باسشىلارى جانە اۋدان اكىمدەرى, سالا ماماندارى قاتىستى. جيىنعا توراعالىق جاساعان وبلىس اكىمى بىلتىر بارلىق جاۋ­اپ­تى قىزمەتكەرلەر مەن شارۋا قوجالىقتارىنىڭ, جالپى حالىق­تىڭ بىرىگىپ جۇمىستانۋىنىڭ ناتيجەسىندە وڭىرىمىزدە قاۋىپتى كەزەڭنىڭ قالىپتى وتكەنىن جەتكىزىپ, بيىل دا اپاتتى جاعدايدان امان ءوتۋ ءۇشىن بارىنشا تىڭعىلىقتى دايىندالۋ قاجەتتىگىن ايتتى. وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپار­تامەنتىنىڭ باسشىسى مارات كۇلدىكوۆ سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا وتكەن جىلى اتقارىلعان جۇمىستار جونىندە بايانداپ, جينالعانداردى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جوس­پارىمەن تانىستىردى. ونىڭ سوزىنشە, وتكەن جىلى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا وبلىس كولەمىندە جۇزدەن استام وتىرىس وتكىزىلىپ, بەلگىلەنگەن شارالار تىڭعىلىقتى ورىندالدى. سونداي-اق, توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا بولىنگەن قاراجات جوسپارعا سايكەس يگەرىلدى. بۇدان سوڭ وبلىستىق توتەن­شە جاعدايلار دەپارتامەنتى باسشى­سىنىڭ ورىنباسارى بەرجان وماروۆ سويلەپ, سۋ تاسقىنىنا دايىن­دىق جۇمىسى جونىندە اڭگىمەلەدى. ونىڭ سوزىنشە, قازىرگى تاڭدا وبلىس اۋماعىندا سۋ تاسقىنى كەزىندە ورىن الۋى مۇمكىن توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا كەشەندى شارالار جۇرگىزىلۋدە. سۋ تاسقىنىن بولدىرماۋ ءۇشىن قازىرگى ۋاقىتتا قالا كوشەلەرى مەن ەلدى مەكەندەر قاردان تازارتىلۋدا. وبلىس بويىنشا سۋ تاسقىنى كەزەڭىنە 76 قۇرىلىم, 1746 جەكە قۇرام جانە 531 تەحنيكا, 37 ءجۇزۋ قۇرالدارى, 95 دانا موتوپومپا دايىندا­لۋدا. بۇعان قوسا, وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىمەن 6 ۇتقىر توپ قۇرىلماق. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ قۇرامىندا 20 بىرلىك شاماسىندا تەحنيكا مەن ءجۇزۋ قۇرالدارى, 100-گە جۋىق جە­كە قۇرام بولادى. كۇش قۇرالدارىنىڭ دايىن­دىعى «كوكتەم-2015» ركشج بارىسىندا تەك­سەرىلمەك. جالپى, وبلىستىڭ توتەنشە رەزەر­ۆىنە 463,0 ملن. تەڭگە قاراستىرىلعان. سۋ تاس­قىنى شاراسىنا قاجەتتى ماتەريالدىق جانە تەحنيكالىق رەسۋرستارمەن قامتاماسىز ەتىلۋدە. قازىرگى تاڭدا وبلىس اۋماعىندا بارلىعى 79 گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىس نىسانى, سونىڭ ىشىندە 52 سۋ قويماسى بار ەكەنىن ايتقان بەرجان قۇمار ۇلى سولاردىڭ ءتور­تەۋىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىس­تارىنىڭ قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى. بۇگىندە «قازسۋشار» رمك بق فيليالىمەن سۋ تاسقىنىن اپاتسىز وتكىزۋگە بايلانىس­تى كەشەندى شارالار جۇرگىزىلۋدە. بۇل رەتتە جاڭاقالا, قازتالوۆ, اقجايىق, جانىبەك اۋداندارى مەن ورال قالاسىنىڭ اۋماعىندا ارىقتاردى تازالاۋ, بوگەتتەردى بەكىتۋ, سۋ تاس­قىنىنا قارسى جاعالاۋدى بەكىتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بۇل جۇمىستاردى اتقارۋ ءۇشىن بار­لىعى 22 267,04 مىڭ تەڭگە جۇم­سالدى. وبلىستىڭ كليماتتىق جاع­داي­ىنا بايلانىستى ارىقتار جەلى­سىن, سۋ وتكىزۋ قۇبىرلارىن تازا­لاۋ ناۋرىز ايىنىڭ ەكىنشى-ءۇشىن­شى ون كۇندىگىندە باستالادى. سۋ وتكىزۋ قۇبىرلارىنىڭ سانى رەس­پۋبليكالىق ماڭىزداعى جولداردا – 439, وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزداعى