نۇر تاراتقان نار تۇلعا

مەملەكەتتىك ما­ڭىزدى ماسەلەلەردى, ۇلكەن قالا­لار­دىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋدى قاتار نازاردا ۇستاعان پرەزيدەنت وڭىرلەردەگى جاع­داي­دى ەش ۋاقىتتا ۇمىت قالدىرمادى. قول­داۋمەن قاتار قاتاڭ تالاپتار قوي­دى. بۇگىندە وركەنيەتتى ەل­دەر باعى­تىنا قاراي قادام باسىپ, دامۋ قار­قىنىن قامشىلاي تۇسكەن قا­زاق­ستان­دى, سارابدال ساياساتىمەن كۇل­لى دۇنيەنىڭ نازارىن اۋدارعان ەل­باسى ن.نازار­باەۆتى بىلمەيتىن­دەر كەمدە-كەم. بيىلدىڭ وزىندە وزگە مەملەكەتتەردە ءبىز­دىڭ پرەزي­دەنتكە ارنالىپ ەس­كەرت­كىش ورنا­تىلدى, كو­شەگە, مەكتەپكە اتى بەرىلدى, تاعى-تاعى ىستىق ىقى­لاس­تار كورسەتىلىپ جاتىر. قازاق ەلىنىڭ ماڭدايىنا باق بولىپ بىتكەن ءتول پەرزەنتىن باس­قا­لار توبەسىنە كو­تەرىپ, قادىرلەپ جات­قاندا, كوش­باس­شى­مىزدىڭ يگى باس­تا­مالارىن قول­داپ-قۋاتتاپ, جۇ­مىل­عان جۇ­دىرىقتاي بىرلىگىمىزدى تا­نىتا ءبىل­مەسەك, ەلدىگىمىزگە, ەر ۇستىندە ءجۇر­­گەن ازاماتتىعىمىزعا سىن ەمەس پە؟ ۇلكەن مەملەكەتتىڭ تىزگىنىن بۇل­تاق­تاتپاي مىعىم ۇستاپ, قيىن ماسەلەلەردى كورەگەندىكپەن قيىستىرا شەشىپ وتىرعان مەملەكەت باس­شى­سى­نىڭ باتىلدىعى مەن بايقامپازدىعى  سۇيسىندىرەدى. ەلباسى تاپسىرعان ءمىن­دەتتەردى ماڭداي تەرىمدى توگە ءجۇ­رىپ, كوپپەن بىرگە جۇزەگە اسىرۋعا با­رىمدى سالامىن. باسشى بولۋ باس­قا­دان بولەكتەنۋ, بيىك مانساپقا قول جەت­كىزۋ ەمەس, كەرىسىنشە, قارا­پا­يىم حا­لىقپەن ەتەنە جاقىنداسۋ, مۇ­ڭىن تىڭ­داپ, سىرىن ۇعۋ, سىنىن قا­بىل­داۋ. ەل تاعدىرىنا ارالاسىپ, اتقا مىنگەن سانالى عۇمىرىمدا ەل باسقارۋ جايلى وڭدى پىكىر قالىپتاستىرسام, ىلگەرى باتىل قادام جاساۋعا ۇيرەنسەم, مۇنىڭ بارلىعى ەلباسىمىزدىڭ ۇلا­عاتتى ءومىر جولىنان ساباق الۋىمنىڭ اسەرىنەن بولدى دەپ بىلەمىن. جەتىسۋ جەرىنىڭ كوركەم ءبىر بۇ­رى­شى – شاعىن عانا تەكەلى قالاسى دا قاي­تا قۇرۋدىڭ قارماعىنا ءتۇسىپ, تىرلىگى قاۋ­ساعان ساتتە مەملەكەت باسشىسى نۇسقاعان باعىتتى بەتكە الا وتىرىپ, قاناتىن قايتا قومدادى. مەملەكەتتىك ما­ڭىزدى ماسەلەلەردى, ۇلكەن قالا­لار­دىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋدى قاتار نازاردا ۇستاعان پرەزيدەنت وڭىرلەردەگى جاع­داي­دى ەش ۋاقىتتا ۇمىت قالدىرمادى. قول­داۋمەن قاتار قاتاڭ تالاپتار قوي­دى. سونىڭ ارقاسىندا بۇگىندە تەكەلى قالاسىنىڭ تاسى ورگە دومالاپ, حالىق سانى دا كوبەيىپ, تىرلىگى تۇزەلدى. وسى قالانىڭ باسشىلىعى قىزمەتىنە 2005 جىلدان