جيىندى اشقان قازاقستان ازاماتتىق اليانسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرلان ەرىمبەتوۆ قوعام قايراتكەرلەرىن ەل ءۇشىن ماڭىزى زور ساياسي ۇدەرىستەن تىس قالماۋعا شاقىرا كەلىپ, بۇل ورايدا, كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىن قايتا جانداندىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعانىن جەتكىزدى. «بۇل قۇرىلىم بۇعان دەيىنگى سايلاۋ ناۋقاندارىنىڭ كەزىندە دە ءوز جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتكەن بولاتىن. ءبىز ۇنەمى سايلاۋ ناۋقاندارىنا بايلانىستى ءوزىمىزدىڭ وبەكتيۆتى باعامىزدى بەرىپ كەلەمىز. الداعى ۋاقىتتا ۇمىتكەرلەردىڭ سايلاۋالدى شتابتارىنىڭ, سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ جانە باق-تاردىڭ تاراپىنان جۇرگىزىلەتىن ۇگىت-ناسيحات شارالارى بارىسىندا ەلىمىزدىڭ سايلاۋ زاڭنامالارىنىڭ ساقتالۋىنا قوعامدىق باقىلاۋ جاسايتىن بولامىز. قوعامدىق باقىلاۋ اياسىن كەڭەيتۋ, زاڭدى جانە ترانسپارەنتتى سايلاۋ وتكىزۋ بارىسىندا رەسپۋبليكالىق كوميسسيا بىرنەشە باعىتتا جۇمىس جۇرگىزەتىن بولادى», – دەدى ن.ەرىمبەتوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە قوعامدىق كوميسسيانىڭ بولىمشەلەرىن قۇرۋ جۇزەگە اسىرىلىپ, ەلەكتورالدى ۇدەرىسكە قاتىساتىن كانديداتتار ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىك قامتاماسىز ەتىلمەك. «سايلاۋ ۇدەرىستەرىن بۇزۋعا باعىتتالعان ارەكەتتەردىڭ بەتىن قايتارىپ, ولارعا ۋاقتىلى تويتارىس بەرۋ مەن اكىمشىلىك رەسۋرستىڭ جانە تەرىس پيعىلدى پياردىڭ الدىن الۋ دا ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. بيلىكپەن, باق-تارمەن, ساياسي پارتيالارمەن جانە حالىقارالىق ميسسيالارمەن تىعىز قارىم-قاتىناس جاساۋ ءۇشىن اشىق قوعامدىق ۇنقاتىسۋ الاڭىن قۇراتىن بولامىز. ياعني, ءبىز سىزدەرمەن ارقاشان دا بايلانىستامىز», – دەدى ول ءوزىنىڭ سوزىندە.
«استانا بايتەرەك» ايەلدەر كلۋبىنىڭ ءتورايىمى تامارا لاۆرينەنكو قازاقستان ازاماتتارى ەلدەگى بارلىق ساياسي ۇدەرىستەر مەن مەملەكەت دامۋىنىڭ كۋاگەرى بولىپ وتىرعانىن ايتتى. «تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن ەلىمىز كوپ وزگەرىستى باسىنان كەشتى. حالقىمىزدىڭ كۇش-جىگەرى مەن قاجىر-قايراتىنىڭ ناتيجەسىندە كوپ جەتىستىككە جەتتىك. سول سەبەپتى, ەلىمىزدە كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋگە بارلىق جاعداي جاسالعان. الداعى ۋاقىتتا, رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا وسى سايلاۋ ناۋقانىن بايقاۋدى ءوزىنىڭ موينىنا الىپ قانا قويماي, ونىڭ قورىتىندىسىن باياندايتىن بولادى», – دەدى ت.لاۆرينەنكو.
بەلگىلى قوعام قايراتكەرى ءادىل احمەتوۆ: «قازاقستان باسقا ەلدەردەگى سايلاۋلارعا دا قاتىسىپ, بۇل سالادا باي تاجىريبە جيناقتاپ ۇلگەردى. ياعني, ەلىمىزدىڭ شەتەلدىك تاجىريبەسى جەتكىلىكتى. قوعامدىق كوميسسيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – سايلاۋدىڭ ءادىل, اشىق ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل كوميسسيا ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزبەيدى, كەرىسىنشە, سايلاۋ ناۋقانىنىڭ باسىنان باستاپ ءادىل وتۋىنە ىقپال جاسايدى. ەگەر دە, كەمشىلىكتەر ورىن الىپ جاتسا, سولاردىڭ دەر كەزىندە الدىن الۋعا اتسالىساتىن بولادى», دەدى.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى زاڭگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ ديرەكتورى پاتيما ماتجانوۆا قازاقستاندا تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى بىرنەشە سايلاۋ ناۋقانى وتكەنىنە, بۇل, تيىسىنشە, وسى سالاداعى تاجىريبەنىڭ جيناقتالۋىنا ىقپال ەتكەنىنە توقتالىپ ءوتتى. «ءبىز ءوز ەلىمىزدەگى سايلاۋ ناۋقاندارىن عانا ەمەس, وزگە ەلدەردەگى سايلاۋلاردى دا بايقاۋ كەزىندە كوپ تاجىريبە جيناقتادىق. سوندىقتان, رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ قۇرامىندا بىلىكتى ازاماتتار شوعىرلانعان», – دەدى ول بۇل ورايدا.