جولداردا – 1142. كوكتەمگى سۋ تاسقىنى مەن سۋ باسۋ قاۋپى ءىرى ترانسشەكارالاس جايىق, شاعان, قاراوزەن جانە سارى­وزەندەردە تەك ءبىزدىڭ ەل جاعى­نان عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, رەسەي فەدەراتسياسى اۋماعىندا ورنالاسقان سۋ قويمالارىمەن جانە سۋدىڭ جىبەرىلۋىنە تاۋەلدى بولادى. مىسالعا, سارىوزەن سۋىنىڭ كوتەرىلۋى ەرىگەن قار سۋى­مەن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, رەسەي جاعىنان ۆارفولومەەۆ سۋ قويماسىنان جىبەرىلگەن سۋعا دا بايلانىستى. سۋ تاسقىنى كەزىندە ەداۋىر قاۋىپ توندىرەتىندەر دە وسى ءىرى ترانشەكارالاس وزەندەر. سوندىقتان, ءبىز «قازسۋشار» رمك فيليالىمەن بىرگە رەسەيدىڭ كورشىلەس وبلىستاعى ارىپتەستەرمەن ءوزارا ارەكەت ەتۋ جوسپارىنا سايكەس بايلانىستا بولىپ, سۋ تاسقىنى بويىنشا بولجامدى اقپاراتتاردى ءجيى سۇراتىپ وتىرمىز. ناۋرىز ايىنان سوڭعى ون كۇندىگىنەن باس­تاپ كوممۋنالدىق مەنشىكتەگى سۋ قويمالارىنا تاۋلىكتىك باقىلاۋ ۇيىمداستىرىلماق. اسا ماڭىزدى نىسانداردا, ياعني رەسپۋبليكالىق مەنشىكتەگى سۋ قويمالارىندا ارنايى بەكەتتەر جاعدايدى باقىلاۋدا ۇستايدى. ەرىگەن قار سۋىن شىعارۋعا ارنايى بريگادالار ۇيىم­داستىرىلادى, قىسىلتاياڭ جاعدايدا تۇر­عىنداردى ەۆاكۋاتسيالاۋ مارشرۋتى انىقتالدى. وبلىستىڭ سۋ تاسقىنى قاۋپى بار اۋداندار مەن وبلىس ورتالىعىندا بارلىعى 3500 ادامعا ارنالعان 25 ەۆاكۋاتسيالىق بەكەت جاساقتالۋدا, دەگەن بەرجان قۇمار ۇلى 10 ناۋ­رىزدان باستاپ سۋ تاسقىنىن اپاتسىز وتكىزۋگە ارنالعان كۇشتەر مەن قۇرالداردىڭ تولىق دايىندىققا كەلتىرىلەتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ سوزىنشە, تج قاۋپى تونگەن جاعدايدا تۇرعىندارعا سمس حابارلاما جولدانباق. بۇدان كەيىن قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى عالىم ورىنعاليەۆ سويلەپ, سۋ تاسقىنىنا دايىندىق جونىندە باياندادى. ونىڭ سوزىنشە, قازىرگى ۋاقىتتا سۋ استىندا قالۋ قاۋپى بار شاعىناۋداندارعا تەكسەرۋ جۇ­مىس­تارى جۇرگىزىلىپ, مۇنداي ايماقتار قاردان تازارتىلۋدا. تۇرعىندارعا اپاتتى جاعداي كە­زىن­دە قانداي ءىس-قيمىل جاساۋ كەرەك­تىگى جونىندە جادىنامالار تاراتىلىپ, ولارعا كۇردەلى جاعداي تۋىنداي قالسا, ۋاقىتشا كوشىرىلۋ ءتارتىبى ءتۇسىندىرىلدى. قالا ماڭىنداعى ساياجايلاردا 9 مىڭداي ادام قونىستانعان. سۋ تاسقىنى اسەرىنەن قاۋىپ تونگەن جاعدايدا ولاردى ۋاقىتشا ورنالاستىرۋ ءۇشىن №5, 10, 12, 14, 26 ورتا مەكتەپتەر مەن دەركولدەگى مادەنيەت ۇيىنەن جانە قالاداعى «ساياحات», «ورال» قوناقۇيلەرىنەن ورىن ءبولۋ جونىندە كەلىسىلدى. سۋ قاۋپىنىڭ الدىن الۋعا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار جەتكىلىكتى مولشەردە. وسى جەردە نۇرلان اسقار ۇلى ادامداردى اپاتتان امان ساقتاۋ ءۇشىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جەر تەلىمىن بەرەردە ولارعا ورىندى كەلمەيتىن قاۋىپسىز جەردەن بەرگەن ءجون دەگەن پىكىرىن جەتكىزدى. ول, سونداي-اق, قالاداعى مەيرامحانا, ءدامحانا قوجايىندارىنىڭ جاۋاپسىزدىعىنان قالا كوشەلەرىن­دەگى كوپتەگەن ارىقتاردىڭ بىتەلىپ قالعانىن ايتىپ, قالا اكىمدىگىنىڭ وكىلىنە وسى جاعدايدى قالپىنا كەلتىرۋ جۇكتەلدى. وتىرىستى قورىتىندىلاعان وبلىس اكىمى جينالعاندارعا بارلىق جاعدايعا دايىن وتىرۋدى تاپسىردى. ايشا وتەبالى, جۋرناليست. باتىس قازاقستان وبلىسى.