باۋىرجان اعامەن اڭگىمەلەسە قالساڭىز, ءبىر ادامنىڭ تاعدىرى ارقىلى تۇتاس ءبىر ءداۋىردىڭ كەلبەتىن كورگەندەي اسەر الاسىز. ونىڭ ومىرىندە قۋانىشى دا, قيىندىعى دا از بولماعان. بىراق قانداي كەزەڭدە دە سابىر مەن پاراساتتى سەرىك ەتىپ, ماڭدايىنا جازىلعان مىندەتتەن تايماعان جان ەكەنى بىردەن اڭعارىلادى.
باۋىرجان ايتباي ۇلى قارقارالىداعى ورتا مەكتەپتى التىن مەدالمەن ءبىتىردى. بۇل – ونىڭ بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىعى مەن تاباندىلىعىنىڭ العاشقى جەمىسى ەدى. ارينە, مۇنداي قاسيەتتەردىڭ قالىپتاسۋىنا وتباسىنىڭ اسەرى زور بولدى.
اكەسى ايتباي دىلدابەكوۆ پەن اناسى نەسىپبالا ۇستازدىقتى ومىرلىك مۇرات ەتكەن, ەل قۇرمەتىنە بولەنگەن جاندار بولاتىن. اسىرەسە اكەسى ايتبايدىڭ تاعدىرى كوپشىلىككە ونەگە بولارلىقتاي. جاستايىنان جەتىم قالىپ, بالالار ۇيىندە تاربيەلەنسە دە, تاعدىردىڭ تاۋقىمەتىنە مويىماي ءبىلىم الدى. 1937 جىلى قارقارالى ورتا مەكتەبىن تامامداعان ساناۋلى تۇلەكتىڭ ءبىرى بولدى. جوعارى سىنىپتا وقىپ جۇرگەن كەزىندە-اق ساۋاتسىزدىقتى جويۋ كۋرستارىندا ساباق بەرىپ, ەل ىشىندەگى اعارتۋشىلىق ىسكە ارالاستى.
كەيىن اسكەري ۋچيليششەلەردى ۇزدىك ءبىتىرىپ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارى مەن ودان كەيىنگى كەزەڭدە كەڭەس ارمياسىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتتەرىندە بولدى. سوعىستان كەيىن اسكەري قىزمەتتە قالۋعا مۇمكىندىگى بولا تۇرا, تۋعان ەلىنە ورالۋدى ءجون كوردى. سەمەيدەگى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتتى اياقتاپ, بار عۇمىرىن ۇستازدىققا ارنادى. اۋىل مەكتەپتەرىن باسقاردى, قيىن كەزەڭدەردە ءبىلىم وشاقتارىنىڭ ەڭسەسىن تىكتەۋگە ايانباي ەڭبەك ەتتى. وسىنداي ەڭبەكقورلىق پەن جاۋاپكەرشىلىك قاسيەتتەر اكە تاربيەسى ارقىلى باۋىرجاننىڭ بويىنا دا دارىدى.
1972 جىلى جاس دارىگەر اتباسار اۋداندىق اۋرۋحاناسىندا ەڭبەك جولىن باستادى. از ۋاقىت ىشىندە كاسىبي بىلىكتىلىگىمەن تانىلىپ, كەيىن اتباسار تەمىرجول اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى قىزمەتىنە كوتەرىلدى. ۇزاق جىل بويى ۇلكەن ۇجىمدى باسقارىپ قانا قويماي, دارىگەرلىك انتىنا ادال بولىپ, مىڭداعان ادامنىڭ العىسىنا بولەندى.
اسىرەسە تۋبەركۋلەزگە قارسى كۇرەس سالاسىنداعى ەڭبەگى ەرەكشە اتاپ وتۋگە تۇرارلىق. ونىڭ باسشىلىعىمەن اتباسارداعى تۋبەركۋلەز اۋرۋحاناسىنىڭ جۇمىسى جولعا قويىلىپ, اۋدان كولەمىندە اۋرۋدىڭ تارالۋىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى شارالار جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل جىلدار ونىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىن دە, ادام جانىنا دەگەن جاناشىرلىعىن دا ايقىن كورسەتتى.
ەڭبەك ەشقاشان ەلەۋسىز قالمايدى. باۋىرجان ايتباي ۇلى ءار جىلدارى كوپتەگەن ماراپاتقا يە بولدى. دەگەنمەن, ونىڭ ەڭ ۇلكەن ماراپاتى حالىقتىڭ ىقىلاسى مەن سەنىمى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس.
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا ول ۇلتتىق قۇندىلىقتى جاڭعىرتۋ ىسىنەن دە شەت قالعان جوق. اتباسارداعى ءتىل جانە مادەنيەت قوعامىنىڭ جۇمىسىنا بەلسەنە ارالاسىپ, قازاق مەكتەبىنىڭ, قازاق ءباسپاسوزىنىڭ, مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردىڭ اشىلۋىنا اتسالىستى. بۇل ونىڭ ەل بولاشاعىنا دەگەن جاناشىر كوزقاراسىنىڭ ايقىن كورىنىسى ەدى.
بۇگىندە سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان ب.دىلدابەكوۆ قوعامدىق جۇمىسقا بەلسەندى قاتىسادى. قوسشى قالاسىنىڭ قوعامدىق كەڭەسى قۇرامىندا ەڭبەك ەتىپ, جاس ۇرپاق تاربيەسىنە ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. انا ءتىلىن ارداقتاپ, ۇلتتىق ونەردى ناسيحاتتاۋدى دا ومىرلىك ۇستانىمدارىنىڭ بىرىنە اينالدىرعان.
باۋىرجان ايتباي ۇلى – دارىگەرلىك قىزمەتتى دە, ازاماتتىق بورىشتى دا ابىرويمەن اتقارعان تۇلعا. ارداقتى ازاماتتىڭ, ابىرويلى اقساقالدىڭ ءومىر جولى – ادال ەڭبەك پەن ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ تاعىلىمدى مەكتەبى, ەڭبەكقورلىقتىڭ, بىلىمگە ۇمتىلۋدىڭ, تۋعان ەلگە ادال قىزمەت ەتۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى. وسىنداي اردا ازاماتتاردىڭ ونەگەسى كەيىنگى بۋىنعا باعىت-باعدار بولىپ قالا بەرەرى ءسوزسىز.
مۇقامەدقالي بايمۇحانوۆ,
قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى