تىرشىلىك تىرەگى – ءتىل

وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق سوتىندا قابىل دۇيسەن­بيدىڭ «ءتىلىم – تىرەگىم» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى كىتاپقا اۆتوردىڭ 1990 جىلدان بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى مەملە­كەتتىك ءتىلدى قولدانۋ مەن دامىتۋ, وقىتىپ-ۇيرەتۋ, قازاق تىلىندە ءىس قاعازدارىن جۇرگىزۋ جانە ونوماستيكا, تەرمينولوگيا سالالا­رىن­­داعى وزەكتى ماسە­لەلەر جونىندە جازعان ەڭبەك­تەرى مەن ءباسپاسوز بەتتەرىندە جارىق كور­گەن بىرقاتار ماقالالارى ەنگىزىلگەن. جاريالانعان ما­قالالار مەن ەڭبەكتەردە «قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» جانە «اكىمشىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىس تۋرالى» (جەر-سۋ, ەلدى مەكەن, مەكتەپ, كوشە اتاۋلارىنا قاتىستى) زاڭدارىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەر تۋرالى, سونىمەن بىرگە, ورىن العان كەمشىلىكتەر دە اشىق كورسەتىلىپ, ولاردى جويۋدىڭ ءتيىمدى جولدارى مەن تەتىكتەرى ۇسىنىلعان. ايتا كەتۋ كەرەك, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەي­تۋ بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى پروبلە­ماسىنىڭ ءبىرى بولعاندىقتان, بۇل كىتاپ مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن ماماندار مەن تۋعان ءتىل تاعدىرى قىزىقتىراتىن كوپ­شىلىك قاۋىمعا ارنالعان. قازاق­ستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ ءمۇ­شەسى, «ءتىل جاناشىرى» قۇرمەت بەل­گىسىنىڭ يەگەرى, «مەملەكەتتىك ءتىل جانە باق» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى, وبلىستىق سوتتىڭ اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى قابىل دۇيسەنبيدىڭ 2000 دا­نا­­مەن جا­رىق كورگەن «ءتىلىم – تىرەگىم» كىتا­­بى­نىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىنە وبلىس­ت­ىق سوتتىڭ ءتور­اعاسى مەن القا ءتور­اعا­لارى, سۋديالار مەن كەڭسە باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, ءتىلشى-عا­لىم­دار, وبلىس­تىق جانە شىمكەنت قا­لالىق اكىم­دىكتەرىنىڭ ءبىلىم, جاستار ساياساتى, ءتىل­دەردى دامىتۋ باسقار­مالارىنىڭ باسشىلارى, سونداي-اق, باق وكىلدەرى قاتىستى. ءىس-شارانى توراعا ن.ءشارىپوۆ اشىپ بەر­دى. مۇنان كەيىن نۇر­سەرىك كارىم ۇلى ق.ءدۇي­سەنبيدىڭ وب­لىس­تىق سوتتا مەم­لەكەتتىك ءتىل ماسەلەسىنە جاۋاپتى مامان بولىپ بەكىتىلگەن ءۇش جىلدان بەرگى ۋاقىتتا جەرگى­لىك­تى سوتتاردىڭ 36 قىزمەتكەرى مەم­لەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋ كۋرستارىندا وقىپ شىققانىن جانە وبلىس سوتتارىنداعى جالپى قۇجات اينا­لىمىنىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى ورتاشا كورسەتكىشى 67 پايىزدان 97 پايىزعا دەيىن وسكەنىن, ال قازاق ءتى­لىندە قارالعان ىستەردىڭ ۇلەسى 55 پايىز­دان 74 پايىزعا جەتكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار, جيىن بارىسىندا «ءتىلىم – تىرەگىم» كىتابىنىڭ ءمان-ماڭىزى تۋرالى م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋني­ۆەرسيتەتى گۋمانيتارلىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مەكەمتاس مىر­زاحمەت ۇلى بايانداما جاسادى. باياندامادان كەيىنگى جارىسسوزدە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­راتكەرى, حالىقارالىق «الاش» سىي­لىعىنىڭ لاۋرەاتى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ «قۇرمەتتى ازاماتى», بەلگىلى جازۋشى ەركىنبەك تۇرىسوۆ, قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى, جازۋشى-دراماتۋرگ زاحار­دين قىستاۋباەۆ جانە شىم­كەنت قالاسى اكىمدىگى تىلدەردى وقىتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى نۇريلا جۇمانوۆا ءسوز سويلەدى. قارشىعا كۇلەن.