شاكىرتتەرى ماقتان تۇتقان

بۇگىنگى وسكەلەڭ ۇر­پاققا جان-جاقتى ءبىلىم بەرۋ ۇستازداردان تالماي ەڭبەكتەنۋدى جانە ىزدەنۋدى تالاپ ەتەدى. سول سەنىم بيىگىنەن كورىنىپ جۇرگەن ۇستازدار از ەمەس. سولاردىڭ قاتارىندا پروفەسسور ءالماحان بەگەن ۇلى دا بار. سانالى عۇمىرىنىڭ باسىم بولىگىن عىلىمعا ارناعان ول ءوز ۇجىمىنىڭ, ستۋدەنت جاستاردىڭ قۇرمەتىنە بولەنىپ كەلەدى. ونىڭ قازاقستان عىلىمىنا قوسقان ۇلەسى اسا زور. اسىرەسە, ەلىمىزدىڭ دارىلىك وسىمدىكتەر عىلىمىنىڭ دامۋىنا كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. ءالماحان بەگەن ۇلى قازىرگى كەزدە ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دە تابىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. ۇلى ءال-ءفارابيدىڭ «شاكىرتكە ۇستاز تاراپىنان بارىنشا ىنتالىلىق پەن تاباندىلىق قاجەت. ويتكەنى, بۇلار, جۇرت ايتقانداي, تامشىسىمەن تاس تەسەتىن بەينەبىر سۋ ءتارىزدى», دەگەن ءسوزى ءالماحان بەگەن ۇلىنا باعىشتالىپ ايتىلعانداي. – ول كىسىنىڭ مىنەزى قاتالداۋ كورىنگەنمەن, بىلايعى كەزدە وتە جايدارى, تالاپشىل ءارى شاكىرت جۇرەگىنە جول تابا بىلەتىن جان. ءالماحان اعامىزدان ءتالىم-تاربيە الۋمەن قاتار, بۇگىندە بىزدەر عىلىمنىڭ قىرى مەن سىرىنا ءۇڭىلىپ, بيولوگيا عىلىمىنا دەن قويىپ وتىرمىز, – دەيدى عىلىم كانديداتتارى ب.تىنىبەكوۆ پەن ت. بازارباەۆا. ءالماحان بەگەن ۇلى 1983 جىلى «ىلە الاتاۋىنىڭ بيىك دەڭگەيىندەگى وسىمدىكتەردىڭ مورفو-اناتوميالىق ەرەكشەلىگى» تاقىرىبىندا كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعاعان سوڭ, ءوزى وقىعان قارا شاڭىراق – قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بوتانيكا كافەدراسىنا وقىتۋشىلىققا كەلدى. سودان بەرى وسى جوعارى وقۋ ورنىندا ەڭبەك ەتۋدە. تالىمگەر اعامىز بيولوگيا ماماندىعىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە دە ءدارىس وقىپ, زەرتحانالىق ساباقتار جۇرگىزەدى. ەلىمىز ەگەمەندىك العاننان كەيىن قازاق بولىمدەرىندەگى ستۋدەنتتەرگە اسا قاجەت وقۋلىقتار دايارلاۋعا دا تىكەلەي اتسالىستى. ونىڭ اۆتورلىعىمەن 1994 جانە 2001 جىلدارى بوتانيكادان جوو-عا ارنالعان «وسىمدىكتەر مورفولوگياسى مەن اناتومياسى» وقۋلىعى جانە «بوتانيكا تەر­مين­دەرىنىڭ قىسقاشا ورىس­شا-قازاقشا سوزدىگى» كى­تاپتارى جارىققا شىقتى. سونىمەن قاتار, ول زەرت­حا­نالىق جۇمىستارعا, دالا­لىق وقۋ پراكتيكاسىنا, بولمە وسىمدىكتەرىن ءوسى­رۋگە ارنالعان بىرنەشە وقۋ قۇرالدارى مەن نۇس­قاۋ­لىقتاردىڭ, 80-نەن اس­تام عىلىمي ماقالالاردىڭ اۆتورى. عالىم «ريزولوگيا» بويىنشا ۆە­نادا, تاشكەنتتە, دۋشانبەدە, سانكت-پەتەربۋرگتە, ماسكەۋدە, تبيليسيدە جانە الماتىدا وتكەن عىلىمي كونفەرەنتسيالار مەن سيمپوزيۋمداردا باياندامالار دا جاساعان. بىرنەشە كانديداتتىق ديسسەرتاتسياعا عىلىمي جەتەكشى بولدى. ءالماحان بەگەن ۇلىنىڭ فا­كۋل­تەتتەگى قوعامدىق جانە پەدا­گوگيكالىق جۇمىستارى ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى تاراپىنان لايىقتى باعالانىپ كەلەدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ۇزدىك تاربيەشى ۇستازى رەتىندە ول قۇرمەت گراموتاسىمەن, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىك قىزمەتكەرى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتالعان. سونداي-اق, ول قازاقستان ۇلتتىق جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەت مۇشەسى بولىپ سايلاندى. عالىم-ۇستاز سوڭعى جىلدارى ءوزىنىڭ كاسىبي سالاسىمەن بىرگە, قوعامداعى ءار الۋان ەكولوگيالىق, كوگالداندىرۋ, ۇلتتىق قۇندىلىقتار, پاراقورلىقپەن كۇرەس سياقتى وزەكتى ماسەلەلەرگە قاتىستى پىكىرلەرىن اشىق ءبىلدىرىپ ءجۇر. قوعام تۇلعانى قانشالىقتى جەتىلدىرسە, جەتىلگەن تۇلعا قوعامدى سونشالىقتى دارەجەدە دامىتادى دەمەكشى, قوعام دامۋىندا ءبىلىم مەن عىلىمدى بىردەي الىپ ءجۇرۋ كەلەلى دە ماڭىزدى ماسەلە ەكەندىگى ايقىن. ەلباسى بۇگىندە وقىتۋشىلار الدىنا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەدى. بىزدەر ۇستازىمىز ءا. بەگەن ۇلىمەن بىرگە سول سەنىمدى اقتاۋ جولىندا ەڭبەك ەتىپ كەلەمىز. گۇلجانات مۇقانوۆا, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ گەوگرافيا جانە  تابيعاتتى پايدالانۋ فاكۋلتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى,  بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى. الماتى.