باستاپ كىرىسىپ, ەلباسى سايا­سات­ىنىڭ سورابىنا تەرەڭدەپ بويلا­دىق. ناعىز دامۋ ۇدەرىسىنىڭ ەكپىنىمەن جانە ەل مەن ەلباسى الدىنداعى اسقان جاۋاپ­كەر­شىلىكتى ۇمىتپاي, قالانىڭ كورىكتەنە ءتۇس­كەن كەلبەتىنە, تۇرعىن­دار­دىڭ تۇتاس­تىق­پەن تۋرا جولدان تايماعان ءتىر­شىلىگىنە سۇيسىنە ءجۇرىپ, ۋا­قىتتىڭ قالاي وتكەنىن دە بايقاماي قالعاندايمىز. بارلىق ءىستىڭ باعىت سىلتەر باعدار­شا­مى رەتىندە ەلباسىمىزدىڭ ءداس­تۇرلى حالىققا جولداۋى يگى باس­تا­ما­لار­دىڭ ۇيىتقىسى بولۋدا. داع­دا­رىس­تىڭ باتپان جۇگىن حالىقتىڭ يىعىنا با­تىرماۋعا باعىتتالعان ۇكىمەتتىك باع­دار­لاما – “جول كارتاسى” قالا­مىز­دىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتىن كوتەرۋگە ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزدى. بيىلعى “بيز­نەس­­تىڭ جول كارتاسى-2020” باع­دار­لا­ما­سىنىڭ دا شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ تىنىسىن كەڭەيتۋگە ىقپالى زور بول­ماق. سوڭعى جىل­داردا جۇرت­شى­لىق­تى قۋانتقان قابىرعالى ىستەردىڭ قاتا­رىن­دا تالدىقورعان-تەكەلى تاس جو­لىنىڭ كەڭەيتىلۋى بار. ال تەكەلى قا­لالىق “Green House – زەلەنىي دوم” جشس جىلىجاي كەشەنىنە قوسىمشا 3,65 گا قۇرىلىس جۇرگىزۋ جوباسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان يندۋس­تريا­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ مەم­لەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ءجۇ­زەگە اسىرىلاتىن جوبالاردىڭ قاتا­رىنا ىلىگۋى داعدارىستىڭ قيىندىعىنا شى­داس بەرىپ, جاڭا دامۋ ساتىسىنا كوتەرىلۋدى كوزدەگەن كەشەنگە تىڭ ەك­پىن بەرىپ وتىر. قازىرگى ۋاقىتتا گول­لان­ديالىق تاسىلمەن راۋشان گۇلدەرىن وسىرەتىن جىلىجايدى الداعى ۋاقىتتا كوكونىس ءوسىرۋ ءۇشىن كەڭەيتۋگە “قاز­اگرو­قارجى” قولداۋ كورسەتتى. جالپى, قا­لاداعى ونەركاسىپ ورىندارى ار­نا­سىنىڭ كەڭەيۋى جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋدىڭ ومىرشەڭ ورنەگى ەكەنى ءمالىم. ءما­سەلەن, تەكەلىدە شىعارىلاتىن ءمار­­مار ۇنتاعى, جول جيەگىنە ءتو­سە­لە­تىن تاقتاتاس, كىرپىش تەك ءوز ق­ا­لا­مىز­دىڭ قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, باسقا وڭىرلەردىڭ دە قۇ­رىلىسى مەن جوندەۋ جۇمىستارىنا پايدالانىلۋدا. جاقىن بولاشاقتا وسى سەكىلدى ىشكى ونىمدەرىمىزدىڭ ساپا­سى مەن كولەمى ارتتىرىلىپ, “قازاق­ستان­دا جاسالعان” دەگەن بەلگىمەن شەت ەلگە شىعىپ جاتسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. قالاي بولعاندا دا, ءبىز ماڭداي تۇزەر باعىتىمىزدى ايقىنداپ الدىق. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ “قازاقستان-2030” ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارى جۇرەر جولىمىزدى جارىق­تان­دىرىپ قانا قويعان جوق, ايبى­نى­مىزعا ايبىن قوسىپ, جىگەرىمىزدى جا­نى­دى, نامىسىمىزدى قايرادى. پرە­زي­دەنتتىڭ ءار جىلدارداعى حالىققا جول­داۋلارى ناقتى مىندەتتەر جۇكتەپ, ەكو­نوميكانى كوتەرۋ, حالىقتىڭ ءال-اۋ­قاتىن ەسەلەۋ, ەلدى وركەنيەتتەر كو­شىنە قاراي ورلەتۋدىڭ ايقىن قوز­عاۋ­شىسى بولىپ كەلەدى. ەلباسىنىڭ كو­رە­­گەن ساياساتى, كەشەگى الەمدى ءدۇر­لىك­تىرگەن داعدارىس كەزىندەگى كەمەڭگەر ۇسى­نىستارى قازاق مەملەكەتىنىڭ مە­رەيىن اسىرىپ, ىشكى تۇراقتىلىقتى عانا قامتاماسىز ەتكەن جوق, سونىمەن قاتار, قاۋ­قار­لى, دامىعان ەلدەردىڭ دە بيىك با­عاسىنا يە بولىپ, باعدارىنا اينالدى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ەڭ ءبىر تاۋە­كەل­شىل قادامى, ەلباسىمىزدىڭ ماڭىزدى ستراتەگيالىق شەشىمى ەل استاناسىن سارىارقانىڭ توسىنە كوشىرىپ, جاڭا استانا سالۋ يدەياسى ەدى. تاپ سول مەزەتتە مۇنىڭ اقىرى نە بولار ەكەن دەگەن سەنىمسىزدىك پەن سەكەمشىلدىك ويىمىزدى بيلەدى. بىراق ۋاقىت وتە كەلە استانا­مىز­دىڭ قاناتىن كەڭگە جايا باستاعان, ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ ناعىز ەلور­داسىنا لايىق سيپاتتا بوي تۇزە­گەن قالىبىنا كوز جىبەرە وتىرىپ, نۇر­سۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ تاعى ءبىر كورە­گەن, كوزدەگەنىن ىسكە اسىراتىن ماق­ساتكەرلىك قاسيەتىنە ءتانتى بولدىق. قازىر استانانى تەك ءوزىمىز عانا ماق­تان تۇتىپ, ونىڭ كۇن ساناپ رەڭدەنىپ كەلە جاتقان كورىكتى كەل­بە­تىنە, ەرەكشە ورنەكپەن بوي كو­تەرگەن عيما­رات­تا­رىنا تاڭداي قاعىپ, تاڭىرقامايمىز, باسقا مەملەكەتتەردىڭ دە قازاق ەلىنىڭ باس قالاسىنا دەگەن قىزىعۋشىلىعى باسىم, بالكىم, كەيبىرەۋلەر قىزعا­نىشپەن دە قارايتىن بولار. استانانىڭ العاشقى قارلىعاش قانات قايتالانباس جوبالارىنىڭ ءبىرى ء“باي­تەرەك” بەيبىتشىلىگىمىزدىڭ, بەرە­كە-بىرلىگىمىزدىڭ بەلگىسىنە, ەلور­دا­مىز­دىڭ ءبىتىمى بولەك سيمۆولىنا اينالدى. ءبا­تۋالى ۇستانىمعا كەلۋ ءۇشىن الەم­نىڭ ءار باعىتتاعى ءدىنباسىلارىن ءتو­رىنە جيناعان “بەيبىتشىلىك پەن كە­لىسىم سارايى” جالپاق عالامنىڭ عا­لا­ماتىن بويىنا جيناپ, جان-جاعىنا نۇر تاراتىپ تۇرعان جۇماقتى مەك­ەن­دەي اسەر قالدىرادى. جا­قىندا عانا تۇ­ساۋى كەسىلگەن زاماناۋي تەح­­نو­لو­گيانىڭ جاڭا جەتىستىكتەرىنىڭ جەمىسى نا­زارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى ءبىلىمدى ۇر­پاق­تىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ, ءىلىم-عى­لىمنىڭ بەسىگىندە تەربەتەتىن, بولاشاق ەل تۇتقاسىن ۇستايتىن باتىر تۇل­عا­لاردى تاربيەلەپ شىعاراتىن قا­زى­نالى قارا شاڭىراق اتانارىنا سەنىم كامىل. ايتا بەرسەك, استانا­مىز­دىڭ اۋىز تولتىرىپ ماقتانىشپەن ايت­اتىن قىرلارى كوپ, باس قا­لا­مىزدىڭ قالىپتاسۋ تاريحىندا ەل­­با­سىنىڭ ىزگىلىككە تولى ايشىقتى ءىز­دەرى سايراپ جاتىر, الەمدىك ناقىش پەن ۇلت­تىق بوياۋعا قانىق قولتاڭباسى قالدى. قازاقستان قالىپتاسۋ سىنىنان امان-ەسەن, ءتىپتى وراسان جەتىس­تىك­تەر­مەن ءوتىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا ءتۇستى. ەنشىلەرىن بىرگە بولەكتەگەن تمد ەلدەرى اراسىندا قازاق ەلى تەرەزەسى تەڭ, كەرەگەسى كەڭ, ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشىپ, ايداي الەمگە تەگەۋرىندى, كەلە­شەگى زور مەملەكەت رەتىندە تانىلدى. قابىرعالى مەملەكەت­تەردىڭ كوپشىلىگى قازاقستاندى مويىندادى, نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ ساليقالى ساياسات­كەر­لىگىنە ءسۇيسىندى. بيىل قازاقستان ەۋرو­پا­داعى قاۋىپسىزدىك جانە ىن­تىماق­تاس­تىق ۇيىمىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعاندا جان-جاقتان قاۋمالاعان ءۇمىت پەن سەنىم جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن سالماق­تان­دىرا ءتۇستى. الەمدەگى دامىعان دەمو­كراتيالىق, قۇقىقتىق مەملە­كەت­تەردىڭ, وركەنيەتتى ەلدەردىڭ قاتارىنا كىرۋگە مۇمكىندىگىمىزدى ارتتىرۋعا سەپ بول­عان ۇلكەن ۇيىمعا توراعالىق ەتۋ ەل مەرەيىن ۇستەمەلەدى. قازاقستاننىڭ توبەبيلىك جاساۋ كەزەڭى اسا كۇردەلى بولىپ وتىرعانى بارشامىزعا ءمالىم. وسىنداي جاع­دايدا ەقىۇ-نىڭ مەملەكەت باس­شىلارى دەڭگەيىندەگى ءسامميتىن وتكىزۋگە قول جەتكىزۋ ايىرىقشا تابىس بولسا كەرەك. كەڭ بايتاق ەلىمىزدىڭ قاي تۇكپىرىندە قىزمەت ىستەسەك تە, ماقساتىمىز ءبىر, تىلەگىمىز ورتاق, سوندىقتان ءاردايىم حالقىمىزدىڭ باعى باسىم, جارقىن بولاشاققا باستاعان كوشباس­ش­ى­مىز­دىڭ ابىرويى بيىك بولارى ءلازىم. ءور­كە­نيەتتەر كوشىنىڭ ورەلى جولاۋشىسى رە­تىندە قازاق ەلىنىڭ جۇلدىزى جار­قى­راپ, جاراتقان يەم ەل باسشىسىنا مەيىرىمىن توگىپ, ىرگەمىزدى تىنىش, بىرلىگىمىزدى بەرىك ەتۋگە جازسىن! سەرىكجان بەسكەمپىروۆ, تەكەلى قالاسىنىڭ اكىمى. الماتى وبلىسى.