19 شىلدە, 2010

قۇرعاقشىلىق قىسىپ بارادى

680 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
بيىل اقجايىق القابىنداعى استىق وسىرۋشىلەردىڭ قاباقتارى سا­لىڭقى, يىقتارى تۇسىڭكى. مۇنىڭ باس­تى سەبەبى, ەدىل مەن جايىقتىڭ ارا­لىعىنداعى ۇشى-قيىرسىز كەڭ جا­زىقتى تۇگەل جايلاعان جويقىن قۇر­عاقشىلىق. مۇندا جاڭا تەحنو­لو­گيالاردى ەنگىزۋ مەن ەگىستىك ءما­دەنيەتىن كوتەرۋ جونىندە اتقارىل­عان شارالار ايتارلىقتاي. وسى ماقساتتا سوڭعى جىلدارى وبلىستىق بيۋدجەتتەن ءبىر ميلليارد ەكى ءجۇز ميلليون تەڭگە قاراجات بولىنگەن. الايدا, نەگىزىنەن ءتالىمى جەر جاع­دايىنا نەگىزدەلگەن ءوڭىردىڭ تا­بيعي-كليماتتىق ەرەكشەلىگى ءبىرىنشى مامىر مەن ون بەسىنشى شىلدەنىڭ ارالىعىندا جالىنى جەر شارپىعان اپتاپ ىستىقتىڭ مىزعىماي تۇرىپ الۋى ەسىل ەڭبەك پەن جۇمسالعان قاراجاتتى ەش كەتىرگەندەي ءتۇرى بار. باتىس قازاقستان وبلىستىق گيد­رو­مەتەورولوگيا ورتالىعىنىڭ حا­بار­لاۋىنا قاراعاندا, وسى ۋاقىت­تىڭ ىشىندە اۋانىڭ ورتاشا تەم­پە­راتۋراسى 35-40 گرادۋس ىستىقتى كور­سەتكەن. سونىمەن بىرگە توپى­راق­تىڭ قىزۋى 65 گرادۋسقا دەيىن جەتكەن. ءسويتىپ, ىلعالدىڭ مۇلدەم جە­تىسپەۋى بۇگىنگى كۇنى ايماقتا سە­بىل­گەن بارلىق ءداندى داقىلدار ەگىس­تى­گىنىڭ الپىس پايىزعا جۋىعى كۇيىپ كە­تۋىنە اكەلىپ سوقتىردى. ون بەسىنشى شىلدەگە دەيىن وب­لىس­تا استىق وسىرۋشىلەردىڭ قۇرعاق­شى­لىق زاردابىنان تارتقان شى­عى­نى ءبىر ميلليارد جەتى ءجۇز مىڭ تەڭ­گەنى قۇرايدى. ءدال وسىنداي كۇر­دەلى جاعداي وتكەن جىلى دا ور­ىن الدى. وسى وتكەن جىلدىڭ شى­عىنى قازىر ايماقتاعى اۋىل شا­رۋاشىلىعى تا­ۋارىن وندىرۋشىلەرگە “قازاگرو” ۇلت­تىق حولدينگىنەن العان نەسيەلەرى مەن ليزينگتىك تولەمدەرىن ۋاقىتىن­دا قايتارۋىنا مۇمكىندىك بەرمەي وتىر. ونىڭ ءمول­شەرى ءبىر ميلليارد 936 ميل­لي­ون تەڭگە توڭىرەگىندە. ونىڭ ۇستىنە رەسپۋبليكا كولە­مىن­دە قىزمەت جاسايتىن مىندەتتى ساق­تاندىرۋ كومپانيالارى بەلگى­لەن­گەن زاڭدىلىقتار مەن ەرەجەلەر­دى بەلدەن باسىپ, استىق ءوسىرۋشى­لەر­مەن كەلىسىم جاساۋدان بويلارىن اۋ­لاق سالعان. ەڭ ءبىر قىنجىلارلىق ماسەلە, بيىل اتالمىش كومپانيا­لار­دىڭ باتىس قازاقستانداعى ءبو­لىم­شەلەرى مەن فيليالدارى جابى­لىپ قالعان. جىعىلعانعا جۇدىرىق دەگەن وسى دا. ورال وڭىرىندەگى توتەنشە جاع­داي­مەن پاراپار بيىلعى توتەن قۇر­عاقشىلىق وسى وڭىرمەن ءبىر ەندىكتە قونىستانعان رەسەيدىڭ ەدىل وزەنى بوي­ىنداعى ساراتوۆ, سامارا گۋبەر­نيالارىن, جايىقتىڭ جوعارعى اعىسىنداعى ورىنبور وبلىسىن, تاتارستان مەن باشقۇرتستاندى تۇگەل جايلاعانىن دا ايتا كەتكەندى ءجون كورەمىز. قازاقستانمەن كورشىلەس رەسەي­دىڭ اتالعان ايماقتارىنا فەدەرال­دىق بيۋدجەتتەن قوماقتى قاراجات ءبو­لىنىپ جاتقانى دا باتىسقازاق­ستان­دىقتارعا بەلگىلى بولىپ وتىر. سوندىقتان دا ولار رەسپۋبليكا ۇكى­مەتى بۇل ماسەلەگە تۇسىنىستىكپەن قاراپ, ءتيىستى قولداۋ كورسەتەدى دەپ سانايدى. تەمىر قۇسايىن, باتىس قازاقستان وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار