20 مامىر, 2015

ىنتىماقتاستىققا ءورىس كەڭ

317 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشە استانادا قازاقستان-ليتۆا كاسىپكەرلەرىنىڭ بيزنەس-فورۋمى بولىپ ءوتتى. فورۋمنىڭ اشىلۋىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى كارىم ءماسىموۆ پەن ليتۆا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى الگير­داس بۋتكياۆيچيۋس قاتىستى. ءىس-شارانى قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى مەن «KAZNEX INVEST» اق ۇيىمداستىردى.

ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ين­ۆەس­تيتسيالىق-ونەركاسىپتىك ىن­تى­ماقتاستىق باعدارلاماسىن تالقىلاۋ جونىندەگى كەلىس­سوز­دەردىڭ كەزەكتى كەزەڭىندە ءوتىپ وتىرعان بۇل بيزنەس-فورۋم­عا قازاقستان مەن ليتۆانىڭ مەم­لەكەتتىك باسقارۋ ورگاندارى­نىڭ, كاسىپورىندارى مەن ۇيىم­دارىنىڭ, دامۋ ينستيتۋتتارى مەن بيزنەس قۇرىلىمدارىنىڭ 200-دەن استام وكىلدەرى قاتىستى. فورۋمنىڭ اشىلۋىنا وراي سويلەگەن سوزىندە قا­زاق­ستان ۇكى­مەتىنىڭ باسشىسى كا­رىم ءماسىموۆ ءبىزدىڭ ەلىمىز­دىڭ ەۋروپالىق وداققا شىعار جولىنداعى ليتۆانىڭ كولىك­تىك ينفراقۇرىلىمدارىن پاي­دالانۋعا مۇددەلى ەكەندىگىن جەتكىزدى. كولىك ءدالىزى رەتىن­دەگى ونىڭ بىزگە بەرەتىن ءمۇم­كىندىكتەرىن اتاپ كورسەتتى. «قازاقستان ءۇشىن ليتۆانىڭ وزىنە, ونىڭ كولىكتىك ينفرا­قۇرىلىمدارىنا ين­ۆەس­تي­تسيالار سالۋ, بۇل ەلدىڭ پورتتارىمەن جۇمىس ىستەۋ ماڭىز­دى بولىپ تابىلادى. سون­داي-اق, ءبىز ەۋروپالىق وداق­قا ءوز ونىمدەرىمىزدى ەكسپورتتاۋ ءۇشىن ليتۆا اۋماعىنان كاسىپ­ورىندار قۇرۋدىڭ مۇمكىندىگىن پاي­دالانعىمىز كەلەدى», دەدى ءوزىنىڭ سوزىندە قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى. كارىم ءماسىموۆ ليتۆا­لىق بيز­نەسمەندەردى قازاق­ستاندىق كاسىپ­ورىنداردى ينۆەستيتسيالاۋعا شاقىردى. «قازاقستاندا ينۆەستيتسيا سال­عىسى كەلەتىن ىسكەرلەرگە ۇلكەن مۇمكىندىكتەر مەن سا­لىق جەڭىل­دىكتەرىن بەرەتىن ارناۋ­لى زاڭ قابىلدانعان. ەكونو­مي­كامىز بولسا قارىشتاپ, ءوسىپ كەلەدى. سوندىقتان مەن ليت­ۆا­لىق كومپانيالار وسى مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋعا ۇمتىلىس تانىتادى, ولاردا قازاقستان ەكونوميكاسىن ينۆەستيتسيالاۋعا قىزىعۋشىلىق تۋىندايدى دەپ ۇمىتتەنەمىن. مەن ءسىزدىڭ جانە ءسىز باستاعان دەلەگاتسيانىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزگە جا­ساعان بۇل ساپارلارىڭىز ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز بەن حالىقتارىمىز اراسىن­داعى قارىم-قاتىناستى كەڭەي­تۋ مەن تەرەڭدەتۋ ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىكتەر بەرەدى دەپ ەسەپتەي­مىن», دەپ اتاپ ءوتتى كارىم ءماسىموۆ. ليتۆا پرەمەر-ءمينيسترى الگيرداس بۋتكياۆيچيۋس ءوز سوزىندە ليتۆا ءۇشىن قازاقستاننىڭ ورتالىق ازياداعى ەڭ ماڭىزدى ارىپتەس بولىپ تابىلاتىندىعىن اتاپ كورسەتتى. «ءبىزدى وتە جاقسى ساياسي-ەكونوميكالىق مادەني قارىم-قاتىناستار بايلانىستىرىپ تۇر. مەن سىزبەن وسىنىڭ الدىندا ەكىجاقتى ءپىشىم اياسىندا جاقسى اڭگىمە وتكىزگەن ەدىم. بۇگىن استانادا كەزدەسكەنىمىزگە قۋانىشتىمىن», دەي كەلە, بۇل شاراعا ءوزىنىڭ ۇلكەن دەلەگاتسيانى باستاپ كەلگەندىگىن, وسىنىڭ ءوزى ليتۆانىڭ قازاقستانمەن اراداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسيالىق بايلانىستارىن نىعايتۋعا بارىنشا مۇددەلى ەكەن­دىگىن بىلدىرەتىندىگىن ايتىپ ءوتتى. «سوڭعى ۋاقىتتاردىڭ وزىندە ليتۆا پرەزيدەنتى قازاقستانعا ەكى رەت كەلدى. بىزدە قازاقستاندىق جاستار جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋدا. ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستاردى نىعايتۋدا ارادا قۇرىلعان ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا جاقسى جۇمىس ىستەۋدە», دەي كەلە, سوڭعى التى جىلدان بەرى قازاقستان مەن ليتۆا اراسىنداعى ساۋدا اينالىمىنىڭ تۇراقتى تۇردە ءوسىپ كەلە جاتقاندىعىن, بۇگىنگى كۇنى ليتۆانىڭ ورتالىق ازيامەن ساۋدا اينالىم كولەمى جىلىنا 1 ميلليارد دوللاردان اسىپ تۇسسە, مۇندا قازاقستانمەن اراداعى قارىم-قاتىناستىڭ ۇلەسى مول ەكەندىگىن جەتكىزدى. دەگەنمەن, سوعان قاراماستان, ءبىزدىڭ ارامىزداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى جاقسارتۋدىڭ ءالى تولىق الەۋەتى ىسكە اسپاي وتىر. ماسەلەن, ءبىز اقپاراتتىق تەحنولوگيا, مەديتسينا, تۋريزم سالالارىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ, جاقسى تابىستارعا جەتكەن بولار ەدىك. بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا تامان شۆەتسيا مەن پولشا اراسىنداعى قۋاتتى ەلەكتر جەلىسى ىسكە قوسىلاتىن بولادى. ەلىمىزدىڭ پورتتارى ىرىلەندىرىلۋدە. ءبىز ازيا مەن ەۋروپانى بايلانىس­تىراتىن جاڭا جىبەك جولى جوباسىنا قاتىسۋعا ۇمتىلىس تانىتىپ وتىرمىز. مىنە, وسىلاردىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ ارامىزداعى قارىم-قاتىناستاردى نىعايتۋعا سەپتەستىگىن تيگىزەتىنى انىق, دەدى ليتۆالىق مەيمان. بيزنەس-فورۋمدا 2005-2014 جىلدار ارالىعىندا ليتۆادان قا­زاق­ستانعا كەلگەن تىكەلەي ين­ۆەستي­تسيا­لاردىڭ جالپى كولەمى 9,5 ميل­ليون اقش دوللارىن قۇرا­عان­دىعىن, ال وسى ۋاقىت ارالى­عىندا قازاقستاننان ليتۆاعا سالىن­عان ينۆەستيتسيالار كولەمى 9,9 ميل­ليون اقش دوللارى بولعاندىعى ايتىلدى. قازاقستان مەن ليتۆا ارا­سىن­د­اعى تاۋار اينالىمى 2014 جىلى 436,5 ميلليون اقش دوللارى­نا جەتتى. بۇل – 2013 جىلعى كور­سەتكىشتەن 37 پايىزعا ارتىق. ياعني, ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق بارىنشا دامي تۇسۋدە دەپ ايتۋعا بولادى. بۇل جولعى فورۋم دا ناتيجەلى بولدى. فورۋم سوڭىندا بىرقاتار ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كەلىسىمدەر مەن مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى. سولاردىڭ قاتارىندا «Kaznex Invest» اق-تىڭ ليتۆانىڭ «دۋرپەتا» جاق, «Eurofire» جاق كومپانيالارىمەن جاساسقان ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمدارى جانە استانا كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەن ءۆيلنيۋستىڭ ساۋدا-ونەركاسىپتىك جانە قولونەر پالاتاسى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدەر بار. سۇڭعات ءالىپباي, «ەگەمەن قازاقستان».  
سوڭعى جاڭالىقتار