اقىن نەسىپبەك ايتوۆ ءوز ويىن بىلايشا جەتكىزدى: «ءبىز ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى دا شەشۋشى ساتتەن تىسقارى قالماۋىمىز كەرەك. سوندىقتان, كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ بارىسىن بايقايتىن رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋعا بەل بايلاپ وتىرمىز. ءبىز وسى سايلاۋدىڭ باستان-اياق اشىق ءوتۋىن بايقاپ قانا قويماي, وعان باعا بەرۋگە مىندەتتىمىز. ۇمىتكەرلەردىڭ سايلاۋالدى شتابتارىنىڭ, سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ جانە باق-تاردىڭ تاراپىنان جۇرگىزىلەتىن ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنىڭ زاڭ تالاپتارىنا ساي ءوتۋىن دە ايرىقشا بايقايتىن بولادى. سايلاۋدىڭ ءادىل وتۋىنە ءاربىر قازاقستان ازاماتى مۇددەلى بولۋى ءتيىس», – دەدى ول.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى جۋرناليست-ساراپشىلار كلۋبىنىڭ توراعاسى عادىلبەك شالاحمەتوۆ سايلاۋعا حالىقتىڭ مەيلىنشە كوپ بولىگىنىڭ كەلۋى ەل ءۇشىن وتە ماڭىزدى ەكەنىن جەتكىزە كەلە: «ءبىز قازىرگى تاڭدا كۇردەلى ساياسي كەزەڭدى باستان وتكەرىپ وتىرمىز. وعان كورشى مەملەكەتتەردە ورىن الىپ وتىرعان ساياسي جاعدايلار دا دالەل بولا الادى. قازىر – وتە جاۋاپتى كەزەڭ. سوندىقتان, بۇل سايلاۋعا بارلىق ازاماتتار اتسالىسادى عوي دەپ ويلايمىن. ال رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا وڭىرلەردە بولىپ, سايلاۋ ناۋقانىنىڭ ءجۇرۋ بارىسىن ءجىتى قاداعالايتىن بولادى», – دەپ ءوز ويىن تۇيىندەدى.
ال باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ پرەزيدەنتى, «جەتىنشى ارنا» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى بيبىگۇل جەكسەنباي قازاقستان پرەزيدەنتىن كەزەكتەن تىس سايلاۋ ەل ءۇشىن ۇلكەن سىن ساعاتى بولىپ تۇرعانىن تىلگە تيەك ەتتى. بۇل رەتتە ول: «ءبىر جاعىنان, بۇل – حالقىمىز ءۇشىن, مەملەكەتىمىز ءۇشىن, جالپى, قوعامدىق-اكىمشىلىك ينستيتۋتتارى مەن باق ءۇشىن جاۋاپتى كەزەڭ. سوندىقتان, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنداعى ارىپتەستەرىم دە وسى جاۋاپتى كەزەڭنەن ابىرويمەن ءوتۋى ءتيىس. ارينە, ءارتۇرلى جاعدايلار بولادى. كەي كەزدە جەڭىل تابىس قۋىپ, قارا پيارعا باراتىن نەمەسە رەيتينگ قۋىپ, تەرىس اقپارات بەرەتىن جاعدايلار كەزدەسەدى. مىنە, وسى تۇرعىدا مەن ءوز ارىپتەستەرىمدى وزدەرىنە جۇكتەلگەن جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋگە, سايلاۋدىڭ اشىق ءارى ءادىل ءوتۋىنە بارىنشا جاعداي جاساۋعا شاقىرامىن. الداعى ۋاقىتتا رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا سايلاۋدىڭ وتۋىنە بايلانىستى مونيتورينگ جاساپ وتىرادى», – دەدى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ازات ەسەمبەكوۆ.
جيىندى اشقان قازاقستان ازاماتتىق اليانسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرلان ەرىمبەتوۆ قوعام قايراتكەرلەرىن ەل ءۇشىن ماڭىزى زور ساياسي ۇدەرىستەن تىس قالماۋعا شاقىرا كەلىپ, بۇل ورايدا, كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىن قايتا جانداندىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعانىن جەتكىزدى. «بۇل قۇرىلىم بۇعان دەيىنگى سايلاۋ ناۋقاندارىنىڭ كەزىندە دە ءوز جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتكەن بولاتىن. ءبىز ۇنەمى سايلاۋ ناۋقاندارىنا بايلانىستى ءوزىمىزدىڭ وبەكتيۆتى باعامىزدى بەرىپ كەلەمىز. الداعى ۋاقىتتا ۇمىتكەرلەردىڭ سايلاۋالدى شتابتارىنىڭ, سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ جانە باق-تاردىڭ تاراپىنان جۇرگىزىلەتىن ۇگىت-ناسيحات شارالارى بارىسىندا ەلىمىزدىڭ سايلاۋ زاڭنامالارىنىڭ ساقتالۋىنا قوعامدىق باقىلاۋ جاسايتىن بولامىز. قوعامدىق باقىلاۋ اياسىن كەڭەيتۋ, زاڭدى جانە ترانسپارەنتتى سايلاۋ وتكىزۋ بارىسىندا رەسپۋبليكالىق كوميسسيا بىرنەشە باعىتتا جۇمىس جۇرگىزەتىن بولادى», – دەدى ن.ەرىمبەتوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە قوعامدىق كوميسسيانىڭ بولىمشەلەرىن قۇرۋ جۇزەگە اسىرىلىپ, ەلەكتورالدى ۇدەرىسكە قاتىساتىن كانديداتتار ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىك قامتاماسىز ەتىلمەك. «سايلاۋ ۇدەرىستەرىن بۇزۋعا باعىتتالعان ارەكەتتەردىڭ بەتىن قايتارىپ, ولارعا ۋاقتىلى تويتارىس بەرۋ مەن اكىمشىلىك رەسۋرستىڭ جانە تەرىس پيعىلدى پياردىڭ الدىن الۋ دا ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. بيلىكپەن, باق-تارمەن, ساياسي پارتيالارمەن جانە حالىقارالىق ميسسيالارمەن تىعىز قارىم-قاتىناس جاساۋ ءۇشىن اشىق قوعامدىق ۇنقاتىسۋ الاڭىن قۇراتىن بولامىز. ياعني, ءبىز سىزدەرمەن ارقاشان دا بايلانىستامىز», – دەدى ول ءوزىنىڭ سوزىندە.
«استانا بايتەرەك» ايەلدەر كلۋبىنىڭ ءتورايىمى تامارا لاۆرينەنكو قازاقستان ازاماتتارى ەلدەگى بارلىق ساياسي ۇدەرىستەر مەن مەملەكەت دامۋىنىڭ كۋاگەرى بولىپ وتىرعانىن ايتتى. «تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن ەلىمىز كوپ وزگەرىستى باسىنان كەشتى. حالقىمىزدىڭ كۇش-جىگەرى مەن قاجىر-قايراتىنىڭ ناتيجەسىندە كوپ جەتىستىككە جەتتىك. سول سەبەپتى, ەلىمىزدە كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋگە بارلىق جاعداي جاسالعان. الداعى ۋاقىتتا, رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا وسى سايلاۋ ناۋقانىن بايقاۋدى ءوزىنىڭ موينىنا الىپ قانا قويماي, ونىڭ قورىتىندىسىن باياندايتىن بولادى», – دەدى ت.لاۆرينەنكو.
بەلگىلى قوعام قايراتكەرى ءادىل احمەتوۆ: «قازاقستان باسقا ەلدەردەگى سايلاۋلارعا دا قاتىسىپ, بۇل سالادا باي تاجىريبە جيناقتاپ ۇلگەردى. ياعني, ەلىمىزدىڭ شەتەلدىك تاجىريبەسى جەتكىلىكتى. قوعامدىق كوميسسيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – سايلاۋدىڭ ءادىل, اشىق ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل كوميسسيا ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزبەيدى, كەرىسىنشە, سايلاۋ ناۋقانىنىڭ باسىنان باستاپ ءادىل وتۋىنە ىقپال جاسايدى. ەگەر دە, كەمشىلىكتەر ورىن الىپ جاتسا, سولاردىڭ دەر كەزىندە الدىن الۋعا اتسالىساتىن بولادى», دەدى.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى زاڭگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ ديرەكتورى پاتيما ماتجانوۆا قازاقستاندا تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى بىرنەشە سايلاۋ ناۋقانى وتكەنىنە, بۇل, تيىسىنشە, وسى سالاداعى تاجىريبەنىڭ جيناقتالۋىنا ىقپال ەتكەنىنە توقتالىپ ءوتتى. «ءبىز ءوز ەلىمىزدەگى سايلاۋ ناۋقاندارىن عانا ەمەس, وزگە ەلدەردەگى سايلاۋلاردى دا بايقاۋ كەزىندە كوپ تاجىريبە جيناقتادىق. سوندىقتان, رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ قۇرامىندا بىلىكتى ازاماتتار شوعىرلانعان», – دەدى ول بۇل ورايدا.
اقىن نەسىپبەك ايتوۆ ءوز ويىن بىلايشا جەتكىزدى: «ءبىز ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى دا شەشۋشى ساتتەن تىسقارى قالماۋىمىز كەرەك. سوندىقتان, كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ بارىسىن بايقايتىن رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋعا بەل بايلاپ وتىرمىز. ءبىز وسى سايلاۋدىڭ باستان-اياق اشىق ءوتۋىن بايقاپ قانا قويماي, وعان باعا بەرۋگە مىندەتتىمىز. ۇمىتكەرلەردىڭ سايلاۋالدى شتابتارىنىڭ, سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ جانە باق-تاردىڭ تاراپىنان جۇرگىزىلەتىن ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنىڭ زاڭ تالاپتارىنا ساي ءوتۋىن دە ايرىقشا بايقايتىن بولادى. سايلاۋدىڭ ءادىل وتۋىنە ءاربىر قازاقستان ازاماتى مۇددەلى بولۋى ءتيىس», – دەدى ول.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى جۋرناليست-ساراپشىلار كلۋبىنىڭ توراعاسى عادىلبەك شالاحمەتوۆ سايلاۋعا حالىقتىڭ مەيلىنشە كوپ بولىگىنىڭ كەلۋى ەل ءۇشىن وتە ماڭىزدى ەكەنىن جەتكىزە كەلە: «ءبىز قازىرگى تاڭدا كۇردەلى ساياسي كەزەڭدى باستان وتكەرىپ وتىرمىز. وعان كورشى مەملەكەتتەردە ورىن الىپ وتىرعان ساياسي جاعدايلار دا دالەل بولا الادى. قازىر – وتە جاۋاپتى كەزەڭ. سوندىقتان, بۇل سايلاۋعا بارلىق ازاماتتار اتسالىسادى عوي دەپ ويلايمىن. ال رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا وڭىرلەردە بولىپ, سايلاۋ ناۋقانىنىڭ ءجۇرۋ بارىسىن ءجىتى قاداعالايتىن بولادى», – دەپ ءوز ويىن تۇيىندەدى.
ال باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ پرەزيدەنتى, «جەتىنشى ارنا» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى بيبىگۇل جەكسەنباي قازاقستان پرەزيدەنتىن كەزەكتەن تىس سايلاۋ ەل ءۇشىن ۇلكەن سىن ساعاتى بولىپ تۇرعانىن تىلگە تيەك ەتتى. بۇل رەتتە ول: «ءبىر جاعىنان, بۇل – حالقىمىز ءۇشىن, مەملەكەتىمىز ءۇشىن, جالپى, قوعامدىق-اكىمشىلىك ينستيتۋتتارى مەن باق ءۇشىن جاۋاپتى كەزەڭ. سوندىقتان, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنداعى ارىپتەستەرىم دە وسى جاۋاپتى كەزەڭنەن ابىرويمەن ءوتۋى ءتيىس. ارينە, ءارتۇرلى جاعدايلار بولادى. كەي كەزدە جەڭىل تابىس قۋىپ, قارا پيارعا باراتىن نەمەسە رەيتينگ قۋىپ, تەرىس اقپارات بەرەتىن جاعدايلار كەزدەسەدى. مىنە, وسى تۇرعىدا مەن ءوز ارىپتەستەرىمدى وزدەرىنە جۇكتەلگەن جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋگە, سايلاۋدىڭ اشىق ءارى ءادىل ءوتۋىنە بارىنشا جاعداي جاساۋعا شاقىرامىن. الداعى ۋاقىتتا رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا سايلاۋدىڭ وتۋىنە بايلانىستى مونيتورينگ جاساپ وتىرادى», – دەدى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ازات ەسەمبەكوۆ.
استانادا وليمپيادا چەمپيونى ميحايل شايدوروۆتى سالتاناتتى تۇردە قارسى الدى
ەلوردا • بۇگىن, 02:45
قوعام • كەشە
«اتىراۋ» فۋتبول كلۋبى ساتىلىمعا شىعارىلدى
فۋتبول • كەشە
مويىنقۇم اۋدانىندا ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمى اشىلدى
ايماقتار • كەشە
25 اقپانعا دەيىن سالىقتاردى تولەپ ۇلگەرىڭىز
سالىق • كەشە
«رەال» باس باپكەرگە بايلانىستى شەشىم قابىلدادى
فۋتبول • كەشە