كۋرسانتتان لەيتەنانتقا دەيىن

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ۇلانى اسكەري ينستيتۋتىنان قانات قاققان 2537 وفيتسەر بۇگىندە ءارتۇرلى اسكەري بۋىنداردا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا تەرىسكەيدە ىرگە تەپكەن ءبىلىم ورداسىنىڭ باسشىسى, پولكوۆنيك, اسكەري عىلىمدار دوكتورى جۇمابەك احمەتوۆ انتقا ادال, كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى, ەل نامىسىن بيىك ۇستايتىن وتانشىل ماماندار دايارلاۋ تاجىريبەلەرىمەن وي بولىسەدى. – جۇمابەك حاتيوللا ۇلى, 1997 جىلدىڭ 20 جەلتوقسانى ءبارىمىزدىڭ ەسىمىزدە. ەلباسى – قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سول كەزدەگى جوعارى اسكەري ۋچيليششەگە جاۋىنگەرلىك تۋدى تاپسىرىپ تۇرىپ: «مەن سولتۇستىك كليماتتىق جاع­دايىندا تاربيەلەنىپ, ءبىلىم العان كۋرسانتتار اسكەري جاعىنان شىڭ­­دالىپ, بولاشاقتا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وفيتسەرلىك قۇرا­مىنىڭ نەگىزىن قۇرايتىنىنا سەنەمىن», دەگەن ەدى. ەلدى, جەردى ەرلىكپەن, بىلگىر­لىك­پەن قورعاۋ جولىنداعى جاۋىن­گەر­لىك امانات قالاي ورىندالىپ كەلەدى؟ –تاۋەلسىزدىك – التىن تۇعىرىمىز, ۇلتتىق ۇلان – ايبىنىمىز. بىزگە قازاقستاننىڭ قارۋلى كۇشتەرىنە, باسقا دا كۇشتىك قۇرىلىمدارعا ءبىلىمدى, بىلىكتى اسكەري ماماندار دايارلاۋمەن قوسا, تۋعان جەردىڭ تىنىشتىعىن كۇزەتۋ, ەگەمەندىگىن قورعاۋ سەكىلدى مارتەبەلى مىندەتتەر جۇك­تەلگەن. وسى ورايدا, ساردارلار مەن ساربازدارعا لايىق تاباندىلىق, قى­را­عىلىق كورسەتۋ – باستى پارىزىمىز, اسىل بورىشىمىز. قازاقستان ءوزىنىڭ قۋاتتى ارمياسىن جاساقتاپ, قور­عانىس قابىلەتى مەن اسكەري دوكتريناسىن جەتىلدىرۋگە بارىنشا كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. ماڭگىلىك ەل ۇعىمىن ۇلتىمىزدىڭ ۇلى باعدارىنا اينالدىرۋدى دىتتەيتىن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ تۇپكى ءتۇيىنى – مەملەكەتتىلىگىمىزدى نىعايتۋ, وزىق وتىزدىققا ەنۋ, تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن گورى, ونى ۇستاپ تۇرۋدىڭ الدەقايدا قيىن ەكەنىن وسكەلەڭ ۇرپاق ساناسىنا ءسىڭىرۋ. ەلباسىنىڭ ءححى عاسىردىڭ قارۋلى كۇشتەرى ءوز وتانىنىڭ ناعىز پاتريوتى بولۋىمەن قاتار, مورالدىق-پسيحولوگيالىق دايىندىعى بەرىك, اسكەري قىزمەتكە بىلىكتىلىگى جوعارى بولىپ قالىپتاسۋ كەرەك دەگەن تالاپتارىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, وسى زامانعا ساي اسكەري قىزمەتشىلەر ازىرلەۋدىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرىپ كەلەمىز. – جاۋىنگەرلىك تۋ دەگەننەن شىعادى, ونى بابالارىمىز ەرلىك پەن ەلدىككە ۇندەۋدىڭ, نامىسقا شاقىرۋدىڭ, جىگەردى قايراۋدىڭ بەلگىسى, ۇلگىسى رەتىندە باعالاعان عوي. – جاۋىنا ارىستانداي اقىرىپ, جولبارىستاي اتىلعان باتىر اتالارىمىز قولدارىنا تۋ ۇستاپ, اتويلاپ شاپقان. سودان رۋحتانعان. قىرعيداي ءتيىپ, قىناداي قىرعان. تۋدى تاڭىرىندەي كورگەن, ەرەكشە ايالاعان. ويتكەنى, تۋ جەلبىرەپ تۇرسا, ەلدىكتىڭ جويىلماعانى, تۇتاستىقتىڭ ساقتالعانى. جاۋىنگەرلىك تۋدى ەلباسى قولىنان قابىلداپ العاننان بەرى ول ەڭ تورىمىزدە ءىلۋلى تۇر. قاستەرلى جەردە ساقتاپ, كوزدىڭ قاراشىعىنداي كۇزەتۋ – ءار كۋرسانت ءۇشىن سىن, ماقتانىش. كۋرسانتتار جاۋىنگەرلىك تۋعا قاراپ انت بەرەدى. بويلارىن ماقتانىش سەزىم بيلەيدى, وزدەرىنە جۇكتەلگەن تەرەڭ جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنەدى. اتامەكەننىڭ, وتاننىڭ قادىرىن تۇسىنەدى. قۇدىرەتتىلىگى دە وسىندا. جاستاردى قازاقستاندىق پاتريوتيزم رۋحىندا تاربيەلەۋدىڭ جولدارى سان الۋا­ن. ونىڭ تاماشا ءبىر ۇلگىسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءرامىز­دەرىنە قۇرمەت ىقىلاسىن ورنىقتىرۋ. مەنىڭشە, ءار قازاقستاندىق مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ سيپاتتاماسىن ءبىلۋى شارت. ويتكەنى, تۋ, ەلتاڭبا مەن ءانۇران – ۇلتتىق سەزىمنىڭ, ار-نامىستىڭ, اسقاق مۇراتتىڭ كيەلى بەلگىسى, بويتۇمارى. مەملەكەتتىك ءانۇراننىڭ ورىندالۋى, كوك بايراقتىڭ كوتەرىلۋى ەلگە, جەرگە, وتانعا دەگەن وزگەشە سۇيىسپەنشىلىك پەن ساعىنىشتى وياتادى, پاتريوتتىق سەزىمدى نىعايتادى. ينستيتۋتتا مەملەكەتتىك رامىزدەر مەرەكەسى جۇيەلى تۇردە اتاپ وتىلەتىنى سوندىقتان. ۇزىندىعى – 10 مەتر, ەنى 5 مەتردى قۇرايتىن مەملەكەتتىك تۋ, ەلتاڭبا ساپتىق الاڭعا سالتاناتتى جاعدايدا شىعارىلادى. جەكە قۇرامداردىڭ ساپ تۇزەپ, وركەستردىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن ءانۇران ورىندالادى. مەملەكەتتىك تۋدى كوتەرۋ قۇقىنا ءتارتىبى ۇلگىلى, وقۋدا وزات كۋرسانتتار يە بولادى. ولاردىڭ قاتارىندا ەركەبۇلان ەرسايىنوۆ, ۆياچەسلاۆ مانۋيلوۆ, ازامات ابدىللاەۆ, سامبودان ۇلتتىق ۇلان جەڭىمپازى قاليجان ماكاراموۆ, تاعى باسقالارى بولىپ, ءراسىمدى اسقان شابىتپەن ورىندادى. وتان تاريحى مەن تاربيە جۇيەسىندە ەلدىك نىشانداردىڭ ءمان-ماڭىزى كەڭىنەن تۇسىندىرىلەدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە ىسىندە مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ, جاۋىنگەرلىك تۋدىڭ الاتىن ورنى ايرىقشا. ۇجىمدا الەمدىك ارەنادا مەملەكەتتىك تۋدى جەلبىرەتىپ, ءانۇراندى شىرقاتقان سايىپقىران ساڭلاقتارىمىزدى ماقتان ەتەمىز. كيكبوكستان الەم چەمپيونى, ەلى­مىز­دىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى مي­راس ءبىرىمجانوۆ, دجيۋ-دجيتسۋدان الەم جەڭىم­پازى ايبەك قىرىقباي قازاقستاننىڭ ايبىنىن اسىرىپ, ابىرويى­ن كوتەردى. – دۇرىس ايتتىڭىز, وتانعا ادال, قالتقىسىز قىزمەت ەتكەننەن ارتىق مارتەبە جوق بۇگىندە. بۇل باعىتتا تاعى قانداي جۇمىستار اتقارىلۋدا؟ – قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ ۇلگىلى ۇردىستەرى كۋرسانتتاردى وقۋعا قابىلداۋ, ادالدىققا انت بەرۋ راسىمدەرىمەن, ءتۇرلى تاكتيكالىق وقۋ-جاتتىعۋلارىمەن, ۇلتتىق, تاريحي قۇندىلىقتاردى ءبىلۋ, زەردەلەۋ­گە قاتىستى وتكىزىلەتىن ءىس-شارالارمەن تىعىز بايلانىستىرىلىپ, سوعىس, ەڭبەك ارداگەرلەرى, كۋرسانتتاردىڭ اتا-انالارى, جاستار, قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرى قاتىستىرىلادى. ينستيتۋتتا وفيتسەرلەر كلۋبى, ارداگەرلەر كەڭەسى, جاستاردىڭ باستاماشىل ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ تىكەلەي اتسالىسۋىمەن قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعى, قازاقستان اسسامبلەياسى مەن اتا زاڭىمىزدىڭ 20 جىلدىق مەرەكەلەرى كەڭىنەن اتالىپ وتىلۋدە. تاقىرىپ اۋقىمى جان-جاقتى سارالانعان. ءداستۇرلى «قازاقستان – مەنىڭ وتانىم!» بايقاۋىندا حالىق بىرلىگى, تولەرانتتىلىق, دوستىق كەڭىنەن دارىپتەلەدى. قازاقتىڭ جەرى – كەڭ-بايتاق. بۇل مۇرانى اتا-بابالارىمىز كەيىنگى ۇرپاققا امانات ەتكەن. ولاي بولسا, بىلەكتىڭ كۇشىمەن, نايزانىڭ ۇشىمەن اتا قونىسىن جاۋدان قورعاپ قالعان تۇلعالارىمىزدىڭ تاريحي ەرلىكتەرى مەن جورىقتارى ەلەۋسىز قالماۋى كەرەك. سونداي باتىرلاردىڭ ءبىرى قوجابەرگەن جىراۋ بابامىزدىڭ باس ساردار, «جەتى جارعىنى» قۇراستىرۋ­شىلاردىڭ ءبىرى بولعانى كۋرسانتتار اراسىندا كەڭىنەن ءتۇسىندىرىلىپ, ارنايى عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرىلدى. استانادان عالىمدار شاقىرتىلدى. كەلەشەكتە بابامىزدىڭ اتىن ينستيتۋتقا بەرسەك دەگەن ويىمىز بار. قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ ورناۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان حاندارىمىز بەن باتىرلارىمىزدىڭ قاي-قايسىسى بولسىن دارىپتەۋگە ابدەن لايىق. شارالار شەڭبەرىندە كوپشىلىك قۋانا جينالاتىن تاماشا داستۇرلەردىڭ ءبىرى – اسكەري ءىستىڭ قىر-سىرىن جەتىك مەڭگەرگەن تۇلەكتەردى ەڭبەك جولىنا شىعارىپ سالۋ, اق جول تىلەۋ. بۇل, ءبىر جاعىنان, ەل قورعاۋ – ەردىڭ مىندەتىن ايشىقتايتىن باستى مەرەكەلىك ءراسىم. استانا قالاسىنداعى «اتامەكەن» مەموريالدىق كەشەنى جانىندا جەلبىرەگەن كوك بايراقتىڭ استىندا قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ جوعارعى باس قولباسشىسىنىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ اسكەري جوعارى وقۋ ورىندارىن ۇزدىك بىتىرگەن كۋرسانتتارعا وفيتسەرلىك اسكەري شەننىڭ تاپسىرىلۋى سالتاناتىنا ءبىزدىڭ تۇلەكتەر دە ۇزبەي شاقىرىلىپ ءجۇر. ەلباسى قولىنان 18 تۇلەگىمىزدىڭ «لەيتەنانت» پوگوندارىن الۋى, قۇتتىقتاۋ ەستۋى – ۇلكەن مارتەبە, زور سەنىم. رەسپۋبليكالىق, اۋماقتىق دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلاتىن عىلىمي-تەوريا­لىق, پراكتيكالىق كونفەرەنتسيالاردا, سەمينارلاردا قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ تاجىريبەسى مەن پروبلە­مالارى, اسكەري ءبىلىم بەرۋدىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرى, كۋرسانتتاردى جاۋىنگەرلىك-قىزمەتتىك ءىس-ارەكەتتەرگە بەيىمدەۋ, جارعى تالاپتارى, ۋاقىت تالابىنا ساي وقىتۋ ماسەلەلەرى جۇيەلى اڭگىمەلەنەدى. تاربيە, الەۋمەتتىك-قۇقىق جۇمىستارىن جانداندىرۋ باعىتىندا يدەولوگيالىق, پاتريوتتىق, اقپاراتتىق-ناسيحاتتىق, بۇقارالىق-مادەني شارالار پارمەندى تۇردە قولدانىلادى. ونىڭ تۇپكى ءمانى روتالاردا, باتالونداردا وڭ پسي­حولوگيالىق-مورالدىق احۋال ورناتۋدى, ءوزارا جولداستىق, ىنتىماقشىلدىق, قيىندىققا ءتوزۋ, ولاردى جەڭە ءبىلۋ قاسيەتتەرىن قالىپتاستىرۋدى دىتتەيدى. – قازاقتىڭ داڭقتى باتىر پەرزەنتى باۋىرجان مومىش ۇلى «ەرلىك – ەلدىڭ قاسيەتى, جۇرەكتىلىك – جىگىتتىڭ قاسيەتى», دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. قازاقستاننىڭ ىشكى تىنىشتىعىن ساقتاپ, ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە باتىل­دىق پەن قىرا­عىلىقتىڭ اسقان ۇلگىسىن تانىت­قان ەربول سىندى ەرلەر ينستيتۋت قابىرعاسىندا از بولماس, ءسىرا؟ – تۇسىنە بىلگەن جانعا باۋكەڭنىڭ: «پاتريوتيزم – ءوز ەلىنە, وتانىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك», دەگەن قاناتتى سوزىندە زور ماعىنا جاتىر. كورنەكى جەرگە ءىرى ارىپتەرمەن جازىپ قويسا دا, ەش ارتىقتىق ەتپەيدى. ەلدىڭ ۇلى بولۋ – قيىن-قىستاۋ كەزدە قايسارلىق تانىتۋ, ۇركىپ-قورىقپاۋ, باتىل شەشىم قابىلداۋ دەگەن ءسوز. ەشكىم ەر بولىپ تۋمايدى. ەردىڭ اتىن ەرلىگى, ادامگەرشىلىگى شىعارادى. ەرلىكتىڭ الىپپەسىن ۇيرەتەتىن دە, وسى قالىپقا سالاتىن دا – مىنەز, تەكتىلىك. مۇنىڭ ءبارى جۇرە كەلە قالىپتاساتىن قاسيەتتەر. تاربيە ۇياسى – وتباسى, بالاباقشا, مەكتەپ. وسىنداي ورتادا شىنىعىپ, شىمىرلانىپ وسكەن ينستيتۋتتىڭ ماڭدايالدى كۋرسانتى ەربول وتارباەۆتىڭ بەيبىت ومىردەگى جانقيارلىق ەرلىگى كەيىنگى جاستارعا ۇلگى-ونەگە. ول اقتاۋ قالاسىنداعى اسكەري بولىمدە قاراۋىل كۇزەتىندە تۇرعاندا سوتتالعانداردىڭ توپتاسىپ قاشۋىن بوگەگەن, جول بەرمەگەن. قاتارداعى سارباز جارعىعا ساي ارەكەت جاساپ, 3 سوتتالۋشىنى جەر جاستاندىرعان. ءوزى اۋىر جارالانسا دا, اتىس الاڭىن تاستاماعان. وسى جانكەشتى ەرلىگى ءۇشىن ءىىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ماراپاتتالعان. اعا سەرجانت ۆيتالي ەليسوۆ پەن كۋرسانت سوبير بازارباەۆ قىزىل جالىنعا ورانعان ۇيلەردەن تۇتىنگە تۇنشىققان ادامداردى الىپ شىققان. پولكوۆنيك ەۆگەني لوگين, ەفرەيتور نۇراسىل مۇباراكوۆ جولداستارىن اجال تىرناعىنان اراشالاپ قالعان. حالىقارالىق دودالاردا تالاي ولجا سالىپ, ەلدىگىمىزدى دارىپتەپ جۇرگەن داڭقتى سپورتشىلارىمىزدىڭ بەيبىت كۇندەگى بيىك بەلەستەرىن, ۇلتتىق نامىستى تۋ ەتىپ جەلبىرەتكەن ەرەن جەتىستىكتەرىن دە نەگە ەرلىككە باعالاماسقا!؟ اباي ءتىنالين, ەرلان بايىمبەتوۆ كيكبوكسينگتەن, دەنيس كولەسنيكوۆ گىر كوتەرۋدەن, ماقسات ءنۇسىپوۆ قازاق كۇرەسىنەن, ازامات نۇرپەيىسوۆ بوكستان الەم, ەۋروپا, ازيا جەڭىمپازدارى, جۇلدەگەرلەرى اتاندى. پاۆەل ريابينين شاڭعى جارىسىنان وليمپيا ويىندارىنا قاتىسۋشى, ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى. ايتا بەرسە, مۇنداي مىسالدار كوپ. – ەڭسەلى وقۋ ورداسىنىڭ مارتەبەسى بىرنەشە مارتە وزگەرگەن ەكەن. ول قانداي قاجەتتىلىكتەن تۋدى؟ – 1997 جىلدىڭ 18 ناۋرىزى ينس­تيتۋتتىڭ تۋعان كۇنى بولىپ ەسەپتەلەدى. وسى كۇنى ءىىم ىشكى اسكەرىنىڭ جوعارى اسكەري ۋچيليششەسىن قۇرۋ تۋرالى تاريحي شەشىم الىندى. العاشقى تۇلەكتەر ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 10 جىلدىعى قارساڭىندا ساردارلار قاتارىن تولىقتىردى. ىشكى اسكەر قۇرامىنا بىلىكتى وفيتسەرلەر دايارلايتىن بىردەن-ءبىر ىرگەلى ءبىلىم وشاعى ەكەنى ايقىندالعاننان كەيىن جوعارى اسكەري ۋچيليششەگە ينستيتۋت مارتەبەسى بەرىلدى. بىلتىردان بەرى ۇلتتىق ۇلاننىڭ قاراماعىندامىز. اسكەري كادرلار تاربيەلەۋدە حالىقارالىق تاجىريبەمىز دە مولايىپ كەلەدى. رەسەيدىڭ ءىىم ىشكى اسكەرىنىڭ پەرم, نوۆوسيبيرسك, سانكت-پەتەربۋرگ اسكەري ينستيتۋتتارىمەن, ۋكراينا, بەلارۋس ءىىم ىشكى اسكەرىنىڭ اكادەميالارىمەن تىعىز بايلانىس ورناتىلعان. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ – اسكەري ءبىلىم بەرۋدىڭ باسىمدىقتارى» تاقىرىبى بويىنشا ۇيىمداستىرىلعان حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا رەسەي, ۋكراينا, بەلارۋس, قازاقستان عالىمدارىنىڭ, ءىىم ىشكى اسكەرى وكىلدەرىنىڭ باسىن قوستى. 2009 جىلدان بەرى تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ىشكى ىستەر ورگاندارى جانە ىشكى اسكەرى ءۇشىن كادرلار ازىرلەۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا سايكەس قىرعىزستان مەن تاجىكستان ازاماتتارىن قابىلداۋدى جۇزەگە اسىرىپ كەلەمىز. 2013 جىلى 19 العاشقى حالىقارالىق تۇلەك ديپلوم الىپ, وفيتسەر اتاندى. – پولكوۆنيك مىرزا, ەرەكشە وقۋ ورداسىنا ۇمىتكەرلەردى قابىلداۋ شارتتارى قاتال شىعار؟ قانداي ماماندىقتارعا باۋليسىزدار؟ – اسكەري مامان بولۋدى ارمان ەتكەن تالاپكەرلەر قاتاڭ تالاپ سۇزگىسىنەن وتەدى. دەنساۋلىعىنا, كۇش-قۋاتىنا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. دەنە شىنىقتىرۋ دايىندىعىنان نورماتيۆتەر, اسكەري-كاسىپتىك باعىتتاعى پسيحولوگيالىق تەست, بىرنەشە پاننەن كەشەندى سىناق تاپسىرادى. وقۋ مەرزىمى – 4 جىل. وسى كەزەڭ ىشىندە تەگىن تاماقپەن, اقشالاي قاراجاتپەن, كيىم-كەشەك جابدىعىمەن, قاجەتتى وقۋ ادەبيەتتەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلەدى. وقىتۋ باعدارلاماسىندا كۋرسانت­تاردىڭ ەەم وپەراتورلارى جانە «ۆس» ساناتتى جۇرگىزۋشى ماماندىقتارىن مەڭگەرۋى قاراستىرىلعان. كۋرسانتتاردى وقىتۋ 7 كافەدرادا جۇرگىزىلەدى. ساپالى ءبىلىم بەرۋدىڭ مەملەكەتتىك ستاندارتتارى ەنگىزىلىپ, عىلىمي-پەداگوگيكالىق كادرلاردىڭ قۇرامى كۇشەيتىلدى. ۇيىم­­داستىرۋشىلىق-شتاتتىق, وقۋ-ءادىس­تەمەلىك, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانىڭ دامۋى ىلگەرى باسۋىمىزعا, ءدارىسحانالار مەن كابينەتتەردى تالاپقا ساي جابدىقتاۋىمىزعا مۇمكىندىك بەردى. پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار شەتەل­دەردە ءىس-تاجىريبە الماسادى. ينستيتۋت جانىنداعى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ فاكۋلتەتىندە 1500-گە جۋىق مامان بىلىمدەرىن جەتىلدىردى. ينستيتۋت ۇلتتىق ۇلانعا كوماندالىق, تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق, تىلدىق, اۆتوموبيلدىك, ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق, راكەتا-ارتيللەريالىق قامتاماسىز ەتۋگە تاكتيكالىق باسشىلىق ەتۋ ماماندىقتارى بويىنشا وفيتسەرلەر دايارلاپ, «لەيتەنانت» اسكەري اتاعىن جانە ماماندىعىنا سايكەس بىلىكتىلىگىن قوسا بەرەدى. ۇلان قاتارى نەگىزىنەن ءبىزدىڭ تۇلەكتەرىمىزدىڭ ەسەبىنەن تولىعىپ وتىرادى. 18 جىل بەدەرىندە 2,5 مىڭنان استام كۋرسانت جوعارى ءبىلىم الىپ, اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ قاتارىنا قوسىلدى. ولاردىڭ 215-ءى وقۋدى ەرەكشە ديپلوممەن, 32-ءى «اسكەري وقۋ ورنىن ۇزدىك بىتىرگەنى ءۇشىن» بەلگىسىمەن اياقتادى. قازىر ۇلتتىق ۇلان باتالوندارى قۇرامىنداعى وفيتسەرلەردىڭ 90 پايىزى – ءبىزدىڭ تۇلەكتەرىمىز. ولار, سونىمەن قاتار, قورعانىس مينيسترلىگىندە, توتەنشە جاعدايلار كوميتەتىندە, ۇقك شەكارا قىزمەتىندە ابىرويمەن قىزمەت ەتۋدە. «ەر جىگىتكە جاراسار قولىنا العان نايزاسى» دەمەي مە حالقىمىز؟! كۋرسانتتان لەيتەنانتقا دەيىنگى ارالىقتاعى ءتورت جىلدىق بەلەستى بولاشاق وفيتسەرلەردى شىڭداپ, اسكەري ءىستىڭ قىر-سىرىنا ۇيرەتەتىن ۇلكەن تاربيە ورتالىعىنا, ومىرلىك ماڭىزدى قادامعا تەڭەسەك, اسىرا ايتقاندىق ەمەس. تاۋەلسىزدىككە قىزمەت ەتۋ ولار ءۇشىن قاشاندا باستى قاعيدا بولىپ قالا بەرەرى انىق. اڭگىمەلەسكەن ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان».