قازىنالى تۇبەكتىڭ قارىمدى جوبالارى

ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرىنە  جۇمىس ساپارىن ماڭعىستاۋ وبلىسىنان باستادى 20 شىلدەدە ماڭعىستاۋ وبلى­سىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرە­مەر-ءمينيسترى كارىم ءما­سى­موۆ ءبىر­دەن “شوپان اتا” مادەني-ەسكەرت­كىش كەشەنىنە جول تارتتى. مۇندا ايماقتىق “مادەني مۇرا” باعدارلاماسىمەن تا­نىس­تى. رەس­پۋب­ليكالىق ماڭىزداعى ەسكەرتكىش – “بەكەت اتا” جەر اس­تى مەشىتىنە ساپار بارىسىندا پرەمەر-مي­نيسترگە بەكەت اتا­نىڭ اعىمداعى جىلى اتالىپ وتە­تىن 260 جىلدىق مەرەيتويىنا دايىندىق شارالارى تانىستى­رىل­دى. كيەلى جەرگە زيارات ەتۋشىلەردىڭ قاتارى جىل ساناپ كوبەيىپ كەلەدى. سوندىقتان مەملەكەت “قىزىلساي-شوپان اتا-وعلاندى” اۆتوكولىك جولىنىڭ قۇرىلىسىن قولعا الىپ, اياقتاۋعا جاقىن. ماڭعىستاۋ وبلى­سىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەر­باەۆ اتالعان اۆتوكولىك جولىنىڭ قۇرى­لى­سىن اياقتاۋ ءۇشىن قوسىمشا قا­راجات كەرەك ەكەنىن, ول قاراجات بي­ىل­عى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ بارىسىندا قارالسا دەگەن ويىن جەتكىزدى. قازىرگى تاڭدا قى­زىل­ساي-وعلاندى اۆتوجولىنىڭ جوسپارلانعان 103 شاقىرىمىنىڭ 78 شاقىرىمى توسەلدى. ك.ءماسىموۆ بۇل ماسەلە ۇكىمەتتە قارالاتىنىن ايتتى. كەلەسى كەزەكتە ۇكىمەت باسشى­سى “وزەن-تۇركىمەنستانمەن مەم­لە­كەتتىك شەكارا” تەمىر جول جەلى­سى­نىڭ قۇرىلىس بارىسىن كوردى. رەس­پۋبليكالىق بيۋدجەت پەن ازيا دامۋ بانكىنىڭ بىرلەسە قارجىلان­دىرۋى ارقىلى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبا 2011 جىلى اياقتالۋى ءتيىس. ۇكىمەت باسشىسى تەمىرجول قۇرىلىسىن ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا دەيىن اياقتاۋدى تاپ­سىردى. “مەملەكەت باسشىسى بۇل جوبانى ءوزىنىڭ ۇدايى باقىلاۋىندا ۇستاپ وتىر. جوبا قازاقستان تاۋەل­سىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا دەيىن اياقتالۋى ءتيىس. بۇل – پرە­زيدەنتتىڭ جەكە تاپسىرماسى”, – دەدى ۇكىمەت باسشىسى. جوبا بويىنشا ينۆەستيتسيا­نىڭ جالپى كولەمى – 74 ملرد. تەڭ­گە, ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 8,2 ملرد. تەڭگە باعىتتالۋدا. جوبانىڭ سمەتالىق قۇنى 65 ملرد. تەڭگە. بۇگىندە جەرگە قاتىستى بارلىق قاجەتتى جۇمىستار اتقارىلىپ, قۇ­رى­لىس قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. قۇ­رىلىسقا 700 تەحنيكا جۇمىل­دى­رىلعان. جوبا بويىنشا قازىر 7,6 ملرد.تەڭگە كولەمىندە قارجى يگە­رىلدى. تەمىرجول جەلىسى ىسكە قوسىل­سا, 812 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشى­لادى. ال اتالمىش باعىتپەن تەك استىق تاسىمالداعاننىڭ وزىندە ەكسپورتتىق الەۋەتى 3 ميلليون تون­نادان 8 ميلليون تونناعا دەيىن جەتەدى. بۇل تۋرالى “قازاقستان تەمىر جولى” ۇك” اق پرەزيدەنتى اسقار ءمامين ءمالىم ەتتى. “وزەن-تۇركىمەنستانمەن مەم­لەكەتتىك شەكارا” تەمىر جول جەلىسى – “وزەن–قىزىلقيا–بەرەكەت– ەترەك–گورگان” جوباسىنىڭ ءبىر ءبو­لىگى. الىپ قۇرىلىستى قازاق­ستان, تۇركىمەنستان جانە يران مەم­لەكەتتەرى بىرلەسىپ ءبىر مەزگىلدە باستادى. جاڭا جەلى ەۋروپا مەن ازيانى جالعاستىراتىن ء“سولتۇس­تىك–وڭتۇستىك” حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ ماڭىزدى تارماعى بولىپ سانالادى. جالپى ۇزىندىعى – 686 شاقىرىم, ونىڭ 146 شاقىرىمى قازاقستان اۋماعىنان وتەدى. حالىقارالىق تەمىر جول جەلىسى قۇرىلىسى قازاقستاننىڭ ترانزيت­تىك جانە ەكسپورتتىق الەۋەتىن كۇشەيتەدى. جاڭا باعدار سولتۇستىك پەن وڭتۇستىكتىڭ جولىن قازىرگى ماگيسترالمەن سالىستىرعاندا 600 شاقىرىمعا جاقىنداتادى. اتالمىش جوبا ەكسپورتتىق الەۋەتتى دامىتۋ مەن سىرتقى نا­رىق­قا شىعۋعا ىقپال ەتەدى. قازاق­ستان پارسى شىعاناعى مەن يران­نىڭ تەڭىز ايلاقتارىنا جۇك تاسى­مالدايتىن بولادى. جاڭا كولىك ءدالىزى تاياۋ جانە الىس شەتەلدەر­مەن تاۋار اينالىمى مەن ساۋدانى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەدى. مۇنىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى سوندا, تۋرا تەمىر جول باعدارى كولىكتىك شى­عىنداردى دا ازايتۋعا ىقپال ەتەدى. وعان قوسا جوبانى جۇزەگە اسىرۋ قازاقستاننىڭ باتىس وڭىرىندەگى ينفراقۇرىلىمدى دامىتىپ, ايماق ەكونوميكاسىنا جاڭاشا سەرپىن بەرەدى. ك.ءماسىموۆ تەمىر جولدىڭ اينالاسىندا قىزمەت كورسەتەتىن جاڭا نىساندار مەن الەۋمەتتىك جوبالاردىڭ قۇرىلىسىن دا قولعا الۋدى, ءسويتىپ, جاڭا جۇمىس ورىن­دارىن اشۋ, جاڭاوزەن قالاسىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ ىسىنە باسا ءمان بەرۋدى تاپسىردى. 21 شىلدەدە ۇكىمەت باسشىسى بەينەۋ اۋدانىنا بارىپ, بورانقۇل گاز وڭدەۋ زاۋىتىندا بولادى. وندا نىسان قۇرىلىسىن اياقتاۋ شارالا­رى تالقىلانباق. مۇنان سوڭ پرە­مەر-مينيسترگە “بەينەۋ-اقتاۋ” اۆ­توموبيل جولىن قايتا قۇرى­لىم­داۋ” جوباسى تانىستىرىلادى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ وڭىردەگى جۇمىس ساپارى اقتاۋ تەڭىز ساۋدا پورتىندا جالعاسادى. سونىمەن قاتار وبلىس ورتالىعىنداعى ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسان­دا­رىن­دا بولىپ, ءبىلىم بەرۋدى دامى­تۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ار­نال­عان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جوباسىن, دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان “سالاماتتى قازاقستان” مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ اتقارىلۋ بارىسىن تالقىلايدى. ساپار سوڭىندا ۇكىمەت باس­شى­سى “بەينەۋ-بوزوي” گاز قۇبىرى مەن “بەينەۋ-شالقار” تەمىر جولىنىڭ قۇرىلىسى ماسەلەلەرى بويىنشا جۇمىس ءماجىلىسىن وتكىزەدى. “ەگەمەن-اقپارات”.