فيليپپين قىزى قازاق ءتىلىن ۇيرەنىپ ءجۇر

فيليپپيننەن كەلگەن ءبىر ازا­ماتشانىڭ تارازدا قازاق ءتى­لىن ۇيرەنىپ, ارنايى كۋرستا وقىپ جاتقانى تۋرالى اڭگىمەنى العاش ءبىر جيىن ۇستىندە ەستىدىم. جامبىل وب­لىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقار­ماسىنىڭ باسشىسى, قاشاندا قازاق ءتىلىنىڭ شىن جاناشىرى بولىپ جۇرگەن ءۇرتاي ساپاققىزى وسىناۋ جايتتى اسقان قۋانىشپەن ايتتى. شىنىندا, شەتەل ازاماتشاسىنىڭ قازاق تىلىنە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ۋاقىت ءبولىپ, ۇيرەنۋگە تالپىنعانى ءبىزدى دە قۋانتتى. گرەيس پەدريگال – فيليپپين ازاماتشاسى. ءدال قازىر مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ ورتالىعىندا قازاق ءتىلى كۋرسىنىڭ باستاۋىش دەڭگەي توبىندا وقيدى. ساباق كۇنىنە 2 ساعاتتان, اپتانىڭ بەس كۇنىندە جۇرگىزىلەدى ەكەن. ءبىز گرەيسپەن مۇعالىمدەرى ار­قىلى تىلدەستىك. مەملەكەتتىك ءتىلدى ەن­دى ۇيرەنىپ جۇرگەندىكتەن, قارا قىز قا­زاقشا امانداسقانىمەن, كەي ءسوز­دەردى عانا قازاقشا ايتىپ وتىردى. – مەن ءفيليپپيننىڭ استاناسى مانيلا قالاسىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتە وقيمىن, – دەدى بىزبەن اڭگىمەسىندە گرەيس پەدريگال. – مەنەدجمەنت جانە تۋريزم ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الىپ ءجۇرمىن. وقۋ ورنى باسشىلىعى تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا ستۋدەنتتەردى شەتەلدەرگە جىبەرە باستاعاندا, قازاقستاندى ءوزىم تاڭداپ الدىم. مەنى وسى ەلدىڭ ادامدارى, تاريحى, تۇرمىسى, قازىرگى تىرشىلىگى, مادەنيەتى قىزىقتىردى. ميشەل دەگەن قۇربىم ەكەۋمىز الدىمەن قاراعاندى قالاسىنا كەلدىك. وسى جەردە كەز كەلگەن ۇلتتىڭ تاريحىن, تۇرمىسىن تەرەڭ ءبىلۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن ونىڭ ءتىلىن ۇيرەنۋ كەرەك ەكەنىن ۇقتىم. ءسويتىپ, قاراعاندىدا كۋرسقا اپتاسىنا ءۇش مارتە بارىپ ءجۇردىم. بىراق كەيىنىرەك قازاعى مول تارازعا بارۋدى دۇرىس كوردىم. مىنە, ءبىر ايدان ەندى استى, وسىناۋ تاريحي قالاعا دا باۋىر باسىپ, كۋرستان قالماي, قازاقشا ۇيرەنىپ ءجۇرمىن. «تاراز قالاسى قالاي قارسى الدى, كونە شاھار ۇنادى ما؟ جالپى, قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ قيىنعا سوعىپ جۇرگەن جوق پا؟» دەگەن سۇراعىما ول بىلاي دەدى: – قالا بىردەن ۇنادى. تال-تەرەگى, اعاشى كوپ ەكەن. ادامدارى دا قوناقجاي, باۋىرمال. سوسىن بۇل قالانىڭ اۋا رايى ۇنادى. قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ العاشىندا قيىنعا سوقتى. گرامماتيكاسىن, مەتوديكاسىن ۇيرەنۋ تىم اۋىر بولدى. بىراق قازىر ءبارىن ءتۇسىنىپ كەلەمىن. العاش رەت «سالەمەتسىز بە؟ مەنىڭ اتىم – گرەيس. مەن تارازدا تۇرامىن. تاراز – ادەمى قالا. راحمەت» دەگەن سوزدەردى ۇيرەندىم. مۇعالىمدەرگە راحمەت. قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاساپ وتىر. ۋنيۆەرسيتەت بۇل جاققا مەنى ءبىر جىلعا جىبەرگەن. ايتسە دە, باسشىلىققا تاجىريبە الماسۋ ۋاقىتىن تاعى دا ءبىر  جىلعا ۇزارتۋدى وتىنەتىن شىعارمىن. ويتكەنى, تاراز قالاسى دا, ادامدارى دا ماعان قاتتى ۇنايدى. ارينە, شەتەل ادامىنىڭ قازاق ءتىلىن ۇيرەنىپ جاتقانى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسى وسكەندىگىنىڭ ءبىر كورىنىسى. شەتەل ازاماتشاسىنا ءتىل ۇيرەتۋدە تەك قازاق ءتىلى مۇ­عا­لىمدەرى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, ورتالىقتىڭ اعىلشىن ءتىلى مۇعا­لىمدەرى دە ءوز سەپتىگىن تيگىزۋدە ەكەن. «مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتى ايا­سىندا اتقارىلىپ جاتقان ءىس-شا­رالارىمىزدىڭ بارلىعى دا بو­لاشاقتا ەلىمىزدىڭ وركەنيەتتى ەلدەر ساناتىنا قوسىلۋىنا, مەم­لە­كەتىمىز بەن ۇلتىمىزدىڭ مارتەبەسىن تانىتاتىن, الەمدەگى باي تىلدەردىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىن قازاق ءتىلىنىڭ ودان ءارى وركەندەۋى مەن دامۋىنا, قازاقستاندى مەكەندەيتىن بارلىق حالىقتىڭ تاتۋلىعى مەن بىرلىگى, انا ءتىلىنىڭ دامۋىنا باعىتتالىپ وتىر», دەيدى مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ ور­تا­لىعىنىڭ ديرەكتورى كۇلشات قوجاتاەۆا. جالپى العاندا, جامبىل وبلىسى بويىنشا بۇگىندە 1478 ادام مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنىپ, وقىپ جاتىر ەكەن. ونىڭ ىشىندە 27 ۇلت وكىلى بار بولسا, ءتىل ۇيرەنۋشىلەردىڭ 43,6 پايىزىن ورىس ۇلتىنىڭ وكىلدەرى قۇرايتىن كورىنەدى. 20,6 پايىز – دۇنگەندەر, ودان كەيىنگى ورىنداردا وزبەك, كۇرد, تاتار, كورەي جانە باسقا ۇلت وكىلدەرى تۇر. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان». جامبىل وبلىسى.