مۇرتقا وكپەلەپ جۇرگەندە...

اتا-بابالارىمىز قارا ءسوزدىڭ قايماعىن قالقىپ, استارلاپ سويلەپ, كەيىنگى ۇرپاققا مۇرا ەتىپ ۇلاعاتتى سوزدەر قالدىرعان. مىسالى, «مۇرتقا وكپەلەپ جۇرگەندە ساقال شىقتى» دەگەن ءسوزدىڭ استارى تەڭىزدەي تەرەڭدە جاتىر. ءبىر قيىندىقتى اۋىرسىنىپ جۇرگەن, ودان دا اۋىر قيىندىققا تاپ بولعان كەزدە ايتىلعان. مۇنىڭ دالەلىن الىستان ىزدەمەي-اق وزىمىزدەن تابۋعا بولادى. وتكەن جىلى ەلەكتر قۋاتىنىڭ ءبىر كۆت-نا 14 تەڭگە 56 تيىننان تولەگەندە تۇتىنۋشىلار قاتتى قينالىپ ءجۇردى. اسىرەسە, تەك قانا زەينەتاقىعا قاراپ وتىرعان زەينەتكەرلەر مەن جۇمىسسىزدار, ءبىر ۇيدە ءبىر ادام عانا جۇمىس ىستەيتىن از قامتىلعان وتباسىلارى قاتتى قينالدى. كۇندەلىكتى قاجەتتىلىكتىڭ وزىنە جۇمساعاندا ايدان-ايعا زەينەتاقىسى ءاپىل-ءتاپىل جەتىپ جۇرگەن زەينەتكەر بيىل ەلەكتر قۋاتىنىڭ ءار كۆت-نىڭ قۇنى 19 تەڭگە 57 تيىن بولىپ, بىردەن 5 تەڭگە 1 تيىنعا ءوسىپ شىعا كەلگەندە توبەسىنە قازانداي قارا تاس قۇلاعانداي ەسەڭگىرەپ قالدى. ونىڭ ۇستىنە دۇكەندەردەگى زاتتاردىڭ, ازىق-ت ۇلىكتىڭ باعالارىن دا كاسىپكەرلەر شارىقتاتىپ تۇرعاندا, مىناۋ اۋىر سوققى بولدى. وتكەن جىلعى 14 تەڭگە 56 تيىننان ازايتۋدان ۇمىتتەنىپ جۇرگەندە توقتىڭ باعاسى شارىقتاپ شىعا كەلدى. بۇل «توقال ەشكى ءمۇيىز سۇرايمىن دەپ ءجۇرىپ قۇلاعىنان ايىرىلىپتىنىڭ» كەرى بولدى. ءبىر تاڭعالارلىعى, مونوپوليا­نى رەتتەۋ اگەنتتىگى بۇعان قالاي جول بەرىپ وتىر, الدە بۇل مەكەمە ەشكىمدى مويىندامايتىن, حالىقتىڭ جاعدايىن ويلامايتىن اياعى اسپاننان سالبىراپ تۇسكەن مەكەمە مە؟ تىم بولماعاندا زەينەتكەرلەرگە, از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلارىنا, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جەڭىلدىك جاساماي ما؟ مۇنداي جاندار ەندى نە تاماقتان تاپشىلىق كورۋى كەرەك, نە جارىقسىز وتىرۋ كەرەك قوي. «مۇرتقا وكپەلەپ جۇرگەندە ساقال شىقتى» دەگەن وسى. جوعارى جاقتاعىلار مۇنى ەسكەرەتىن شىعار دەپ ويلايمىز. ماعزۇمبەك ماشايىق ۇلى, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى, ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى. قاراعاندى وبلىسى.